KÖY YERLEŞME ALANI UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak

Amaç

Madde 1 - Bu yönetmelik, 18/3/1924 tarih ve 442 sayılı Köy Kanununa 7 Ek Madde Eklenmesi Hakkında 20/5/1987 tarih ve 3367 sayılı Kanunun uygulanması ile ilgili hususları düzenler.

Kapsam

Madde 2 - 6831 sayılı Orman, 2634 sayılı Turizm Teşvik, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma, 1051 sayılı Kanunla değişik 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler
Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunları ek ve tadilleri kapsamına giren sahaların dışında; köylerde
köy yerleşme alanlarının tespit edilmesi, köy yerleşme planlarının yapılması, köy yerleşme alanı tespit komisyonunun teşkili ile karar verme ve çalışma esasları, ihtiyaç sahiplerinde aranacak
nitelikler, arsaların rayiç bedel tayini, satış ve tesciller, devir yasakları ve amaca uygun kullanılma esasları, bu yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

Dayanak

Madde 3 - 18 Mart 1924 tarih ve 442 sayılı Köy Kanununa eklenen 20/5/1987 tarih ve 3367 sayılı kanunun Ek 17 nci maddesine göre hazırlanmıştır.

                                           İKİNCİ BÖLÜM

                                    Köy Yerleşme Alanı, Tespiti, Tescil ve Satışı

Birinci Kısım

Komisyon Teşkili, Alan Tesbiti, Harita ve Plan Yapılması Ve Tescili

Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonunun Teşkili ve Çalışma Esasları

Madde 4 - Köy yerleşme alanı tespit komisyonu; vali yardımcısının başkanlığında; milli emlak müdürlüğü, bayındırlık ve iskan müdürlüğü, Tarım Orman ve Köyişleri il müdürlüğü, köy
hizmetleri il müdürlüğü ve ilgili kadastro müdürlüğünden birer teknik eleman ile köy temsilcisinden oluşur. Görevlendirme vali oluru ile yapılır. Gerektiğinde bu komisyona ilgili diğer
kuruluşlardan da uzman eleman iştirak ettirilir.

Komisyon üye tam sayısının 2/3 çoğunluğu ile toplanır ve salt çoğunlukla karar alır. Oyları eşit olması halinde, Başkanın oy kullandığı taraf çoğunluğu sağlamış olur.

Komisyon sekreter ya ve büro hizmetleri köy hizmetleri il müdürlüğü tarafından yerine getirilir.

Köy Yerleşme Alanının Tesbiti

Madde 5 - İlgili ilçe kaymakamının mütalaasını da dikkate alarak muhtarın talebini uygun görmesi veya doğrudan doğruya kendi kararına dayanarak; vali, köy yerleşme alanını tespit ve
planını hazırlamak üzere komisyonu görevlendirir.

Komisyon öncelikle o köye ait harita, sosyal ve ekonomik durum gösteren dokuman ve gerekli diğer bilgileri derledikten sonra merkezde bir ön değerlendirme yapar. Müteakiben mahalline
giderek, köyün istikbaldeki gelişme durumu da dikkate alınarak; ihtiyaç duyulan konut parsel sayısını, parsel büyüklüklerini, gerekli bulmuyorsa sosyal tesisler ve diğer genel ihtiyaçlar için
tefrik edilecek arazi miktarını hesaplayarak, sonuç olarak köy yerleşme alanının ne genişlikte olacağına karar verir.

Mevcut köy yerleşik alanı ile bütünlük teşkil edecek şekilde ve mümkün mertebe mera niteliğini kaybetmiş arazilerle verimi düşük ya da tarım dışı hazine arazilerine öncelik vererek, köy
gelişme alanı için uygunluğuna karar verdiği sahanın sınırlarını belirler.

Müracaatların çok olması halinde komisyon, nüfusu en çok olan köyden başlayarak bir önceki sıralaması yapar ve çalışmalarını buna göre yürütür. Bu amaçla gerektiğinde valilikçe ayrı ya da
aynı vali yardımcısının başkanlığında birden fazla komisyon teşkil edilebilir.

Komisyon yaptığı ve çalışmaları ve aldığı kararları bir tutanakla tespit eder.

Köy Yerleşme Alanına Ait Harita veya Ölçekli Krokinin Yapılması

Madde 6 - Komisyon 5 inci madde uyarınca yaptığı tespitleri ve aldığı kararları, köy yerleşme planı yapılması üzere, köy hizmetleri il müdürlüğüne intikal ettirilir.

Köy hizmetleri il müdürlüğü, komisyon tarafından tespit edilen köy yerleşme alanı sınırlarını, mümkün mertebe sabit noktalar arasından düz hatlar geçirerek sahada tespit eder ve köşe
noktalarını kalıcı işaretlerle belirler. Daha sonra tespit edilen bu alan kadastro görmüş olan yerlerde 1/1000 ölçekli harita üzerine işlenir. Kadastro görmemiş yerlerde ise söz konusu alanın
1/1000 ölçekli haritası veya ölçekli krokisi yapılır veya yaptırılır.

Harita veya ölçekli kroki üzerinde belirlenen alan içinde, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan mer’a, yaylak, seyrangah, yol, harman ve panayır yerleri gibi alanlar ile Hazinenin
mülkiyetinde olup bir kamu hizmetine tahsis edilmemiş yerlerden başka, özel mülkiyete konu olmuş veya olabilecek taşınmaz mal varsa, bunlar ya köy tüzel kişiliği tarafından kamulaştırılır
veya uygulama dışında bırakılır.

Köy Yerleşme Planının Yapılması

Madde 7 - Köy hizmetleri il müdürlüğü , hazırlanan harita veya ölçekli kroki üzerinde Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünce tespit edilecek teknik esaslara göre; konut, komisyon tarafından
tespit edilen sosyal tesisler ve köyün diğer ihtiyaçları için gerekli parselleri ve yolları ölçek dahilinde işleyerek, köy yerleşme planını hazırlar. Köy yerleşme planını zemine aplike ederek
parsel köşe noktalarını işaretler.

Köy yerleşme planlarını yapmak üzere, köy hizmetleri il müdürlüğü veya bağlı bulunduğu bölge müdürlüğünde gerekli teknik elemanların bulunmaması halinde, bu çalışmalar Köy
Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılır veya yaptırılır.

Köy Yerleşme Planının Onaylanması ve Tapuya Tescil

Madde 8 - Hazırlanan köy yerleşme planı köy hizmetleri il müdürlüğü tarafından vali’nin onayına sunulur.

Onay işlemini müteakip, söz konusu plan köy muhtarlığına tebliğ edilir. İtiraz edilmezse valilinin onayı ile kesinleşir. Köy muhtarı, köy ihtiyar meclisinin kararına dayanarak en geç 30 gün
içinde valiliğe itiraz edebilir. İtiraz valilikçe 15 gün içinde karara bağlanır. Bu karar kesindir.

Kesinleşen köy yerleşme planı, valilikçe ilgili kadastro müdürlüğüne gönderilir. Kadastro müdürlüğünce büro ve arazi kontrolları yapıldıktan sonra ilgili tapu sicil müdürlüğü tarafından
parsellerin köy tüzel kişiliği adına tescil işlemleri yapılır.

İkinci Kısım

Arsa Bedel Tespiti, İlanı, İhtiyaç Sahipliği, Satış, Temlik, Tescil, Takyit

Arsa Bedellerini Tespiti

Madde 9 - Arsaların satış bedeli komisyon tarafından tespit edilir. Bunun için arazinin; halihazır emsal alım satım değerleri, mevkii, inşaat teknikleri bakımından elverişlilik durumu, ulaşım ve benzeri hususlar dikkate alınarak, öncelikle (m2) birim fiyatı hesaplanır. Daha sonra muhdes yollar ile sosyal tesisler ve diğer amaçlar için ayrılan sahaların bedellerinden m2’ye düşen pay ilave edilmek suretiyle, konut arsalarının bedelleri hesaplanır.

Arsaların İlanı

Madde 10 - Köy yerleşme alanı planı ile arsaların satış bedellerini gösterir cetveller, köy hizmetleri il müdürlüğü tarafından 15 gün müddetle köyde görülebilecek bir yere astırılır ve durum mutad vasıtalarla en az üç defa köy halkına duyurulur.

İhtiyaç Sahipliği Şartları

Madde 12 - Arsa satın alabilmek için;

a)İsteklinin reşit olması,

b) Kendisine, eşine ve reşit olmayan çocuklarına ait evi veya arsası bulunmaması, var ise evinin harap, arsanın kullanışsız olması,

c) İsteklinin ikamet etmekte olduğu köy nüfusuna kayıtlı olması ve o köyde asgari 5 yıl oturmuş olması,

Nüfus kaydı evvelce başka yerlerde olup, bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra bu köy nüfusuna aktarmış olanların, hak sahibi olabilmeleri için nüfus kaydı aktarma işlemi tarihinden
itibaren 5 yıl süreyle fiilen o köyde ikamet etmiş olmaları şarttır.

Yukarıda sayılan şartları haiz bulunan isteklilerin sayısı arsa sayısından çok ise, arsalar aşağıdaki öncelik sırasına uyularak satılır:

a) Sel, yer kayması ve yangın gibi sebeplerle arsa ve evini kaybetmiş olanlar,

b) Kendisine, eşine ve reşit olmayan çocuklarına ait köy içinde inşaata müsait arsası bulunmayanlar,

c) Evi çok harap ve arsası elverişsiz olanlar,

d) Evli ve çok nüfus sahibi olanlar, çocuk sahibi dullar,

e) Evli olanlar,

f) Köydeki ikamet süresi fazla olanlar.

Arsaların Satışı

Madde 13 - Tespit edilen ihtiyaç sahiplerine hangi arsanın satılacağı, kendi aralarında anlaşamadıkları takdirde kura ile tespit edilir. Bu tespiti müteakip arsaların karşılıklı olarak
değiştirmek isteyenlerin, 3 gün içinde müşterek dilekçe ile müracaat etmeleri şartıyla arsaları değiştirebilir.

Köy ihtiyar heyetince satış yapılacak isteklilere bir ay içinde arsa bedelinin köy sandığına yatırmaları veya borçlanma senetlerini imza etmeleri yazılı olarak tebliğ edilir.

Temlik, Tescil ve Takyit:

Madde 14 - Arsa bedellerinin peşin olarak yatırılmasını veya taksitle satılması halinde borç senetlerinin imzalanmasını müteakip, muhtarlığın talebi üzerine valilikçe hazırlatılacak temlik
cetvelleri, valinin yazılı emrine bağlı olarak ilgili tapu sicil müdürlüğüne gönderilir. Tapu sicil müdürlüğünce, varsa borçlanılan miktarda, köy tüzel kişiliği lehine kanuni ipotek tesisi
suretiyle, hak sahibi adına re’sen tescil işlemleri yapılarak tapuları verilir.

Taksitle satılan arsa bedelleri en çok 5 yılda ve 5 eşit taksitle faizsiz olarak tahsil edilir.

Peşin veya taksitle satılan arsalar 10 yıl müddetle, konut veya zirai kredi veren kuruluşlar dışında rehin ve diğer ayni haklarla takyit edilemez, miras yoluyla intikal işlemi hariç,
devir-temlike, satış vaadi sözleşmesine, taksime, şuydun giderilmesi talebine konu olamaz. Ayrıca amme alacağı hariç haciz edilemez. Bu husus tescil işlemleri sırasında, tapu sicil
müdürlüğünce re’sen tapu kütüğünün şerhler hanesinde belirtilir.

Arsaların Geri Alınması

Madde 15 - Arsaların hak sahipleri adına tapuda tescili tarihinden itibaren (5) yıl içinde bina yapılmadığı takdirde, köy muhtarlığınca alınacak yargı kararı ile tapu iptal edilerek, arsa köy
tüzel kişiliği adına tescil ettirilir.

Yürürlük

Madde 16 - Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 17 - Bu yönetmelik hükümlerini Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı ile İçişleri Bakanı yürütür.