Çevre Denetimi Yönetmeliği R

Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, çevre denetimiyle ilgili iş ve işlemleri, çevre
denetçilerinin niteliklerini, faaliyet sahiplerinin yükümlülükleri ile denetim
mercilerinin görev ve yetkilerini kapsar.
Bu Yönetmelik, askeri alanların, 9/7/1982 tarihli ve 2690 sayılı Türkiye
Atom Enerjisi Kurumu Kanunu uyarınca Atom Enerjisi Kurumunun yetki alanına
giren kurum, kuruluş ve işletmelerin denetimi ile 11/1/1974 tarihli ve 14765
sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü
kapsamına giren konuların denetiminde uygulanmaz.
Bakanlık ve ilgili kuruluş arasında bir protokol yapılması durumunda
ikinci fıkrada belirtilen konularda bu Yönetmelik hükümleri uyarınca denetim
yapılabilir.

Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre Bakanlığını,
Bakan: Çevre Bakanını,
Genel Müdürlük: Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
Çevre Denetimi: Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan kuruluş ve
işletmelerin faaliyetlerinin Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe
giren yönetmeliklere uygunluğunu sağlamak için, bu mevzuatın yetkili kılmış
olduğu kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyon sağlanarak faaliyetlere
ilişkin bilgilerin tarafsız bir şekilde toplanmasını, değerlendirilmesini,
rapor haline getirilmesini ve ilgililere bildirilmesini,
Tesis İçi Denetim: Tesisin faaliyetlerinin, Çevre Kanunu ve bu Kanuna
dayanılarak yürürlüğe giren yönetmeliklere uygunluğunun, alınan tedbirlerin
etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının tesis denetim görevlisi veya tesis
denetim birimi aracılığı ile değerlendirilmesi ve rapor haline getirilmesini,
ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Denetime Tabi Kuruluş ve İşletmeler
Denetime Tabi Kuruluş ve İşletmeler
Madde 5- Aşağıdaki kuruluş ve işletmeler çevre denetimine tabidir.
a) 23/06/1997 tarihli ve 23028 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Çevresel
Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin Ek 1 ve Ek 2 listelerinde yer alan
tesisler,
b) 02/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Hava
Kalitesinin Korunması Yönetmeliğinin Ek-7 Kirletici Vasfı Yüksek Olan Tesisler
ile Ek-8 İzne Tabi Tesisler Listelerinde yer alan A ve B grubu tesisler,
c) 04/09/1988 tarihli ve 19919 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği eki 5 ile 21 (dahil) arasındaki Tablolarda
belirtilen sektörlerde yer alan tesisler,
d) 20/05/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Tıbbi
Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin 2 nci maddesinde belirtilen tesisler,
e) 14/03/1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği uyarınca yükümlülüğü bulunan tesisler,
f) 11/07/1993 tarihli ve 21634 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Tehlikeli
Kimyasallar Yönetmeliği uyarınca yükümlülüğü bulunan tesisler,
g) 27/08/1995 tarihli ve 22387 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği uyarınca yükümlülüğü bulunan tesisler,
h) Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelikler
uyarınca yükümlülüğü bulunan diğer tesisler ile hakkında ihbar ya da şikayet
bulunan tesisler.

Denetime Tabi Kuruluş ve İşletmelerin Yükümlülükleri
Madde 6- Denetime tabi kuruluş ve işletmeler;
a) Faaliyet-Tesis Bilgi Formunu, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde
belirtilen esaslara göre düzenleyerek Bakanlığa göndermekle,
b) Tesis içi yıllık çevre denetim programları düzenlemekle ve tesisin
faaliyet alanına uygun niteliklere sahip bir tesis denetim görevlisi veya
tesis denetim birimi aracılığı ile tesis içi çevre denetiminin sürekli
yapılmasını sağlamak, sonuçlarını dosyalamak ve muhafaza etmekle,
c) Tesis içi denetim için gerekli ölçüm ve analizleri 27/10/1999 tarihli
ve 4457 sayılı Türkiye Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine göre akredite edilmiş laboratuvarlara sahip olan özel ve kamu kurum ve kuruluşlarına yaptırmakla,
d) Bakanlık denetim görevlisinin tesise girmesini, güvenliğini ve denetim
için gerek görülen personel, taşıt ve her türlü ekipmanı sağlamakla,
e) Bakanlık denetim görevlisince gerekli görülen hallerde ve/veya itiraz
durumunda ölçüm ve analizlerin giderlerini karşılamakla,
f) Denetim için istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen sürede ve eksiksiz
olarak vermekle, yükümlüdür.

Tesis İçi Denetim
Madde 7- Tesis içi denetimler tesis denetim görevlisi veya tesis denetim
birimi tarafından yapılır.
Denetime tabi kuruluş ve işletmelerden hangilerinin tesis denetim birimi
kuracağı, hangilerinin tesis denetim görevlisi istihdam edeceği, bu kuruluş ve
işletmelerin 9 uncu madde uyarınca düzenleyecekleri Faaliyet-Tesis Bilgi
Formunun değerlendirilmesi sonucunda Bakanlık tarafından belirlenir ve ilgili
kuruluş ve işletmeye bildirilir. Kuruluş ve işletmeler bildirim tarihinden
otuz gün içinde tesis denetim görevlisi istihdam eder ya da tesis denetim
birimi kurar.
Tesis denetim görevlisi veya tesis denetim birimi, tesisi düzenli
aralıklarla kontrol ederek Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe
giren yönetmeliklerde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilip
getirilmediğini tespit etmek, tesis içi denetim raporu hazırlamak, tesis
sahibine sunmak ve Bakanlıkça yapılacak denetimler sırasında istenen bilgi ve
belgeleri sağlamakla yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çevre Denetiminin Usul ve Esasları
Yetkili Birimler
Madde 8- Bakanlığın denetimle yetkili birimleri, Teftiş Kurulu Başkanlığı,
Çevre Kirliliğini Önleme ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Çevresel Etki
Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü, İl Çevre Müdürlükleri ve 383
sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararnamenin 25 inci maddesine göre, özel çevre koruma bölgelerinde Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığıdır.
Çevre Kanunu ve bu Kanun uyarınca yürürlüğe konulan yönetmeliklerin
yetkili kıldığı kurum ve kuruluşların denetim yetkileri saklıdır. Ancak bu
kuruluşlar tarafından müstakil olarak yapılacak denetimlerin sonuçları
Bakanlığa bildirilir.

Faaliyet-Tesis Bilgi Formu
Madde 9- Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve
(g) bentlerinde belirtilen kuruluş ve işletmeler, Ek 1\'de yer alan
Faaliyet-Tesis Bilgi Formlarını, işletme ruhsatını aldıkları tarihten itibaren
otuz gün içinde bulundukları İl Valilikleri veya Sanayi ve Ticaret Odalarına
başvurarak alırlar. Faaliyet-Tesis Bilgi Formu iki nüsha olarak düzenlenir.
Bir nüshası tesiste bulundurulur. Diğer nüshası kırkbeş gün içinde Genel
Müdürlüğe intikal ettirilir.

Genel Müdürlüğe intikal ettirilen faaliyet-tesis bilgi formları
incelenerek eksik formlar tamamlanmak üzere iade edilir. Kuruluş ve işletmeler
eksiklikleri otuz gün içinde tamamlayarak formları Genel Müdürlüğe iletmek
zorundadır.
Kuruluş ve işletmeler, faaliyet-tesis bilgi formunda yer alan bilgilerdeki
değişiklikleri, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren otuz gün içinde
Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadır.
Form düzenlemeyen, yanlış ve yanıltıcı bilgi veren kuruluş ve işletmeler
Çevre Kanununun 21 inci maddesinin (c) bendi ve 26 ncı maddesine göre
cezalandırılır.
Genel Müdürlük eksiksiz olarak düzenlenen faaliyet-tesis bilgi formlarını
her tesis için ayrı ayrı kodlayarak tesislere bir sicil numarası verir.
Faaliyet-tesis bilgi formlarındaki bilgiler Bakanlıkça yapılacak denetim,
istatistik ve envanter çalışmalarında değerlendirilir.

Yıllık Denetim Programı
Madde 10- Yıllık denetim programı, Genel Müdürlükçe Teftiş Kurulu
Başkanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi ve Planlama Genel Müdürlüğü, Özel
Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı ve İl Çevre Müdürlüklerinin işbirliği ile bir
önceki yılın Aralık ayında hazırlanır ve Bakan tarafından onaylanarak
yürürlüğe girer.
Bu programla, yıl içinde merkezden ve yerinden denetlenecek kuruluş ve
işletmeler, denetim süresi, denetimde görevlendirilecek personel ve grup
halinde yapılacak denetimlerde görev bölümü belirlenir.
Kaza, ihbar, şikayet gibi durumlarda veya Bakanlıkça gerek görüldüğü
hallerde yıllık denetim programına bağlı olmaksızın denetim yapılır.
Yıllık denetim programı, Çevre Kanunu ve bu Kanun uyarınca yürürlüğe
konulan yönetmeliklerin denetim konusunda yetkili kıldığı kurum ve kuruluşlara
da bildirilir ve gerekli işbirliği ve koordinasyon sağlanır.

Görevlendirme Onayı
Madde 12- Bakanlık denetim görevlileri, yıllık denetim programı
çerçevesinde bağlı bulundukları denetimle yetkili birimin en üst amirinin
onayı ile görevlendirilirler.
Kaza, ihbar ve şikayet gibi durumlarda ve Bakanlığın program dışı denetime
gerek gördüğü hallerde yıllık denetim programına bağlı olmaksızın
görevlendirme yapılır.

Kimlik Kartı
Madde 13- Bakanlık müfettişleri hariç olmak üzere, denetimle
görevlendirilen personel için Bakanlıkça bir kimlik kartı düzenlenir. Bakanlık
denetim görevlileri yaptıkları denetimler sırasında bu kimlik kartlarını ve
görevlendirme onaylarını tesis sahibine göstermek zorundadır. Kimlik kartları
iki yılda bir yenilenir. Denetim görevinden herhangi bir nedenle sürekli
ayrılanların kimlik kartları geri alınır.

Çevre Denetim Formu
Madde 14- Bakanlık denetim görevlileri, denetimler sırasında Bakanlıkça
hazırlanacak çevre denetim formunun ilgili bölümlerini iki nüsha olarak
düzenlerler. Denetim formlarının bir nüshası denetim görevlisinin bağlı olduğu
birim tarafından, diğer nüshası ise Genel Müdürlükçe muhafaza edilir. Muhafaza
süresi Genel Müdürlükçe belirlenir.

Uygunluk Tespiti
Madde 15- Bakanlık denetim görevlilerince, çevre denetim formunda ölçüm
gerektiren hususlara uyulup uyulmadığı, 27/10/1999 tarihli ve 4457 sayılı
Türkiye Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine
göre akredite edilmiş özel ve kamu kurum ve kuruluşlarına firmaca yaptırılacak
ölçüm sonuçlarına göre değerlendirilir.

Denetim Tutanağı
Madde 16- Bakanlık denetim görevlileri, 17 nci madde uyarınca süre
verilmesini gerektiren bir durum tespit ettiklerinde ve denetimin bitiminde Ek
2\'de yer alan çevre denetim tutanağını üç nüsha olarak düzenlerler. Tutanağın
bir nüshası tesis sahibince, ikinci nüshası mahallin en büyük mülki amirince,
üçüncü nüshası ise Genel Müdürlükçe muhafaza edilir. Muhafaza süresi Genel
Müdürlükçe belirlenir.
Bakanlık denetim görevlileri denetim esnasında tespit ettikleri cezai
müeyyide gerektiren durumları ve önerdikleri süreleri gecikmeksizin 2872
sayılı Çevre Kanunu ile belirtilen idari ceza vermeye yetkili amirlere
bildirirler.

Faaliyetin Durdurulması
Madde 17- Yapılan denetim sırasında, Çevre Kanununda belirtilen yasaklara
uyulmadığının veya yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin saptanması
durumunda mahallin en büyük mülki amirince kurum, kuruluş, işletmelere
yasaklara aykırı faaliyetin düzeltilmesi ve kanunda belirtilen yükümlülüklerin
yerine getirilmesi için;

a) Çevre Kanununun 8 inci maddesi ile 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen yasağa uymayanlara otuz gün,
b) Çevre Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen
yükümlülüklerin yerine getirilmesine yönelik iş termin planının hazırlanması
için otuz gün,
c) Çevre Kanununun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen
yükümlülüklerin yerine getirilmesi için on gün,
d) Çevre Kanununun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
yükümlülüklerin yerine getirilmesi için on gün,
e) Çevre Kanununun 13 üncü maddesi uyarınca yönetmelikle belirlenen
yükümlülüklerin yerine getirilmesi için otuz gün,
f) Çevre Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen yasaklara uymayan ve
önlemleri almayanlara otuz gün süre verilir.
Çevre Kanununun 10 uncu maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine
getirmeyen kuruluş ve işletmelerin faaliyetlerinin durdurulması, 23/06/1997
tarihli ve 23028 sayılı Resmi Gazete\\\'de yayımlanan Çevresel Etki
Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 28 inci maddesi hükümlerine tabidir.
Bu süreler sonunda yasaklara uymayan veya yükümlülüğünü yerine getirmeyen kurum, kuruluş veya işletmelerin faaliyeti, yasağın veya yerine getirilmeyen yükümlülüğün çeşit ve niteliğine göre kısmen veya tamamen süreli veya süresiz olarak durdurulur.
Çevre kirliliğinin toplum sağlığı yönünden tehlike yarattığı hallerde
faaliyet, süre verilmeksizin kısmen veya tamamen durdurulur.

Denetim Raporu
Madde 18- Bakanlık denetim görevlileri denetimin tamamlanmasını takip eden
bir ay içinde denetim raporunu hazırlar. Bu raporda;
a) Denetim sırasında tespit edilen eksiklikler, bu eksikliklerin
giderilmesi için tanınan süre, bu süre içinde eksikliğin giderilip
giderilmediği, 17 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iş termin
planı verilmesi halinde bu planın gereklerinin yerine getirilmesi için
alınması gereken önlemler ve diğer tedbirler,
b) Cezai müeyyide uygulanmasını gerektiren durumlarda önerilen cezalar ile
yasal dayanakları ve denetim görevlisinin tesis içi denetime ilişkin önerileri
yer alır.
Denetim raporlarının bir nüshası tesis sahibine, ikinci nüshası mahallin
en büyük mülki amirine, üçüncü nüshası Bakanlık ilgili birimine gereği
yapılmak üzere gönderilir.

Denetim Sonuçlarının Değerlendirilmesi
Madde 19- Denetim raporları, Bakanlıkça hazırlanan yıllık denetim
programlarının sona ermesini müteakip denetimle yetkili birim amirlerince
değerlendirilir. Değerlendirme sonuçları ile öneriler Bakanlık makamına sunulur ve yıllık denetim programlarının hazırlanmasında dikkate alınır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bakanlık Denetim Görevlileri
Bakanlık Denetim Görevlilerinde Aranacak Nitelikler
Madde 21- Bakanlık ve bağlı kuruluşunda uzman ve uzman yardımcısı olarak
çalışan personel, bunların sayılarının yetersiz olması durumunda en az dört
yıllık yüksekokul bitirmiş ve Bakanlıkça düzenlenecek eğitim programını
tamamlamış olan diğer personel denetim görevlisi olabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 23- 02/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan
Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğinin 57, 58, 59, 60 ve 61 inci maddeleri,
04/09/1988 tarihli ve 19919 sayılı Resmi Gazete\'de yayımlanan Su Kirliliği
Kontrolü Yönetmeliğinin 52 nci maddesinin (C) ve (D) bentleri yürürlükten
kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1- Akredite edilmiş özel ve kamu kurum ve kuruluşlarının
sayısı yeterli düzeye ulaşıncaya kadar, Bakanlık denetim görevlileri, çevre
denetim formunda ölçüm gerektiren hususları, Bakanlıkça yapılacak ya da
Bakanlıkça belirlenen özel ve kamu kurum ve kuruluşlarına yaptırılacak ölçüm
sonuçlarına göre değerlendirirler.