|
Emlak
Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 33)
Maliye Bakanlığından:
(Resmi Gazete Tarih: 11/04/2002-24723)
--------------------------------------------------------------------------------
4736 sayılı Kanunla(1) 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununda(2) yapılan
değişiklikler ile 4751 sayılı Kanunla(3) Emlak Vergisi Kanununa
eklenen geçici
20 ve geçici 21 nci maddelere ve vergi değerini tadil eden sebeplerle
ilgili
olarak bildirim verilmesi uygulamasına ilişkin hususlar aşağıda açıklanmıştır.
I- EMLAK VERGİSİ ORANLARI
a) Büyükşehir Belediye Sınırları ve Mücavir Alanlar İçinde
Bulunan
Gayrimenkullere İlişkin Vergi Oranları
Emlak Vergisi Kanununun 8 ve 18 inci maddelerinde 4736 Sayılı Kanunla
yapılan değişiklik ile bina, arazi ve arsalara ilişkin vergi oranlarının,
1.1.2002 tarihinden geçerli olmak üzere, 3030 sayılı Kanunun(4)
uygulandığı
büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı
uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükümlere göre, 3030 sayılı Kanunun uygulandığı büyükşehir
belediye
sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve
arazilerin 2002 yılı
ve sonraki dönemlere ait emlak vergisi; konutlarda binde 2, diğer
binalarda
binde 4, arazilerde binde 2, arsalarda ise binde 6 oranı dikkate alınarak
hesaplanacaktır. Ancak, 4736 sayılı Kanunla Emlak Vergisi Kanununa
eklenen
geçici 19 uncu madde hükmüne göre, Adapazarı Büyükşehir Belediye
sınırları ve
mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve arazilerin emlak
vergileri, 2002
ila 2005 yıllarında artırımlı oranlar yerine normal oranlar
uygulanmak
suretiyle hesaplanacaktır.
b) Büyükşehir Belediye Sınırları ve Mücavir Alanlar Dışında
Kalan Yerlerde
Bulunan Gayrimenkullere İlişkin Vergi Oranları
Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar dışında
bulunan
gayrimenkullerden muafiyet kapsamına girmeyen ve büyükşehir belediye
sınırları
ve mücavir alanlar içindeki ilçe ve alt kademe belediyelerine beyan
edilmiş
olan gayrimenkuller ile büyükşehir belediyesi bulunmayan il ve ilçelerde
bulunan bina, arsa ve arazilere ait emlak vergileri; halen uygulanmakta
olduğu
gibi konutlarda binde 1, diğer binalarda binde 2, arazilerde binde 1,
arsalarda ise binde 3 oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.
II- 2002 YILI EMLAK VERGİSİNİN TARH, TAHAKKUK VE TAHSİLİ
Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci madde hükmüne göre,
2002 yılı
emlak vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsili işlemlerinin iki aşamada
yapılması
gerekmektedir.
1. 2002 Yılına Ait Emlak Vergisinin Birinci Taksitinin Ödenmesi
Bilindiği gibi, 4751 sayılı Kanunla 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanununa
eklenen geçici 20 nci maddenin (a) fıkrasında, \"Emlak vergisi mükellefleri,
2001 yılı bina, arsa ve arazi vergisi tarhına esas olan vergi
matrahlarının
aynı yıla ait yeniden değerleme oranında artırılması sonucu
bulunacak tutarlar
üzerinden, 8 ve 18 inci maddelerde yazılı vergi oranlarına göre
hesaplanan
tutarın yarısı kadar tahakkuk ettirilecek emlak vergisini, 2002 yılına
ait
bina, arsa ve arazi vergisinin birinci taksiti olarak, aynı yılın
Mart, Nisan
ve Mayıs ayları içinde öderler.
2001 yılında ortaya çıkan ve vergi değerini tadil eden nedenlerle
mükellefiyeti 2002 yılında başlayan mükellefler ise 1998 yılı
genel beyan
dönemine ilişkin olarak asgari ölçüde takdir olunan arsa ve arazi
birim
metrekare değerleri ile 2001 yılına ait bina metrekare normal inşaat
maliyet
bedeli dikkate alınarak bulunan asgari beyan değerinin 2001 yılına
ait yeniden
değerleme oranında artırılmış tutarları üzerinden, 8 ve 18 inci
maddelerde
yazılı vergi oranlarına göre hesaplanan tutarın yarısı kadar
tahakkuk
ettirilecek emlak vergisini, 2002 yılına ait emlak vergisinin birinci
taksiti
olarak aynı yılın Mart, Nisan ve Mayıs ayları içinde öderler.\"
denilmektedir.
Bu hükümlere göre, emlak vergisi mükelleflerinin sahip oldukları
bina,
arsa ve araziler için 2002 yılında ödeyecekleri emlak vergisinin
birinci
taksitinin hesabı ve ödenmesi aşağıdaki şekilde olacaktır.
a) 2001 Yılı Emlak Vergisi Matrahı Belli Olanların Vergileri
1998 genel beyan döneminde veya daha sonraki yıllarda vergi değerini
tadil
eden sebeplerin doğması nedeniyle beyanname veren ve 2001 yılı
matrahları
üzerinden emlak vergisi ödeyen mükellefler adına, 2001 yılı bina,
arsa ve
arazi vergisi matrahlarının 2001 yılına ait yeniden değerleme oranı
olan yüzde
53.2 oranında artırılması sonucu bulunacak tutarlar üzerinden,
Tebliğin (I)
numaralı bölümünde belirtilen oranlara göre hesaplanan tutarın yarısı
kadar
tahakkuk ettirilecek emlak vergisinin, 2002 yılına ait emlak
vergisinin
birinci taksiti olarak aynı yılın Mayıs ayı sonuna kadar ödenmesi
gerekmektedir. Tarh olunan vergiler, mükelleflere ayrıca tebliğ
edilmeyecektir.
ÖRNEK: Mükellef (A) Kırşehir\'de sahip olduğu konutun değerini
1998 yılı
genel beyan döneminde 5,000,000,000.- lira beyan etmiştir. 2001 yılı
matrahı
14,567,590,000.- lira olup, vergisi ise 14,560,000.- liradır.
Bu mükellefin 2002 yılının birinci taksiti olarak ödeyeceği bina
vergisi
aşağıdaki şekilde hesaplanacak ve 2002 yılı Mayıs ayı sonuna
kadar
ödenecektir.
2001 yılına ait bina vergisi matrahı : 14,567,590,000.- TL.
2001 yılına ait yeniden değerleme oranında artırılmış vergi
matrahı : 14,567,590,000 + 14,567,590,000 x %53,2=22,317,540,000.- TL.
Hesaplanan bina vergisi (22,317,540,000 x %01=): 22,310,000.- TL.
2002 yılı bina vergisinin birinci taksiti olarak tahakkuk ettirilecek
tutar (22,310,000/2=) : 11,150,000.- TL.
Yukarıda yer alan örnekte de görüleceği üzere, büyükşehir
belediye
sınırları ve mücavir alanlar dışında kalan yerlerdeki bina, arsa
ve arazilerle
ilgili mükellefiyeti bulunanların, 2002 yılının birinci taksit
tutarı olarak
ödeyecekleri vergi, 2001 yılı vergilerinin %53.2 oranında artırılması
sonucu
bulunan tutarın yarısı kadar olmaktadır.
Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan
bina, arsa
ve arazilerle ilgili mükellefiyeti olanların 2002 yılının birinci
taksit
tutarı olarak ödeyecekleri vergi ise, anılan yerlerde vergi oranları
%100
artırımlı uygulanacağından, 2001 yılı vergilerinin %53.2 oranında
artırılması
suretiyle bulunan tutar kadar olmaktadır.
b) Emlak Vergisi Mükellefiyeti 2002 Yılında Başlamış Olup, 2001 Yılı
Matrahı Belli Olmayanların Vergileri
2001 yılında ortaya çıkan ve Emlak Vergisi Kanununun 33 üncü
maddesinde
yer alan vergi değerini tadil eden sebepler dolayısıyla emlak vergisi
beyannamesi veren ve bu nedenle mükellefiyeti 2002 yılında başlayan
emlak
vergisi mükelleflerinin vergileri;
- Arsa ve arazilerde, 1998 yılı genel beyan dönemine ilişkin olarak
asgari
ölçüde tespit edilen arsa ve arazi birim metrekare değerleri,
- Binalarda ise 1998 yılı genel beyan dönemine ilişkin olarak asgari
ölçüde tespit edilen arsa ve arazi birim metrekare değerleri ile
2001 yılına
ait bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri, dikkate alınarak
bulunacak asgari beyan değerinin 2001 yılına ait yeniden değerleme
oranı olan yüzde 53,2 oranında artırılması sonucu bulunan tutar üzerinden,
Tebliğin (I) numaralı bölümünde belirtilen oranlarda hesaplanan
tutarın yarısı olarak tahakkuk ettirilecektir.
Bu kapsama giren emlak vergisi mükellefleri, belediyelerce bu suretle
tahakkuk ettirilen vergileri, 2002 yılının birinci taksiti olarak
Kanunun
yayımı tarihinden itibaren aynı yılın Mayıs ayı sonuna kadar ödeyeceklerdir.
ÖRNEK: Mükellef (B), 2001 yılı içinde Ankara Büyükşehir Belediye
sınırları
içinde 30,000,000,000.- liraya satın aldığı işyeri nedeniyle aynı
yıl içinde
ilgili belediyeye emlak vergisi beyannamesi vermiştir. Binaya ait arsanın
1998
yılı genel beyan dönemine ilişkin asgari ölçüde tespit edilen
birim metrekare
değeri ile 2001 yılına ait bina metrekare normal inşaat maliyet
bedeli dikkate
alındığında, hesaplanan asgari beyan değeri 20,000,000,000.- liradır.
Bu
mükellefin söz konusu binadan dolayı emlak vergisi mükellefiyeti
2002 yılından
itibaren başlamaktadır.
Bu mükellefin, 2002 yılının birinci taksiti olarak ödeyeceği emlak
vergisi
aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Binanın asgari beyan değeri : 20,000,000,000.- TL.
2001 yılına ait yeniden değerleme oranında artırılmış değeri :
30,640,000,000.- TL.
(20 Milyar TL. + 20 Milyar TL. x %53,2=)
Hesaplanan bina vergisi : 122,560,000.- TL.
(30,640,000,000 x %04=)
2002 yılı bina vergisinin birinci taksiti için
tahakkuk ettirilecek tutar : 61,280,000.- TL.
(122,560,000/2=)
Yukarıda olduğu gibi hesaplanan 61,280,000.- lira bina vergisi, ilgili
belediye tarafından tahakkuk ettirilecek ve mükellef (B) tarafından
2002
yılının birinci taksiti olarak 2002 yılının Mayıs ayı sonuna
kadar
ödenecektir.
2. Arsa ve Arazi Metrekare Birim Değerlerinin Yeniden Tespiti
4751 sayılı Kanunla 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici
20
nci maddenin (b) fıkrasına göre, 2002 yılı için 2001 yılında yapılmış
olan
arsa ve arazilere ait metrekare birim değer tespitlerine ilişkin
takdir
kararlarının, aşağıda belirtildiği şekilde kurulacak takdir
komisyonlarınca
9/4/2002 tarihinden itibaren 30 gün içinde incelenerek, arsa ve
arazilerin
takdir işleminin yapıldığı 2001 yılındaki asgari ölçüde birim
değerlerinin
yeniden takdir edilerek karara bağlanması gerekmektedir.
a) Takdir Komisyonları ve Merkez Komisyonunun Kuruluşu
Arsalara ait Takdir Komisyonu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun(5) 72
nci
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca;
- Belediye Başkanı veya tevkil edeceği bir memur (Başkan),
- İlgili belediyeden yetkili bir memur,
- Tapu Sicil Müdürü veya tevkil edeceği bir memur,
- Ticaret Odasınca seçilmiş bir üye,
- İlgili mahalle veya köy muhtarlarından,
kurulacaktır.
Arazilere ait Takdir Komisyonu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 72 nci
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
- Vali (Başkan),
- Defterdar,
- Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürü,
- İl Merkezlerindeki Ticaret Odasından seçilmiş bir üye,
- İl Merkezlerindeki Ziraat Odasından seçilmiş bir üyeden,
kurulacaktır.
1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanununun geçici 20 nci maddesinin (b) fıkrası
ve 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 49 uncu maddesinin (b) fıkrasının
ikinci bendi hükmüne göre, büyükşehir belediyesi bulunan illerde
oluşturulan
takdir komisyonu kararlarını inceleyecek Merkez Komisyonu ise;
- Vali veya vekalet vereceği memurun başkanlığında,
- Defterdar veya vekalet vereceği memur,
- Vali tarafından görevlendirilecek tapu sicil müdürü,
- Ticaret Odasınca görevlendirilecek bir üye,
- Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasınca görevlendirilecek bir
üye,
- Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğince görevlendirilecek bir üyeden,
kurulacaktır.
b) Arsa ve Arazilere ait Takdirlerin Yapılması
Arsa ve arazilere ait takdir komisyonları, 4751 Sayılı Kanun ile
Emlak
Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci maddenin yürürlüğe girdiği
9/4/2002
tarihinden itibaren 30 gün içinde, 2002 yılı için daha önce yapılmış
bulunan
asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değer tespitine ilişkin
takdir
kararlarını inceleyerek, arsa ve arazilerin takdir işlemlerinin yapıldığı
tarihteki asgari ölçüdeki birim değerleri yeniden takdir etmek
suretiyle
karara bağlayacaklardır.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde arsa ve arazilere ait takdir
komisyonu kararlarının birer örneği imza karşılığında merkez
komisyonuna
verilecektir. Merkez komisyonu kendilerine tebliğ edilen kararı 15 gün
içinde
inceleyecek ve inceleme sonucu belirlenen değerleri ilgili takdir
komisyonuna
gönderecektir. Merkez komisyonunca belirlenen değerlerin ilgili takdir
komisyonu kararlarında yer alan değerlerden farklı olması halinde,
bu değerler
ilgili takdir komisyonlarınca yeniden takdir yapılmak suretiyle
dikkate
alınacaktır.
Takdir komisyonları, yukarıda belirtilen şekilde asgari ölçüde
tespit
ettikleri arsa ve arazi metrekare birim değer tespitlerine ilişkin
kararlardan; arsalara ait olanları, takdirin ilgili bulunduğu il ve ilçe
merkezlerindeki ticaret odalarına, ziraat odalarına ve ilgili mahalle
ve köy
muhtarlıkları ile belediyelere, araziye ait olanları ise il
merkezlerindeki
ticaret ve ziraat odaları ile belediyelere imza karşılığında
vereceklerdir.
Kendilerine arsa ve arazilere ilişkin takdir kararı tebliğ edilmiş
bulunan
yukarıda belirtilen daire, kurum, teşekkül ve ilgili mahalle ve köy
muhtarlıkları 30 gün içinde ilgili vergi mahkemesi nezdinde dava
açabileceklerdir.
Vergi mahkemesinde açılan davalar hakkında, Vergi Usul Kanununun 4751
sayılı Kanunla değişik mükerrer 49 uncu maddesinin (b) ve (c) fıkraları
hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir.
3. 2002 yılına ilişkin Emlak Vergisi ve İkinci Taksitinin Ödenmesi
4751 sayılı Kanunla Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci
maddenin
(c) fıkrasına göre, 2002 yılına ait emlak vergisinin ikinci taksiti
aşağıda
açıklandığı şekilde hesaplanacak ve ödenecektir.
a) Vergi Değerinin Hesabı
aa) Arsa ve arazilerde vergi değerinin hesabı
Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendine
göre, arsa ve arazilerin 2002 yılına ait vergi değeri; yukarıda (2)
numaralı
bölümde açıklandığı üzere, takdir komisyonlarınca yeniden
takdir edilmek
suretiyle kesinleşen arsa ve arazinin metrekare birim değeri ile mükellefler
tarafından belediyelere en son verilmiş bulunan emlak vergisi
beyannamesinde
yer alan arsa veya arazinin yüzölçümünün (hisseli ise hisseye
isabet eden
kısmının) çarpılması suretiyle tespit edilecektir.
ÖRNEK:
Takdir komisyonunca 2002 yılı için takdir edilen
Arsa metrekare birim değeri : 10,000,000.- TL.
Arsanın yüzölçümü (Mükellef hissesi) : 500 m2
Arsanın vergi değeri : 5,000,000,000.- TL.
ab) Binalarda Vergi Değerinin Hesabı
Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendine
göre, binaların 2002 yılına ait vergi değeri; yukarıda (2) numaralı
bölümde
açıklandığı üzere, takdir komisyonlarınca yeniden takdir edilmek
suretiyle
kesinleşen arsa veya arazi birim metrekare değerleri ve 2002 yılına
ait bina
metrekare normal inşaat maliyet bedelleri esas alınmak suretiyle
tespit
olunacaktır. Binaya ilişkin vergi değerinin hesabında 31 inci madde
uyarınca
hazırlanmış bulunan tüzük hükümlerinden de yararlanılacaktır.
Bu hükümler çerçevesinde, bina vergi değerinin hesaplanmasında aşağıdaki
yol izlenecektir.
- Binanın dıştan dışa yüzölçümü ile bina metrekare normal inşaat
maliyet
bedellerini gösteren cetvelde yer alan ortalama rakam çarpılacaktır.
- Bu çarpım sonucu ortaya çıkacak rakama, varsa asansör, kalorifer
veya
klima tesisatı farkı ilave edilecektir. Bu ilave söz konusu rakamın
asansör
için %6\'sı, kalorifer veya klima için de %8\'i oranında olacaktır.
- Bu suretle bulunan toplam değerden Tüzüğün 23 üncü maddesinde
belirtilen
yıpranma payı düşülecektir.
- Yıpranma payı düşüldükten sonra kalan değere arsa veya arsa payının
asgari ölçülere göre tespit edilen değeri ilave edilecektir.
ÖRNEK: Mükellef (C)\'ye ait mesken olarak kullanılan apartman dairesi
1985
yılında betonarme karkas türünde ikinci sınıf inşaat olarak inşa
edilmiştir.
Apartman arsasının alanı 800 m2, arsa payı oranı 1/20, hisseye düşen
arsa ise
40 m2\'dir. Daire kaloriferli olup, dıştan dışa yüzölçümü 150
m2\'dir.
Binanın bulunduğu caddede arsanın metrekare birim değeri 100 milyon
lira
olarak takdir edilmiştir. İnşaatın ortalama birim metrekare maliyeti
ise
251,987,000 liradır.
Bu bilgilere göre, binanın vergi değeri aşağıdaki gibi
hesaplanacaktır.
İnşaatın türü, sınıfı ve kullanış şekline göre
Metrekare maliyet bedeli : 251,987,000.- TL.
Binanın dıştan dışa yüzölçümü : 150 m2
Binanın inşaat maliyet bedeli : 37,798,050,000.- TL.
Kalorifer farkı : 3,023,844,000.- TL.
(37,798,050,000 x %8)
Binanın kalorifer dahil inşaat maliyet bedeli : 40,821,894,000.- TL.
(37,798,050,000 + 3,023,844,000=)
Aşınma payı indirimi : 8,164,378,800.- TL.
(40,821,894,000 x %20)
Bina inşaat maliyet bedeli : 32,657,515,200.- TL.
(40,821,894,000 - 8,164,378,800 =)
Asgari ölçülere göre bulunan arsa değeri : 4,000,000,000.- TL.
(100,000,000 x 40 =)
Binanın vergi değeri : 36,650,000,000.- TL.
(32,657,515,200 + 4,000,000,000 =)
Bina vergisi, bu suretle hesaplanan 36,650,000,000.- lira vergi değeri
üzerinden hesaplanacaktır.
Bina, arsa ve arazilere ait vergi değerinin hesabında on milyon liraya
kadar olan tutarlar dikkate alınmayacaktır.
b) Emlak Vergisinin Hesabı ve İkinci Taksitin Ödenmesi
2002 yılına ait emlak vergisi, bina, arsa veya arazinin, yukarıda yapılan
açıklamalar çerçevesinde tespit olunan vergi değeri üzerinden,
Tebliğin (I)
numaralı bölümünde belirtilen vergi oranları dikkate alınarak 2002
yılı Kasım
ayı içinde hesaplanacaktır. Bu suretle hesaplanan emlak vergisinden
yine bu
Tebliğin (II/1-a) ve (II/1-b) bölümünde yapılan açıklamalara göre
tahakkuk
ettirilen birinci taksit tutarı mahsup edilerek, kalan kısım 2002 yılının
Kasım ayı içinde tarh ve tahakkuk ettirilecek ve mükelleflerden 2002
yılının
ikinci taksiti olarak tahsil edilecektir. 2002 yılına ait birinci
taksitinin
mahsubunda, ödenme şartı aranmayacaktır.
2002 yılı için hesaplanan emlak vergisi, birinci taksit olarak
tahakkuk
ettirilen vergiden az ise aradaki fark, birinci taksit tutarının ödenmiş
olması halinde mükellefin diğer vergi borçlarına mahsup
edilecektir.
Mükellefin vergi borcunun bulunmaması halinde ise, mükellefe red ve
iade
edilecektir. Birinci taksit tutarı olarak tahakkuk ettirilen vergi ödenmemiş
ise fark vergi tahakkuktan terkin edilecektir.
Belediyelerce tarh olunan bina, arsa ve arazi vergileri, mükelleflere
tebliğ edilmeyecektir. Ancak, tahakkuk eden vergiler mükellefe bir yazı
ile
duyurulacaktır.
ÖRNEK: Mükellef (D)\'nin Ankara Büyükşehir Belediye sınırları içinde
sahibi
bulunduğu konut için, ilgili belediye tarafından 2002 yılı birinci
taksit
tutarı olarak 15,000,000.- TL. bina vergisi tahakkuk ettirilmiştir.
2002 yılı
vergi değeri 40,000,000,000.- TL. olarak hesaplanan binanın 2002 yılı
bina
vergisi aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Binanın vergi değeri : 40,000,000,000.- TL.
2002 yılı bina vergisi (40,000,000,000 x %02=) : 80,000,000.- TL.
2002 yılı bina vergisinin ikinci taksiti olarak
tahakkuk ettirilecek tutar : 65,000,000.- TL.
(80,000,000 - 15,000,000 =)
Mükellef (D), belediyece tahakkuk ettirilecek 65,000,000.- lirayı
ikinci
taksit olarak Kasım ayı içinde ödeyecektir.
c) 2002 Yılı Emlak Vergisinin Tarh, Tahakkuk ve Tahsilinde Dikkate
Alınmayacak Tutar
4726 sayılı 2002 Mali Yılı Bütçe Kanununun(6) 49 uncu maddesine göre,
2002
yılına ait bina, arsa ve arazi vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsilinde
(10,000) liranın altındaki matrah ve vergi kesirleri dikkate alınmayacaktır.
4) Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Beyanname Veren Mükelleflerin
Durumu
Emlak Vergisi Kanununun 4751 Sayılı Kanunla değişmeden önceki hükümlerine
göre, 2002 yılı Mart ayında başlayan genel beyan dönemi nedeniyle
bu Kanunun
yayımı tarihinden önce bina, arsa ve arazi vergisi beyannamesi veren
mükelleflerin adlarına tahakkuk ettirilen vergilerin, geçici 20 nci
madde
hükmüne göre tahakkuk ettirilecek vergiye göre düzeltilmesi
gerekmektedir.
Bilindiği gibi, Emlak Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci madde hükmüne
göre, 2002 yılına ait emlak vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsiline
ilişkin
işlemler iki aşamada yapılmaktadır.
İlk aşamada, Tebliğin (II/1-a) ve (II/1-b) bölümünde yapılan açıklamalar
çerçevesinde tahakkuk ettirilecek emlak vergisi, 2002 yılının
birinci taksiti
olarak anılan yılın Mart, Nisan ve Mayıs aylarında tahsil
edilecektir.
İkinci aşamada ise, takdir komisyonlarınca yeniden gözden geçirilmek
suretiyle kesinleşecek arsa ve arazi metrekare birim değerleri ile
2002 yılı
bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri dikkate alınmak
suretiyle
bulunan \"vergi değeri\" üzerinden hesaplanan emlak
vergisinden, tahakkuk
ettirilen birinci taksitin mahsup edilmesi sonucu kalan tutar, ikinci
taksit
olarak 2002 yılının Kasım ayı içinde tahakkuk ettirilerek aynı süre
içinde
tahsil edilecektir.
Bu durumda, mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk ettirilerek tahsil
edilen verginin, yukarıdaki bölümlerde yapılan açıklamalar çerçevesinde
tahakkuk ettirilen birinci taksit tutarından az olması halinde,
aradaki farkın
mükelleflerden tahsil edilmesi, fazla olması halinde bu miktarın mükelleflerin
varsa diğer vergi borçlarına mahsup edilmesi, mükelleflerin vergi
borcu yoksa
talep etmeleri halinde kendilerine iade edilmesi gerekir. Mükelleflerin
beyanları üzerine tahakkuk ettirilen vergi ödenmemiş ise yapılan
tahakkuk
tutarının, Tebliğin (II/1-a) ve (II/1-b) bölümlerinde yapılan açıklamalara
göre tahakkuk ettirilecek birinci taksit tutarına göre düzeltilmesi
gerekmektedir.
Yapılan bu düzeltme işlemi mükellefe bir yazı ile bildirilecektir.
III- BİLDİRİM VERME VE SÜRESİ
Emlak Vergisi Kanununun \"Beyanname Verme ve Süresi\"ni düzenleyen
23 üncü maddesi başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiştir.
Yapılan düzenleme ile genel beyan esasına göre dört yılda bir
gayrimenkul
sahiplerinden beyanname alınması uygulaması kaldırılmış
bulunmaktadır. Buna
göre, mükellefler sahip oldukları bina, arsa ve araziler için 2002 yılında
ve
takip eden yıllarda genel beyanda bulunmayacaklar ve beyanname
vermeyeceklerdir.
Emlak vergisi mükelleflerinin sadece;
a) Yeni inşa edilen binalarda inşaatın sona erdiği veya inşaatın
sona
ermesinden evvel kısmen kullanılmaya başlanmış ise her kısmın
kullanılmasına
başlandığı,
b) Emlak Vergisi Kanununun 33 üncü maddesinin 1 ila 7 numaralı
fıkralarında belirtilen vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması
hallerinde de, değişikliklerin meydana geldiği, bütçe yılı içerisinde
emlakın bulunduğu yerdeki ilgili belediyeye bir örneği Tebliğe ekli
\"Emlak Vergisi Bildirimi\"ni vermeleri gerekmektedir. Ancak,
yukarıda (a ve b bentlerinde) belirtilen değişikliklerin bütçe yılının
son üç ayı içinde meydana gelmesi halinde bildirim, olayın meydana
geldiği tarihten itibaren üç ay içinde ilgili belediyeye
verilecektir.
Geçici ve daimi muafiyetten yararlanan bina, arsa ve araziler için de
bildirim verilmesi gerekmektedir. Devlete ait araziler için ise
bildirim
verilmesi söz konusu değildir.
Mükelleflerce aynı belediye ve mücavir alan sınırları içinde aynı
yıl
içinde iktisap olunan aynı cins birden fazla gayrimenkulün tek
bildirim ile
bildirilmesi mümkün bulunmaktadır.
Elbirliği (iştirak halinde) mülkiyetinde ortaklar müşterek imzalı
bir
bildirim verebilecekleri gibi münferiden de bildirim verebilirler. Paylı
(müşterek) mülkiyette ise her bir ortak tarafından belirlenmiş
paylar için
ayrı ayrı bildirim verilmesi gerekmektedir.
Bina, arsa ve arazilere ilişkin bildirimler, bu Tebliğe ekli örneğine
uygun (A4 ebadındaki kağıda basılmış) şekilde belediyelerce
yeteri kadar
çoğaltılacak ve mükelleflerin kullanımına sunulacaktır.
Mükellefler tarafından verilen bildirimler, sicil defterine
kaydedilecek
ve bildirimin ilgili bulunduğu dönemden sonra yapılacak tarhiyatlar sırasında,
bina, arsa ve araziye ilişkin olarak söz konusu bildirimlerde yer alan
bilgiler dikkate alınacaktır. Yeni bir bildirimin verilmesi gerektiği
durumlarda ise en son verilen bildirimlere göre işlem yapılacaktır.
IV- EMLAK VERGİSİ TAHSİLATININ DAĞILIMI
Bu Tebliğin (I/a) numaralı bölümünde açıklandığı üzere, büyükşehir
belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan bina, arsa ve
arazilerin
emlak vergisi oranları yüzde 100 artırımlı uygulanacaktır.
Vergi oranlarının artırımlı uygulanması sonucu artan orana göre
ek olarak
tahsil edilen emlak vergisinin büyükşehir belediyelerine verilmesini
sağlamak için, emlak vergisinin dağılımına ilişkin Emlak Vergisi
Kanununun mükerrer 38 inci maddesi, 4736 Sayılı Kanunun 4/C
maddesiyle yeniden düzenlenmiştir.
Yeni düzenlenen madde hükmüne göre, 3030 Sayılı Kanunun uygulandığı
büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde
belediyelerce 1/3/2002
tarihinden itibaren tahsil edilen emlak vergisi tutarının yarısı büyükşehir
belediyesi payı olarak ayrılacaktır. Bu pay ayrıldıktan sonra kalan
tutarın
%15\\\'i il özel idareleri payı olarak ayrılacak ve il özel
idareleri payının
hesaplanmasına esas olan tutardan il özel idareleri payının düşülmesinden
sonra kalan kısmın %20\\\'si de büyükşehir belediyesi payına ayrıca
ilave
edilecektir.
ÖRNEK: (A) Büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde
bulunan (B) ilçe belediyesi 2002 yılı Mart ayı içerisinde 40 milyar
lira emlak
vergisi tahsil etmiştir. (B) İlçe Belediyesince (A) Büyükşehir
Belediyesi ve
(A) ili özel idaresi için ayrılacak payın dağılımı aşağıdaki
gibi olacaktır.
Tahsil edilen emlak vergisi tutarı toplamı : 40 Milyar TL.
(A) Büyükşehir belediyesi için ayrılacak ilk pay
tutarı (40 Milyar TL./2=) : 20 Milyar TL.
(A) İl özel idaresi için ayrılan pay : 3 Milyar TL.
[(40 Milyar TL. - 20 Milyar TL.) x %15=]
(A) Büyükşehir belediyesi için ayrıca ayrılacak
ikinci pay tutarı : 3,4 Milyar TL.
[(20 Milyar TL. - 3 Milyar TL.) x %20=]
(A) Büyükşehir belediyesinin alacağı toplam
pay (20 Milyar TL. + 3,4 Milyar TL.=) : 23,4 Milyar TL.
(A) Büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinin
alacağı toplam pay : 26,4 Milyar TL.
(23,4 Milyar TL. + 3 Milyar TL.=)
İlçe belediyesinin alacağı pay tutarı : 13,6 Milyar TL.
(40 Milyar TL. - 26,4 Milyar TL.=)
Büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar dışında
kalan
belediyeler tarafından tahsil edilen emlak vergisinin ise %15\\\'i
sadece il özel
idaresi payı olarak ayrılacaktır.
Tahsil edilen emlak vergisinden ilgili belediyeler tarafından il özel
idaresi ve büyükşehir belediyesi payı olarak ayrılan tutarlar,
tahsil edildiği
ayı takip eden ayın yedinci günü akşamına kadar bir bildirim ile
ilgili
idarelere beyan edilecek ve aynı süre içinde ödenecektir.
Tahsil ettikleri vergiden ayırarak yatırmaya mecbur oldukları payları,
yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine ve büyükşehir
belediyelerine yatırmayan belediyelerden yatırmaya mecbur oldukları
paylar,
6183 Sayılı Kanun(7) hükümlerine göre gecikme zammı tatbik
edilerek tahsil
edilecektir.
Ayrıca, belediye başkanları belediyelerin tahsil ettikleri emlak
vergilerinden il özel idarelerine ve büyükşehir belediyelerine ödemeleri
gereken payların, süresinde ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlü
bulunmaktadırlar. Bu yükümlülüğe uymayan belediye başkanları adına
süresinde
ödenmeyen payların %10\'u tutarında ceza kesilecek ve bu ceza 6183
Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre müşterek ve
müteselsil sorumluluk esası çerçevesinde tahsil edilecektir.
V- BİLDİRİM DIŞI KALAN GAYRİMENKULLERİN BİLDİRİLMESİ HALİNDE
ÖDENECEK VERGİ VE CEZA
Bilindiği gibi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa 4751 sayılı
Kanunla
eklenen geçici 21 inci maddede \"1.1.2002 tarihinden önceki dönemlerde
meydanagelen vergiyi doğuran olaylar nedeniyle bu tarihe kadar mükellefiyetini
tesis ettirmemiş bulunan bina ve arazi vergisi mükelleflerinin
bildirimde bulunmak
suretiyle mükellefiyetlerini tesis ettirmeleri ve 1998 - 2001 yıllarına
ilişkin olarak idarece tarh ve tahakkuk ettirilecek vergilerini her yıl
için
ayrı ayrı %50 fazlasıyla 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar ödemeleri
halinde,
1998 yılından önceki vergilendirme dönemlerine ait emlak vergileri
aranmaz,
1998 - 2001 yıllarına ilişkin olarak yapılan tarhiyatlar hakkında
vergi cezası
kesilmez ve gecikme faizi uygulanmaz. Bu madde de belirtilen süre içinde
bildirim vermeyen ve ödemelerini tam yapmayan mükellefler bu madde hükmündenyararlanamazlar.\"
denilmektedir.
Bu hükümlere göre, emlak vergisi mükelleflerinin 1.1.2002 tarihinden
önceki dönemlerde beyan edilmesi gerektiği halde bildirilmemiş
gayrimenkullerini bildirerek, mükellefiyet tesis ettirmeleri halinde,
bu
gayrimenkullerin 1.1.2002 tarihinden önceki dönemlere ait vergi, vergi
cezası
ve gecikme faizi hakkında aşağıda açıklandığı üzere işlem yapılacaktır.
1.1.2002 tarihinden önceki dönemlerde sahip oldukları bina, arsa ve
arazilerle ilgili olarak beyanname vermemiş, dolayısıyla bu
gayrimenkullerle
ilgili olarak mükellefiyet tesis ettirmemiş bulunan mükelleflerin,
bildirim
dışı kalan bu gayrimenkullerini ilgili belediyelere bir bildirimle
bildirerek
mükellefiyet tesis ettirmeleri ve 1998 - 2001 yıllarına ait
vergilerini her
yıl için %50 fazlasıyla ödemeleri halinde, bildirilen gayrimenkule
ilişkin 1998 yılından önceki dönemlere ait vergiler mükelleflerden
aranmayacaktır. Bu gayrimenkule ilişkin olarak 1998 ila 2001 yılları
için tahakkuk ettirilen vergilerle ilgili olarak kesilmesi gereken
vergi cezası kesilmeyecek ve gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
ÖRNEK 1: Mükellef (E) 1983 yılında 1,000,000.- liraya iktisap ettiği
arsayı beyan etmemiştir.
Bu mükellefin, sahibi bulunduğu söz konusu arsayı 2002 yılı Mayıs
ayı
sonuna kadar bir bildirimle bildirerek, belediyece 1998 ila 2001 yılları
için
tarh ve tahakkuk ettirilecek vergiyi 2002 yılı Mayıs ayı sonuna
kadar %50
fazlası ile ödemesi halinde, kendisinden 1984 - 1997 yıllarına ait
emlak
vergisi aranmayacaktır. Ayrıca 1998 ila 2001 yıllarına ait tarh
olunacak
vergiler ile ilgili olarak vergi cezası kesilmeyecek ve gecikme faizi
hesaplanmayacaktır.
ÖRNEK 2: Mükellef (F) 1997 yılında 10,000,000,000.- liraya satın
aldığı ve
konut olarak kullanılan bina ile ilgili olarak ilgili belediyeye
beyanname
vermemiş ve mükellefiyet tesis ettirmemiştir. 1998 yılı genel beyan
dönemi
için takdir komisyonlarınca asgari ölçüde tespit edilen arsa
metrekare birim
değerleri ve bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri dikkate alınarak
ilgili belediye tarafından binanın 1998 yılı asgari beyan değeri
12,000,000,000.- lira olarak hesaplanmıştır. Bu durumda, mükellefin
1998 -
2001 yılları matrahı ve ödeyeceği vergiler aşağıdaki gibi
olacaktır.
1998 yılı bina vergisi matrahı : 12,000,000,000.- TL.
1998 yılı bina vergisi : 12,000,000.- TL.
(12,000,000,000 x %01 =)
1998 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı: 18,000,000.- TL.
(12,000,000 + 12,000,000 x %50 =)
1999 bina vergisi matrahı : 21,336,000,000.- TL.
(12,000,000,000 + 12,000,000,000 x %77.8 =)
1999 yılı bina vergisi : 21,336,000.- TL.
(21,336,000,000 x %01 =)
1999 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı: 32,004,000.- TL.
(21,336,000 + 21,336,000 x %50 =)
2000 yılı bina vergisi matrahı : 26,894,020,000.- TL.
(21,336,000,000 + 21,336,000,000 x %26,05 =)
2000 yılı bina vergisi : 26,890,000.- TL.
(26,894,020,000 x %01 =)
2000 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı: 40,330,000.- TL.
(26,890,000 + 26,890,000 x %50 =)
2001 yılı bina vergisi matrahı : 34,962,220,000.- TL.
(26,894,020,000 + 26,894,020,000 x %30 =)
2001 yılı bina vergisi : 34,960,000.- TL.
(34,962,220,000 x %01 =)
2001 yılı emlak vergisinin %50 artırımlı tutarı: 52,440,000.- TL.
(34,960,000 + 34,960,000 x %50 =)
1998 ila 2001 yılları emlak vergisinin %50
fazlasıyla ödenmesi gereken toplam tutarı : 142,774,000.- TL.
(18,000,000 + 32,004,000 + 40,330,000 +
52,440,000 =)
Mükellef (F)\'nin 1997 yılında satın alma yoluyla iktisap ettiği ve
zamanında beyan etmediği binayı 2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar
bildirmesi ve
1998 ila 2001 yılları için adına tarh ve tahakkuk ettirilen vergiyi
%50
fazlası ile 142,774,000.- TL. olarak ödemesi halinde, mükellef adına
vergi
cezası kesilmeyecek ve gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
Bina, arsa ve arazi vergisinden dolayı mükellefiyet kaydı bulunanların,
beyan dışı kalan gayrimenkullerini bildirmeleri ve yukarıda yapılan
açıklamalar çerçevesinde aranan şartları yerine getirmeleri
halinde, yeni
bildirilen gayrimenkulleri hakkında da söz konusu geçici madde hükmüne
göre
işlem yapılacaktır.
2002 yılı Mayıs ayı sonuna kadar bildirim vermeyen mükellefler ile
bildirim verdiği halde adlarına tahakkuk eden emlak vergisini yüzde
50
fazlasıyla tam olarak ödemeyen mükelleflerin anılan madde hükmünden
yararlanmaları mümkün değildir.
Vergi değerini tadil eden sebeplerle daha önce beyan edilen ancak,
daha
sonraki genel beyan dönemlerinde beyan edilmeyen bina, arsa ve araziler
vergi
dairesinin ıttılaına girmiş olup, bu gayrimenkullerle ilgili olarak
yeni bir
mükellefiyet tesisi söz konusu olmadığından, bu gayrimenkuller hakkında
geçici
21 nci madde hükmüne göre işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.
Bu nedenle, söz konusu gayrimenkullerle ilgili olarak, beyannamesi
verilmeyen ve
vergilendirilmesi yapılmayan dönemler için zamanaşımı süresi de
dikkate
alınmak suretiyle idarece tarhiyat yapılması gerekir.
Tebliğ olunur.
----------------------------------------------------------------------
DİPNOTLAR
(1) 19/01/2002 tarihli ve 24645 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanmıştır.
(2) 11/08/1970 tarihli ve 13576 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanmıştır.
(3) 09/04/2002 tarihli ve 24721 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanmıştır.
(4) 09/07/1984 tarihli ve 18453 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanmıştır.
(5) 10/01/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanmıştır.
(6) 22/12/2001 tarihli ve 24618 sayılı Mükerrer Resmi Gazete\'de yayımlanmıştır.
(7) 28/7/1953 tarih ve 8469 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanmıştır.
|