|
HALKIN
SAĞLIK EĞİTİMİ YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete
Tarih: 06.08.2000; Sayı: 24132
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; toplumu
oluşturan kişilerin sağlık bilincini ve davranışını geliştirerek,
sağlıklarını koruyabilir, sağlık hizmetlerine katılabilir, sağlık
haklarını savunabilir hale getirmek üzere; halkın bilgilendirilmesi,
Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında görevli personelin halkın
sağlık eğitimi konusunda bilgilerinin geliştirilmesi için uygulanacak
eğitim faaliyetlerinin usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, halkın sağlık
eğitimi alanında Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı, diğer kamu
kurum ve kuruluşlarında veya serbest olarak mesleklerini icra eden sağlık
personeli ile halkın sağlık eğitimi faaliyetlerinin hedefleri,
ilkeleri, kurumsallaşması, yönetiminde görevlendirilecek personelin görev,
yetki ve sorumluluklarına dair esasları kapsar.
Yasal Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik; 181 sayılı Sağlık
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin değişik 12 nci maddesinin (h) bendi; 3359 sayılı Sağlık
Hizmetleri Temel Kanununun 3 üncü maddesinin (g) bendi ve 9 uncu
maddesinin (c) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Yönetmelikte geçen deyimlerden;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Bakanlığın Sağlık Eğitimi
Genel Müdürlüğünü,
c) Daire Başkanlığı: Genel Müdürlüğün
Halk Sağlığı ve Sağlığı Geliştirme Eğitimi Dairesi Başkanlığını,
d) Bakanlık teşkilatı ve birimleri: Bakanlığın
merkez ve taşra teşkilatı birimlerini,
e) Sağlık hakları: Kişilerin sağlıklarının
devamı için; sırf insan olmaları sebebiyle sahip bulundukları ve T.C.
Anayasası, milletlerarası andlaşmalar, kanunlar ve diğer mevzuat ile güvence
altına alınmış bulunan temel insan haklarını,
f) Eğitim programı: Halkın sağlık eğitimi
alanında, personelin ve halkın eğitimi faaliyetlerinin amaçlarını, içeriğini,
öğrenme faaliyetleri ile değerlendirme boyutunu kapsayan programı,
g) Eğitim yöneticisi: Halkın sağlık eğitimi
faaliyetlerinin bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülmesinden,
izleme ve değerlendirilmesinden sorumlu kişiyi,
h) Eğitim görevlisi: Halkın sağlık eğitimi
faaliyetlerinde öğretici olarak görevlendirilen kişiyi,
ı) Kurs: Yeni bilgi, beceri, tutum ve davranış
kazandırmayı veya varsa olumsuz davranışların kaldırılmasını amaçlayan,
eğitim programına göre yürütülen ve sonunda başarı değerlendirmesi
yapılan faaliyeti,
i) Seminer: Bir konu ile ilgili bilgi vermek ve
bu bilgiler üzerinde tartışmak amacıyla, birkaç yetkilinin yönetimi
altında düzenlenen toplantıyı,
j) Sertifika: Eğitime alınan personelden bilgi
ve beceri kazananlara verilen belgeyi,
k) Başarı belgesi: Eğitime katılanlardan yapılan
değerlendirmede başarılı olanlara verilen belgeyi,
l) Katılım belgesi: Eğitim faaliyetlerine katılanlara
muhasebe ve idari işlemlerde kullanılmak üzere verilen belgeyi,
m) Çalışma grubu üyesi: Halkın sağlık eğitim
sisteminin ilkelerini, stratejilerini, plan ve programlarını geliştirme,
araştırma ve değerlendirme amacı ile oluşturulan çalışma gruplarında
görevlendirilen kişiyi,
n) Halkın sağlık eğitimi: Kamu kurum ve
kuruluşlarında, özel veya tüzel kişilere ait işyerlerinde çalışan
personelin halkın sağlığı ile ilgili veya toplumu oluşturan kişilerin
kişisel sağlık bilgi ve becerilerini geliştirerek, davranış değişikliği
oluşturmak amacıyla yapılan eğitimi,
o) Sağlık eğitim kurumları: İl Sağlık Müdürlüğü'ne
bağlı halkın sağlık eğitimi ile ilgili, personele ve halka yönelik
eğitim programlarının uygulandığı eğitim kurumlarıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Halkın Sağlık Eğitimi, Hedefleri ve İlkeleri
Hedefler
Madde 5- Bakanlığın halkın sağlık eğitimi
ile ilgili görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde hedefleri şunlardır:
a) Göreve yeni başlayan personelin halkın sağlık
eğitimi alanında eksikliklerini tamamlamak,
b) Personele halkın sağlık eğitimi alanındaki
yeniliklerin, gelişmelerin gerektirdiği bilgi, beceri ve davranışları
kazandırmak,
c) Halkın sağlık bilincini ve davranışını
geliştirerek, sağlıklarını koruyabilir, sağlık hizmetlerine katılabilir
ve sağlık haklarını savunabilir hale getirmek,
d) Halkın sağlık eğitimi alanında hizmet
yapan resmi, özel kurum ve kuruluşlar ile sivil toplum örgütleri ve üniversite
temsilcilerinin katılımını sağlayarak sektörler arası iş ve güç
birliğini geliştirmek,
e) Halkın sağlık eğitiminde etkinliği sağlamak
amacıyla basın yayın kuruluşlarını bilgilendirmek ve işbirliği
yapmak,
f) Halkın sağlık eğitimi etkinliğini artırmak
amacıyla araştırma ve inceleme yapmak,
g) Halkın sağlık eğitimi konusunda broşür,
afiş, spot, film ve benzeri araç gereç üretimi yaparak eğitim
hizmetlerinin etkinliğini artırmak,
h) Gezici veya yerleşik sağlık müzelerini
geliştirerek, sağlık fuarlarını oluşturarak bu fuarlarda standlar açmak
ve sağlık hizmetlerinin gelişimi konusunda halkı bilgilendirmek,
ı) Halk sağlığı ile ilgili uluslararası
kuruluşlarla işbirliği yapmak, uluslararası toplantılara katılımı
sağlayarak bilgi ve deneyim alışverişinde bulunmak ve yenilikleri
izleyerek yenilikleri ulusal programlara aktarmak.
İlkeler
Madde 6- Halkın sağlık eğitimi
hedeflerine ulaşılabilmesi için;
a) Eğitimin sürekli olması,
b) Eğitimin, halkın sağlık eğitimi ihtiyaçları
dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenen amaçlar ve hedefler doğrultusunda
düzenlenecek plan ve programlara dayandırılması,
c) Eğitilen personelin, eğitim amaçlarına
uygun halkın sağlık eğitim faaliyetlerinde görevlendirilmesi,
d) Halkın sağlık eğitimi için görevlendirmede
istekli personele öncelik verilmesi ve fırsat eşitliği tanınması,
e) Eğitim faaliyetlerinin sektörler ve
disiplinler arası bir anlayış ile yürütülmesi,
f) Eğitimde görsel - işitsel araç ve gereçlerden
yararlanılması,
g) Eğitim programlarının halka yansıtılmasında,
her türlü basın ve yayın kuruluşlarından yararlanılması,
h) Konu ile ilgili yeni bilgi ve teknolojinin yakından
izlenerek gerek çalışanlara, gerekse halka aktarılması,
ı) Eğitimlerin sürekli değerlendirilip yönlendirilmesi
için gerçekleşen her türlü eğitim faaliyeti sonuçlarının Genel Müdürlüğe
bildirilmesi,
ilkeleri göz önünde bulundurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teşkilat ve Görevler
Teşkilat
Madde 7- Halkın sağlık eğitimi
faaliyetleri aşağıdaki teşkilatlar tarafından yürütülür.
a) Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğü,
b) İl Sağlık Müdürlüğü,
c) Sağlık Eğitim Kurumları.
Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğünün Görevleri
Madde 8- Genel Müdürlük;
Bakanlığın hizmet politikası ve hedeflerine yönelik
olarak halkın sağlık eğitimi çalışmalarının yürütülmesi için
gerekli tedbirleri alır. Gerektiğinde halk sağlığı eğitimine ilişkin
genel politikanın belirlenmesi, halkın sağlık eğitimi yıllık
planlarının hazırlanması ve çalışmaların değerlendirilmesi amacıyla
çalışma grupları oluşturur.
Sağlık Müdürlüğü
Madde 9- Sağlık Müdürlüğünün görevleri
şunlardır:
a) Bakanlık tarafından hazırlanan halkın sağlık
eğitimi yıllık planı doğrultusunda, sağlık müdürlüğü eğitim
şube müdürlükleri aracılığı ile mahalli olarak düzenlenecek halkın
sağlık eğitimi programlarının uygulanmasını ve değerlendirilerek
Genel Müdürlüğe bildirilmesini sağlamak,
b) İlin halkın sağlık eğitimi ihtiyaçlarını
belirleyerek, Bakanlığın halkın sağlık eğitimi yıllık planı hazırlanmasında
göz önünde bulundurmak üzere Genel Müdürlüğe bildirmek,
c) İl sağlık eğitim kurumlarının
hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak.
Sağlık Eğitim Kurumları
Madde 10- Sağlık eğitim kurumlarının
görevi, halkın sağlık eğitimi ile ilgili olarak personele ve halka yönelik
eğitim programları düzenlemek ve uygulanmasını sağlamaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Eğitim Faaliyetlerinde Görevlendirilecek
Personel
Görevlendirme
Madde 11- Eğitim faaliyetlerinde görevlendirilecek
eğitim yöneticisi, eğitim görevlileri ve diğer personel Genel Müdürlük
ve faaliyeti teklif eden birim ile işbirliği yapılarak belirlenir.
İlde gerçekleştirilecek eğitim
faaliyetlerinde ise görevlendirme Valilikçe yapılır.
Eğitim Yöneticisinin Görev ve Sorumlulukları
Madde 12- Eğitim yöneticisinin görevleri
şunlardır:
a) Eğitim programının uygun bir şekilde yürütülmesi
için eğitim kurumu yöneticisi, eğitim görevlileri ve diğer
yetkililerle işbirliği yapmak,
b) Eğitim için gerekli ortamı hazırlamak,
c) Eğitim faaliyetleri sonunda eğitimin değerlendirilmesini
yaparak, faaliyetlerle ilgili rapor hazırlayıp, Genel Müdürlüğe gönderilmesini
sağlamak.
Eğitim Görevlilerinin Nitelikleri
Madde 13- Eğitim faaliyetlerinde görev
alacak personelde aşağıdaki nitelikler aranır:
a) Bakanlık içinden görevlendirilecek
personelin eğitim programlarında yer alan konularda gerekli bilgi ve
beceriye sahip olması,
b) Bakanlık dışından görevlendirilecek öğretim
görevlilerinin de üniversitelerde "öğretim üyesi"/"öğretim
görevlisi" olması veya diğer kurumlarda çalışmış olmakla
beraber eğitim programında yer alan konularda gerekli bilgi ve beceriye
sahip olması,
c) Yeni bilgi ve teknolojilerin transferinde
ihtiyaç duyulması halinde, yurt dışından da eğitimci temin
edilebilir.
Eğitim Görevlilerinin Görev ve Sorumlulukları
Madde 14- Eğitim görevlilerinin görevleri
şunlardır:
a) Yaptıkları eğitim programına göre
verecekleri konuların notlarını programın başlamasından en az bir
hafta önce eğitim yöneticisine vermek,
b) Eğitimi yürütmek ve sonucu değerlendirmek,
c) Zorunlu nedenlerle görevlerine devam
edememeleri halinde durumu derhal eğitim yöneticisine bildirmek.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eğitim Türleri, Eğitim Faaliyetlerinin
Planlanması ve Uygulanması
Eğitim Türleri
Madde 15- Konunun özellikleri dikkate alınarak
aşağıda belirtilen eğitim türlerine benzer programlar düzenlenir.
a) Personel Eğitimi
Halkın sağlık eğitimini gerçekleştirecek
personelin yurtiçi eğitimi, Sağlık Bakanlığı "Hizmet İçi Eğitim
Yönetmeliği" ve yurt dışına gönderilecek personele ise
"Yetiştirilmek Amacıyla Yurt Dışına Gönderilecek Devlet
Memurları Hakkında Yönetmelik" esaslarına göre düzenlenir.
b) Halk eğitimi
Toplumu oluşturan kişilerin sağlık bilincini,
davranışını geliştirerek, sağlıklarını koruyabilir, sağlık
sorunlarını çözebilir, sağlık hizmetlerine katılabilir, sağlık
haklarını savunabilir hale getirmek için uygulanacak sağlık eğitimidir.
Yıllık Eğitim Plan Ve Programları
Madde 16- Bakanlık halkın sağlık eğitim
plan ve programları; koordinasyon birimi olan Sağlık Eğitimi Genel Müdürlüğünce
5 yıllık kalkınma planı ve yıllık programlar doğrultusunda, merkez
birimlerinin merkez ve taşra teşkilatlarından sağlayacağı bilgiler,
raporlar, teklifler dikkate alınarak yıllık olarak hazırlanır, teknik
ve yönlendirme kurulunda görüşüldükten sonra "Bakanlık Makam
Onayı" ile uygulamaya konulur.
Yıllık halkın sağlık eğitim planında;
tarih, süre, yer, konu, amaç, katılacak kişi ve sayıları, eğitim görevlileri,
eğitim yöntemleri, eğitim materyali, işbirliği yapılacak kişi ve
kurumlar belirlenir.
Eğitim programının içeriğinin belirlenmesi
durumunda, ihtiyaç halinde çalışma grupları oluşturulabilir. Yıllık
eğitim planı onaylandıktan sonra eğitim programlarının başlayacağı
tarihten en az 1 ay önce ilgili birimlere bildirilir. İldeki Eğitim
Faaliyetleri
Madde 17-
İl sağlık müdürlüklerince, Bakanlığın halkın sağlık eğitim yıllık
planı göz önünde bulundurularak, ilin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda
eğitim programları hazırlanır ve Valilik onayı alındıktan sonra yürürlüğe
konulur.
Bu faaliyetlerin tarihi, yeri, programı, eğitim
yöneticileri, eğitim görevlileri ile eğitime katılacaklar il sağlık
müdürlüğünce belirlenir ve Valilik onayına sunulur. Yıllık
plandaki her türlü değişiklikler Valilik onayı alınarak yapılır.
Valilik yıllık eğitim planını ve uygulama sonuçlarını Genel Müdürlüğe
bildirir.
Eğitim Planında Değişiklik
Madde 18- Bakanlık halkın sağlık eğitimi
yıllık planının uygulanma devresinde yapılması zorunlu görülen değişiklikler,
Genel Müdürlükçe değerlendirildikten sonra "Bakanlık Makam Onayı"
ile yapılır ve teşkilata bildirilir.
ALTINCI BÖLÜM
Katılma, Sınavlar, Değerlendirme, İzinler
ve Disiplin
Eğitim Faaliyetine Katılma
Madde 19- Halkın sağlık eğitim
faaliyetine katılacak personel, amaca uygun olarak eğitilir ve eğitim
faaliyetlerinde görevlendirilir.
Diğer Kurumlardaki Eğitime Katılmak
Madde 20- Diğer kurumlardaki eğitime,
uygun nitelikteki personelin katılmaları Genel müdürlükçe/Valilikçe
değerlendirilir ve "Bakanlık Makam Onayı" ile uygulamaya
konulur.
Eğitim Faaliyetlerine Diğer Kurumlardan Katılmak
Madde 21- Masrafları kendilerine veya
kurumlarına ait olmak kaydıyla Bakanlık dışından kamu ve özel diğer
kurum personeli için bu Yönetmelik çerçevesinde eğitim faaliyetleri düzenlenebilir;
ayrıca anılan personelin Bakanlıkça veya Valilikçe düzenlenecek eğitim
faaliyetlerine katılmaları da kabul edilebilir.
Eğitim Faaliyetlerine Katılmayanlar
Madde 22- Herhangi bir sebeple eğitim
programıyla ilişkisi kesilenlere ve sınavlara katılmayanlara başarı
ve katılma belgesi verilmez.
Devam Durumu
Madde 23- Eğitim faaliyetlerine,
mazeretsiz olarak eğitim süresinin %5'i ve mazeretli olarak %10'u oranından
daha fazla süre katılmayan personelin faaliyetle ilişiği kesilir.
İzinler
Madde 24- Eğitime katılanlar, eğitim süresince
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 104 üncü maddesinin (A), (B),
(C) bentlerinde belirtilen mazeretleri dışında izin kullanamazlar.
Kullanılması halinde eğitim programıyla ilişkileri kesilir.
Başka kurumlardan eğitime katılanlar, eğitim
programları kurallarına uymak zorundadır.
Disiplin
Madde 25- Eğitim faaliyetine katılanlar,
öğretim programında yer alan faaliyetlere katılmak ve bunların
gerektirdiği çalışma ve ödevleri yapmak zorundadırlar. Eğitim
faaliyetlerini engelleyici veya aksatıcı tutum ve davranışları görülenlerin
eğitim yöneticisi tarafından faaliyetle ilişiği kesilir. Durum, en kısa
sürede mahalli eğitim faaliyetlerinde Valiliklere, Bakanlıkça yapılan
eğitim faaliyetlerinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Bu kişiler hakkında
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve konuya ilişkin diğer mevzuatın
disiplin cezaları ile ilgili hükümleri uygulanır.
Eğitimin Değerlendirilmesi
Madde 26- Eğitimin değerlendirilmesinde
aşağıdaki hususlara uyulur:
a) Eğitime katılan personelin eğitim öncesi
ve sonrası bilgi ve beceri düzeyi değerlendirilir,
b) Değerlendirme, eğitim programının amaçlarına
göre yazılı, sözlü, uygulamalı veya hem yazılı hem sözlü hem de
uygulamalı sınavla yapılabilir,
c) Sınavın şekli ve soruları eğitim görevlileri
tarafından belirlenir.
d) Değerlendirme ile ilgili tedbirler eğitim yöneticisi,
eğitim merkezi müdürü ve eğitim görevlileri tarafından ortaklaşa
alınır,
e) Değerlendirme, eğitim yöneticisi ve eğitim
görevlilerinden oluşan "Değerlendirme Komisyonu" tarafından
yapılır,
f) Yapılan değerlendirme sonucunda başarısız
olanlar ve mazeretleri sebebi ile eğitim sonu değerlendirmeye katılmayanlar
için eğitim komisyonunca bir sınav daha yapılarak tekrar değerlendirilir.
g) Eğitimle ilgili yapılan sınavlar 100 üzerinden
değerlendirilir. 70 ve üzerinde puan alanlar başarılı sayılır,
ı) Eğitim sonunda sınavlardan herhangi birine
mazeretsiz olarak katılmayanlar başarısız sayılırlar. Ayrıca haklarında
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun disiplin hükümleri uygulanır,
i) Halk sağlığı eğitim programına katılan
personelin, programa katılımı, devam, izin, disiplin durumu ve eğitimin
değerlendirilmesi ile ilgili hususlar " Sağlık Bakanlığı Hizmet
İçi Eğitim Yönetmeliği"nde belirtilen esaslara göre gerçekleştirilir,
j) Halkın sağlık eğitiminde değerlendirme
esası, eğitim programına halkın katılımını teşvik eder şekilde
olmalıdır. Özendirme biçimi; şiir, kompozisyon, makale, resim,
karikatür, proje hazırlama, aktif uygun sağlıklı yaşam örneğini
uygulama şeklindeki etkinliklere katılım ve başarı belgesi, plaket,
madalya, para, kitap, düzenlenecek bir gezi programına katılım, basın
önünde tanıtım ve bu gibi ödüllü olmalıdır.
Belge Verilmesi
Madde 27- Eğitim faaliyeti sonucu başarılı
olanlara eğitimin özelliğine göre "Başarı Belgesi" veya
"Sertifika"; başarısız olanlara ve eğitim faaliyeti sonunda
herhangi bir değerlendirme yapılmadığı durumlarda "Katılım
Belgesi", eğitimi düzenleyen birimce hazırlanarak eğitim
faaliyetleri sonunda katılımcılara verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Mali Hükümler
Eğitim Giderleri
Madde 28- Eğitim çalışmalarının yürütülmesi
ile ilgili eğitim giderleri Bakanlık bütçesinden karşılanır.
Eğitim Görevlileri Ve Eğitime Katılanların Giderleri
Madde 29- Eğitim yöneticileri, görevliler
ve eğitime katılanlara, eğitime katıldıkları süreler dikkate alınarak,
6245 sayılı Harcırah Kanunu ile Bütçe Kanununun ilgili hükümleri
uygulanır. Eğitimin görev yerinde yapılması halinde eğitime katılan
personele gündelik verilmez.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89 uncu
maddesine göre ek ders görevi verilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 30- Bu Yönetmelik, yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 31- Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık
Bakanı yürütür.
|