BÖLÜM
MADDE :1.01: Amaç
MADDE :1.02 :Kapsam
MADDE :1.03 :Yasal Dayanak
MADDE :l.04: Yetki ve Sorumluluklar.
MADDE :l.05: İstisnalar;3l94 sayılı İmar Kanununun 46,47,48 Maddelerine İlişkin
Yönetmelik.
MADDE :l.06: Afet Bölgelerinde yapılacak yapılar.
II. BÖLÜM
GENEL ESASLAR
MADDE 2.01 : İmar Planlarına ve Yönetmeliklere Aykırı Yapı Yapılamaz.
MADDE 2.02 : İmar Planı Kayıt ve Hükümlerinin Önceliği.
MADDE 2.03 : İmar Planlarında ve Yönetmelikte Olmayan Hususlar.
MADDE 2.04 : Diğer İlgili Mevzuatın Geçerliliği.
MADDE 2.05 : Ruhsatsız veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapılar.
MADDE 2.06: Ruhsat Müddeti -Ruhsat Temdidi. Yönetmeliğin ve Mevzuat
Hükümlerinin devam eden ve bitmiş yapılara uygulanması.
MADDE 2.07: Belediye Tasarrufundaki Yerler üzerinde Yapılacak Tesisler.
MADDE 2.08: Yapıların Estetiğinde Belediye Yetkisi.
MADDE 2.09: Standartlara uyulması.
BÖLÜM
AVAN PROJEYE GÖRE UYGULAMA YAPILAN TESİSLER
MADDE :3.01 : Kamuya ait yapı ve Tesisler ile Sanayi Tesisleri ve İş Merkezleri.
BÖLÜM
TANIMLAR
MADDE :4.01 : İmar Planlarına İlişkin Tanımlar.
MADDE :4.02 : Ada ve Parsellere ilişkin tanımlar.
MADDE :4.03 : Yapı Düzenine İlişkin Tanımlar.
MADDE: 4.04 : Bu Yönetmelikle Adı Geçen Terimler.
BÖLÜM
PARSELLER İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER;PARSEL BÜYÜKLÜKLERİ (CEPHE DERİNLİK), BAHÇE MESAFELERİ, PARSELASYON PLANI; İFRAZ-TEVHİD VE İSTİSNALAR
MADDE : 5 PARSEL BÜYÜKLÜKLERİ
MADDE : 5.01 : Parsel Genişlikleri.
MADDE :5.02 : Parsel Derinlikleri.
MADDE :5.03 : Bahçe Mesafeleri.(Ayrık Nizamda )
MADDE :5.04 : Parselasyon Planı,İfraz-Tevhit ve İstisnalar.
Genel Esaslar.
MADDE : 5.05 : İfraz.
MADDE : 5.06 : Tevhid.
MADDE : 5.07 : Meclis Kararı ile iptal (28.3.2000)
MADDE : 5.08 : Tehlikeli Alanlar.
BÖLÜM
YAPI
MADDE : 6.01 : Parsellerde Yapılanma Şartları.
MADDE : 6.02 : Bir Parselde Birden Fazla Bina Yapılması.
MADDE : 6.03 : Bina Cepheleri
MADDE : 6.04 : Ayrık Yapı Nizamına Tabi Yerlerde Yapı Yerinin Tesbiti
MADDE : 6.05 : Bina Derinlikleri
MADDE : 6.06 : Bina Yükseklikleri
MADDE : 6.07 : Binalara kot verilmesi.
MADDE : 6.08 : Ön Bahçeler hk.
MADDE : 6.09 : Köprülü Girişler.
MADDE : 6.10 : Set altı Garajı.
MADDE : 6.11 : Meclis Kararı ile iptal.(28.3.2000)
MADDE : 6.12 : Meclis Kararı ile iptal (28.3.2000)
MADDE : 6.13 : Su basman seviyesi.
MADDE : 6.14 : Yapılarda
aranan bazı şartlar.
MADDE : 6.15 :
Çatılar,Saçaklar ve Dış Görünüm.
MADDE : 6.16 : Çıkmalar.
MADDE : 6.17 :
Işıklıklar.
MADDE : 6.18 : Yapılarda
bulunması gereken piyesler ve ölçüleri
MADDE : 6.19 : İç
Yükseklikler.
MADDE: 6.20 : Pencereler.
MADDE: 6.21
: Kapılar .
MADDE : 6.22 : Komşu
Parsele kapı ve pencere açılması.
MADDE : 6.23 :
Merdivenler.
MADDE : 6.24 : Yangın
Merdivenleri .
MADDE : 6.25 :
Asansörler.
MADDE : 6.26 : Bacalar.
MADDE : 6.27 :
Portikler.
MADDE : 6.28 : Asma
Katlar
MADDE : 6.29 :
Pasajlar-Kapalı çarşılar-Çok katlı Mağazalar.
MADDE : 6.30 : Çay
Ocakları.
MADDE : 6.31 : Su
Depoları,Sıhhi Tesisler.
MADDE : 6.32 : Kuyular
ve Fosseptikler,Rögarlar,pis su bağlantıları
MADDE : 6.33 : Bodrum
Katlar
MADDE : 6.34 :
Müştemilatlar.
MADDE : 6.35: Şantiye Binaları.
MADDE : 6.36: Bahçe Duvarları ve Bahçe Düzenlemesi.
MADDE :6.37 : Yıkılacak Derecede Tehlikeli olan yapılar.
MADDE :6.38 : Kamunun Yararı için Alınması Gereken
Tedbirler.
VII. BÖLÜM
MADDE : 7.01 :
Kapıcı ve Kaloriferci Daireleri ile
Kapıcı Bölmesi ve Kaloriferci yeri.
VIII BÖLÜM
SIĞINAKLAR
MADDE :8.01 :Sığınak
MADDE :8.02
:Kullanacaklara göre sığınak çeşitleri.
MADDE :8.03 :Kullanım
amacına göre sığınak çeşitleri.
MADDE :8.04 :Serpinti
Sığınaklarının Özellikleri ve yapılışları.
MADDE :8.05 :Serpinti
Sığınaklarının yapılacakları yer ve yapılar.
MADDE :8.06
:Sığınakların kimler tarafından yaptırılacağı.
MADDE :8.07
:Gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılacak yerler.
MADDE :8.08 :Mevcut
binalarda sığınakların tespiti
MADDE :8.09
:Sığınakların bakım,muhafaza ve denetimi.
MADDE :8.10
:Sığınakların tapuya tescili.
MADDE :8.11 :Yapı
Ruhsatı ve Kullanma izinlerinin verilmesi.
MADDE :8.12 :Genel Sığınaklar.
MADDE
:8.13 :Sığınaklara ilişkin esaslar.
MADDE
:8.14 :Kamu yapılarında sığınak.
MADDE
:8.15 :Sorumlu Makam.
MADDE
:8.16 :Görüşler.
MADDE
:8.17 :Cezai Hüküm.
BÖLÜM
ISI
YALITIM
MADDE
:9.01 :Amaç.
MADDE
:9.02 :Uygulama alanları.
MADDE
:9.03 :Genel esaslar.
MADDE
:9.04 :Hesaplama tekniği.
MADDE
:9.05 :Isı İletkenlik Değerleri
MADDE
:9.06 :Isı geçirme kat sayıları
MADDE
:9.07 :Yıllık Isıtma Enerji İhtiyacı.
MADDE
:9.08 :Dış duvar Sınır değerleri.
MADDE
:9.09 :Koridor Yalıtımları.
MADDE
:9.10: Isı Yalıtım Projesi.
MADDE
:9.11 :Yapı ve Yalıtım Malzemelerinde TS Uygunluğu.
MADDE
:9.12 :Binalarda Yalıtım Kontrolü.
MADDE
:9.13 :Yalıtım Uygulamaları.
MADDE
:9.14 :Isı İhtiyacı Kimlik Belgesi.
MADDE
:9.15 :Kazan Daireleri,kazanlar ve bacalar.
MADDE
:9.16 :Mevcut Binalarda yapı tadilatları.
MADDE
:9.17 :İstisnalar .
X. X. BÖLÜM
MUVAKKAT
YAPILAR
MADDE : 10.01 : Yapılanma Şartları,
MADDE : 10.02 : Muvakkat Ruhsat Müddeti .
MADDE : 10.03:
İmar Planına Göre Kapanan Yollar ve Mahreci Bulunmayan
Parseller.
XI. XI. BÖLÜM
BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYE VE MÜCAVİR ALAN SINIRLARI İÇİNDE YERLEŞME
ALANI
DIŞINDA KALAN YAPILAR
MADDE : 11.01 : Iskan Dışı Alanlarda Yapılaşma
XII. XII. BÖLÜM
YAPI
RUHSATI İŞLERİ
MADDE : 12.01 : Proje Düzenlemeden önce ilgili
idarelerden alınacak belgeler.
MADDE : 12.02 : Proje Tanzim Esasları.
MADDE : 12.03 : Yapı Ruhsatı ile ilgili Genel
Esaslar.
MADDE : 12.04 : Yapı Ruhsatı,Müracatı ve Eklenecek
Belgeler.
MADDE : 12.05 : Tadilat-İlave İnşaat ve Ruhsat
Yenileme.
Xlll.
BÖLÜM
YAPI
RUHSATI SONRASI İŞLEMLER
MADDE : 13.01 : Yapı yerinde bulundurulması gerekli
Tabela ve Belgeler.
MADDE : 13.02 : Temel Ruhsatı.
MADDE :13.03 :
İnşaata Devam-Temel üstü ruhsatı.
MADDE :13.04 :
Yapı Denetimleri.
MADDE :13.05 :
Isı Yalıtım Vizesi.
MADDE
:13.06: Cezai Hükümler.
MADDE :13.07:
Yapı Kullanma İzni.
MADDE :13.08:
Kat İrtifakı.
MADDE :13.09 :
Yapı Fotoğraf Tasdiki.
XIV. XIV. BÖLÜM
RUHSATA
TABİ OLMAYAN BASİT TADİLATLAR
MADDE : 14.01 :Ruhsata Tabi olmayan İnşaat İşleri
.
XV BÖLÜM
XVI. BÖLÜM
MADDE :16.00 :Özel İnşaat Yapan Müteahhitlerin
Sicillerinin Tutulmasına İlişkin Esas
ve Usuller
XVII BÖLÜM
ÖZELLİK ARZ EDEN YAPILAR
MADDE : 17.01 : Özel
Hastaneler
MADDE : 17.02 : Özel
Eğitim ve Öğretim Kurumları
MADDE : 17.03 : Çay-Kahve
Salonları (Kahvehane)
MADDE : 17.04 :
Sinema ve Tiyatrolar (TS. Normlarına uyulacaktır.)
MADDE : 17.05 : Dini
Tesisler (TS Normlarına Uyulacaktır)
MADDE : 17.06: Akaryakıt ve Servis İstasyonları.(T.S.E
Normlarına uyulacaktır)
MADDE :
l7.07 : Düğün Salonu -Gazino-Gece
Kulubü Taverna -Diskotek,Bar
v.b.(T.S.E.Normlarına uyulacaktır)
MADDE :
17.08: Hamam, Sauna ve Sıhhi
Banyolar .(T.S.E.Normlarına
uyulacaktır)
MADDE :
l7.09 : Ekmek Fırınları ve Ekmek
Fabrikaları. .(T.S.E.Normlarına
uyulacaktır)
XVIII. BÖLÜM
YÜKSEK YAPILAR
MADDE : 18.01: Tanımlar.
MADDE : 18.02: Yerleşim
Düzenine İlişkin Esaslar.
MADDE : 18.03:
Yüksek Yapılarda Yangın Önlemleri.
MADDE : 18.04: Yüksek
Yapılarda Asansörler.
MADDE : 18.05: Statik
ve Betonarmeye İlişkin Esaslar.
MADDE : 18.06: Mekanik
Tesisata İlişkin Önlemler.
MADDE : 18.07: Elektrik
Tesisatına İlişkin Önlemler.
MADDE : 18.08:
Aranılacak Belgeler.
XIX .BÖLÜM
MADDE : 19.00:Bedensel
Ve Engelliler İçin Resmi Umumi Bina Ve Umumi Alanlarda Uyulması Zorunlu
Kurallar.
XX.BÖLÜM
YÜRÜRLÜK VE
YÜRÜTME
MADDE :20.01: Yürürlük
MADDE :20.02:
Yürütme
MADDE :20.03 : Geçici
Madde 1, 2, 3 ve 4.
İSTANBUL İMAR YÖNETMELİĞİ
I.
BÖLÜM
AMAÇ
MADDE
l.0l
Bu yönetmeliğin
amacı,İstanbul Büyükşehir Belediyesi sorumluluk alanı,Belediye ve Mücavir alan
sınırları içerisindeki yerleşme yerleri ile yapılaşmaların,İmar planları ve
mevzuat hükümleri ile sosyal ve teknik altyapı,fen sağlık ve çevre şartlarına
uygun teşekkülünü sağlamaktır.
KAPSAM
MADDE l.02
3l94 sayılı İmar Kanununun 3.ve 20. Maddelerinin son fıkrası hükümleri ile Büyükşehir Belediyelerinin yönetimi hakkındaki 3030 sayılı yasanın uygulama yönetmeliğinin 8. Maddesinin (F) bendi hükmü uyarınca hazırlanan bu yönetmelik İstanbul Büyükşehir Belediye sorumluluk sınırları içerisinde uygulanır. Bu yönetmelikte adı geçen Büyükşehir Belediyesi ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyesi veya belediyeleri ile İstanbul Büyükşehir Belediye sınırları içersindeki ilçe belediyesi veya belediyeleri kastedilmektedir.
MADDE l.03
Bu yönetmelik, 3l94 sayılı İmar
Kanununun 3.ve 20. Maddesinin son fıkrası hükümleri ile Büyükşehir
Belediyelerinin yönetimi hakkında 3030 sayılı kanunun uygulanması ile ilgili
yönetmeliğin 8. Maddesinin (F) bendi hükmü uyarınca hazırlanmıştır.
YETKİ VE SORUMLULUKLAR
MADDE l.04
Bu yönetmelikte belediyelere
bırakılmış olan takdir yetkileri ve sorumlulukları belediye başkanlığına
aittir.
İSTİSNALAR
3l94
SAYILI İMAR KANUNUNUN 46.47.48. MADDELERİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK
MADDE l.05
Bu yönetmeliğin ,”3l94 sayılı İmar
Kanununun 46, 47, 48 Maddelerine İlişkin
yönetmelik” hükümlerine aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
AFET BÖLGELERİNDE YAPILACAK YAPILAR
MADDE l.06
Bu yönetmeliğin, “Afet Bölgeleri’nde
Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik” hükümlerine aykırı olmayan hükümleri
uygulanır.
II. BÖLÜM
GENEL ESASLAR
İMAR PLANI VE YÖNETMELİKLERE AYKIRI YAPI YAPILAMAZ
MADDE 2.01
İstanbul
Büyükşehir Belediyesi sorumluluk sınırları içerisinde belediye ve mücavir
alanlarında şehrin estetiğine, tarihi ve doğal değerlerine zarar verecek
nitelikte, imar planlarına ve yönetmeliklere aykırı yapı yapılamaz. Aksi
takdirde 3l94 sayılı yasanın 32.ve 42.madde hükümleri uygulanır.
İMAR PLANI KAYIT VE HÜKÜMLERİNİN ÖNCELİĞİ
MADDE 2.02
Bu yönetmelikte yazılı hükümler, imar planlarında aksine
bir hüküm bulunmadığı takdirde uygulanır. Ancak İmar planlarında; parselasyon
durumları ve bina kitleleri, bilhassa bu maksatla etüd edilerek ölçüleri
verilmediği takdirde,sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını,ön bahçeli
veya ön bahçesiz nizamın kabul olunacağını,binaların tertip şeklini ve yüz
alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden,bunlara
ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmazlar.
İMAR PLANLARINDA VE YÖNETMELİKTE OLMAYAN HUSUSLAR
MADDE 2.03
İmar
planlarında açıklanmamış ve bu yönetmelikte yer almamış hususlarda lüzum,
ihtiyaca ve civarın karakterine göre uygulanacak şekli takdire ilgili ilçe
belediye başkanlığı yetkilidir. Ayrıca ilçe belediye başkanlığınca tereddüt
edilen konularda Büyükşehir Belediye Başkanlığının görüşü alınır ve bu görüşe
uyulur. Daha sonraki benzer işlerde de bu görüşe uyularak işlem yapılır.
Bunun dışında,bu
yönetmelik esaslarına aykırı olarak,prensip kararları ve benzeri kararlar
alınıp uygulanamaz.
DİĞER
İLGİLİ MEVZUATIN GEÇERLİLİĞİ
MADDE
2.04
Büyükşehir
Belediyesi ve mücavir alan sınırları içerisinde yapılacak tüm yapılar plan, fen, sağlık, yangın güvenliği, (İstanbul Büyükşehir
Belediyesi Yangından Korunma Yönetmeliği) çevre şartları ÇED Isı Yalıtım
Yönetmeliği ve ilgili diğer yasa tüzük ve yönetmelik hükümlerine de uymak
zorundadır.
Büyükşehir Belediye sınırları içinde
kalan bölgelerin tamamına yakın bölümü 1.ve 2. derece deprem bölgesi kapsamında
kaldığından yapı güvenliği açısından bütün binalar Afet Bölgelerinde Yapılacak
Yapılar hakkındaki Yönetmeliğin depreme dayanıklı yapılar için belirlenen hesap
ilkelerine uygun projelendirilecek ve buna göre yapılacaktır.
MADDE 2.05
Bir yapıda bağımsız bölümlerden
herhangi birinde plan ve/veya yönetmelik hükümleri ve ruhsat ve eki projelerdeki aykırılıklar giderilmedikçe yapının
inşaasına devam edilemez,iskan edilen diğer bağımsız bölümlerde tamir,tadil
veya ilave inşaat işlemleri yapılamaz.
Bir
parselde birden fazla yapı varsa bu yapılardan herhangi birisinin plan ve /veya
ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı olması,bunlara aykırı olmayan diğer
yapıların,tamir,tadil veya ilave inşaat işlemlerini durdurmaz.
RUHSAT MÜDDETİ-RUHSAT TEMDİDİ
YÖNETMELİĞİN VE MEVZUAT HÜKÜMLERİNİN DEVAM EDEN VE BİTMİŞ
YAPILARA UYGULANMASI
MADDE 2.06
1)İmar planlarında değişiklik
olmayan yerlerde;
Yasal ruhsat süresi içinde yapıya
başlanmadığı veya yapıya başlanıp da bitirilmediği için yeniden ruhsat alınması
mecburi olan durumlarda yürürlükte olan imar planları ve imar mevzuatı
hükümlerine göre işlem yapılır.
2)İmar planlarında değişiklik olan
yerlerde;
A)Yeni yürürlüğe giren imar planı
değişikliği ile yol,meydan,yeşil saha,park ve otopark gibi umumi hizmetlere
veya resmi yapılara,okul,cami,pazaryeri,hal,mezbaha ve benzeri kamu hizmet ve
tesislerine ayrılan ve bu nedenle de ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca
kamulaştırılması gereken yerlerde kalan taşınmazlarda;
a)Yapıya başlanmadığı durumlarda
verilen ruhsat hükümsüz olup yeniden ruhsat verilemez.
b)Yasal ruhsat süresi içinde yapıya
başlanıp da bitirilmemiş yapıların ruhsatları iptal olunarak yapı durdurulur.
B)Yeni yürürlüğe giren imar planlarında (A) maddesi
kapsamı dışında kalan alanlarda;
a)Ruhsat alınmış ancak inşaata
başlanmamış yerlerde yeni imar planına göre incelenerek işlem yapılır.
b)Ruhsat müddeti süresince kaba
inşaatı tamamlanmamış veya yarıda kalmış yapılar için yeni imar planı hükümleri
uygulanır ve yeni planın yürürlüğe girdiği tarihe kadar yapılan kısmı bir
tutanak ile tesbit edilir.
Bu madde hükümlerinin uygulanmasında
kazanılmış hakların tespitinde yapı izin belgesinin düzenlenmiş bulunması
yeterli olmayıp,bu izin belgesine bağlı olarak inşa edilen yapının ulaştığı
seviye ölçü olarak alınır.
BELEDİYE
TASARRUFUNDAKİ YERLER ÜZERİNDE YAPILACAK TESİSLER
MADDE 2.07
Belediyelerin
tasarrufundaki kamu malı olarak terkinli yerler üzerinde otobüs durağı, wc,
TRAFO, İGDAŞ kontrol noktaları, muhtarlık binaları kamu hizmetlerinin görülebilmesi için gerekli
tesislere ancak tarihi ve doğal dokuyu
bozmayacak, yaya ile taşıt trafiğini olumsuz yönde etkilemeyecek yol ve
yeşil alanları işgal etmeyecek, yaya kullanım alanlarına taşmayacak arka tarafta bulunan bina cephelerini
kapatmayacak ve binaların girişini engellemeyecek şekilde sözkonusu yerin karekterini muhafaza etmek şartı ile
ilgili kuruluşların, müdürlüklerin
görüşü alınarak ilçe belediye encümeni’nin uygun görmesi halinde izin verilir.
Ana
arter yollar ve meydanlar üzerinde ise
ilgili kuruluşların, müdürlüklerin görüşü alınmak kaydıyla Büyükşehir
Belediye Encümeni yetkilidir.
YAPILARIN ESTETİĞİNDE BELEDİYE YETKİSİ
MADDE 2.08
İlçe
belediyeleri sorumlu oldukları ilçe sınırları içerisinde binaların cepheleri
ile ilgili şehircilik ve estetik yönünden kurallar getirebilirler (dış cephe
estetiği, boya ve kaplamaları ile çatının malzemesinin ve rengini belirlemeye
yetkilidirler. Bu yetki daha önce yapılmış binalar içinde kullanılabilir).
Büyükşehir Belediye Başkanlığı uygun
gördüğü ana arter yollar ve meydanlardan cephe alan binalar ile ilgili
şehircilik ve estetik yönünden kurallar getirmeye yetkilidir. Bu maddenin
uygulanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile proje müelliflerinin,
müelliflik hakları saklıdır.
STANDARTLARA UYULMASI
MADDE 2.09
İstanbul Büyükşehir sorumluluk alanı içerisindeki yapılmakta olan veya yapılacak tüm binaların
projeleri TSE normlarına uygun olacaktır. Binaların yapımında (TSE)
standartlarına uygun malzeme kullanılması zorunludur.
Bu yönetmelik esaslarına göre yapılacak bütün yapılarda,Türk Standartları dikkate alınarak,plan,fen,sağlık ve çevre şartları ile ilgili diğer kanun,tüzük ve yönetmelik hükümlerine uyulmak zorundadır.
III.BÖLÜM
AVAN PROJEYE GÖRE UYGULAMA YAPILAN TESİSLER
MADDE 3.01
1-Kamuya Ait Yapı
ve Tesisler ile Sanayi Tesisleri ve İş
Merkezleri:
Kamuya
Ait Yapı ve Tesisler
Kamu
kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılar imar planlarında o
maksada tahsis edilmiş olmak ilgili kanunlar ve plan ile plan notlarına aykırı
olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti bu kamu
kurum ve kuruluþlarýnca üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi
kaydý ile yönetmelikle bu gibi binalar için getirilmiþ hükümlere
uyulmak kaydı ve bu yönetmeliğin yapılaşma ile ilgili taks, cephe, derinlik,
yükseklik, iç ölçülerine ait hükümlere tabi olmayıp avan projeye göre uygulama
yapılır, ruhsat verilir.
Devletin güvenlik ve emniyeti ile
Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması
bakımından gizlilik arz eden yapılar; yürürlükteki plan ve plan notlarına
uygun olmak koşuluyla kat nizamı, cephe hattı, inşaat derinliği ve toplam
inşaat metrekaresine uyularak projelerinin kurumlarınca tasdik edildiği, statik
ve tesisat sorumluluğunun kurumlarına ait olduğunun ilgili belediyesine yazı
ile bildirdiği takdirde l2.04 maddede sayılan belgeler aranmaksızın yapı
ruhsatı verilir.
Sanayi Tesisleri ve İş Merkezleri:
Her
türlü sanayi tesisine varsa bölge planı ve imar planı esaslarına göre
yönetmelikle bu gibi binalar için getirilmiş hükümlere uyulmak bu yönetmeliğin
yapılaşma ile ilgili TAKS, cephe, derinlik, yükseklik ve iç ölçülerine ait
hükümlerine tabi olmaksızın l2.04 maddesinde belirtilen belgeler ve projeler eklenmek, proje ve fenni
mesuliyeti yüklenilmek kaydıyla avan projesine göre ruhsat verilir. Ancak iş
merkezleri ile sanayi tesislerinde ruhsattan önce ulaşım etüdü-UKOME görüşü
istenir.
1.
a)Bağımsız bölüm olan her işyerinde
erkek ve kadın olmak üzere umumi duş ve wc grubu ,1 soyunma mahalli,en az bir
lavabo yapılacaktır.
b)İç koridorların genişliği min.3.00 m dış galerileri min.2.00 m olacaktır.
c)ÇED yönetmeliği hükümlerine
uyulacaktır..
2.
d)Merdiven genişliği en az l.50 m olacaktır.
3.
e)İçme suyu,
atıksu ve yağmur suyu projelendirmesinde 2560 sayılı yasa gereğince
ÝSKÝ Genel Müdürlüğü’ne ait Yönetmeliğin ilgili hükümlerine
uyulacaktır.
f)İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yangından Korunma Yönetmeliğine uyulacaktır.
2.İmar Plan Notu Gereği Avan Proje
Uygulaması :
İmar
Planlarında;
a) a) TAKS
+H(İrtifa)
b) b) KAKS
c) c) Blok
boyutları + H
Maddelerinin en az
birini sağlaması durumunda Avan Projesine göre uygulama yapılır.
Hiçbirini
sağlamaması durumunda yeni bir plan kararı alınması zorunludur.
Plan notu ile avan proje uygulaması
getirilmiş özellik arz eden binalar planda verilen hükümlerine aykırı olmamak
yönetmelikte bu tür binalar için getirilmiş hükümlere uyulmak kaydı ile bu
yönetmeliğin yapılaşma ile ilgili yükseklik, cephe, derinlik ve iç ölçülerine
tabi olmayıp bu madde hükmüne göre ilgili ilçe belediyesi’nce onaylanacaktır.
(özellik arz eden veya kat adedi 10 kat ve daha fazla olan avan projeler hakkında estetik ve yerleşim
yönünden Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan görüş alınması koşulu ile uygulama
yapılır).
Avan projelerin onayında tapu, çap,
imar durumu, röperli kroki veya inşaat istikamet rölevesi gerekli hallerde
kot-kesit rölevesi yönetmeliðin 6.14 maddesinde belirtilen binalardan zemin
emniyet raporu, ÇED raporu ,ayrıca 2863
sayılı yasaya tabi parsellerde K.T.V.K. Kurul kararına göre işlem yapılır.
Yapılanma şartları net parsel
üzerinden max. E=3‘ü geçemez.Yan bahçe mesafesi =5 mt.dir
Ayrık
inşaat nizamına tabi yerlerde;5 kata kadar yapı yaklaşma mesafesi yollardan
min. l0 metre, komşu parsellerden min. 5.00 metre olup 5 kattan sonra her ilave kat için komşu bahçe mesafelerine 0.50 metre
ilave edilir.
IV.
BÖLÜM
TANIMLAR
Bu Yönetmelikte Sözü Geçen Terimler Aşağıdaki
Şekilde Tanımlanmıştır:
A)İMAR
PLANLARINA İLİŞKİN TANIMLAR
MADDE 4.0l
1-Nazım İmar Planı :
Varsa bölge veya çevre düzeni planlarının ilke kararlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.
2-Uygulama İmar Planı
:
Tasdikli halihazır haritalar üzerine
varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen
ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk fonksiyon ve düzenini, yolları, uygulama için gerekli
imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri
ayrıntıları ile gösteren detaylı bir raporla açıklanan raporuyla beraber bütün
olan plandır.
3-Revizyon İmar Planı
:
Gerek nazım ve gerekse uygulama imar
planlarının ihtiyaca cevap vermediği ve uygulamasının problem olduğu
durumlarda. planın tümünün veya büyük bir kısmının plan yapım tekniklerine
uyularak yenilenmesi sonucu elde edilmiş raporu ile beraber bütün olan plandır.
4-İlave İmar Planı
:
Mevcut imar planının gelişme
alanları açısından ihtiyaca cevap veremediği hallerde, mevcut imar planına
bitişik; mevcut imar planının genel arazi kullanış kararları ile
tutarlı;
yine mevcut imar
planı ile ulaşım açısından bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanmış
raporuyla beraber bütün olan plandır.
5-Mevzii İmar Planı
:
Mevcut
imar planı sınırları dışında olup bu planla bütünleşmeyen bir konumda bulunan
alanlar üzerinde hazırlanan sosyal ve teknik alt yapı ihtiyaçlarını kendi
bünyesinde sağlamış olan plandır.
6-Koruma İmar Planı
:
İlgili kültür ve tabiat varlıklarını
koruma kurulunun görüşü, kararı alınarak; sosyal, ekonomik, estetik, turistik
ve hijyenik yönlerden önemli olan tarihi ve doğal değerlerin,günün koşullarına
göre ve çağdaş planlama yöntemleri ile ele alınıp, kamu yararına
yönlendirilmesi amacı ile yapılmış olan plandır.
7-İmar Planı Değişikliği
:
Onaylı imar planı sınırları içinde
arazi kullanışlarının, büyüklüğünde, konumunda, fonksiyonunda yoğunluğunda yada
ulaşım sisteminde, imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde mevzii olarak
farklılık getirilen plan değişiklikleridir.
8-Aktif Yeşil Alan
:
Park,
çocuk bahçesi ve oyun alanları olarak ayrılan sahalardır.
9-Sosyal Alt Yapı
:
Sağlıklı bir çevre meydana getirmek
amacı ile yapılması gereken eğitim, sağlık, dini, kültürel, idari yapılar ile
park, çocuk bahçeleri,açık spor sahaları gibi yeşil alanlara verilen genel
isimdir.
10-Teknik Alt Yapı
:
Elektrik, doğalgaz, içme ve kullanma
suyu, yağmur suyu drenajı, kanalizasyon her türlü ulaşım ,ulaştırma ,haberleşme
ve arıtım gibi servislerin temini için yapılan tesisler ile açık veya kapalı
otopark kullanışlarına verilen genel isimdir.
B) KENTSEL ALAN KULLANIMLARI
.
l-Konut Yerleşme Alanları :
a)Meskun(Yerleşik) Konut Alanları :
İmar
Planlarında konut yapımı için ayrılmış iskan bölgeleridir.
Yüksek,
orta ve az yoğunlukta olmak üzere :
K. Yoğunluğu ve yapı düzeni korunacak
meskun konut alanları,
D. D. Yoğunluğu ve yapı düzeni düzeltilecek meskun
konut alanları,
E. E. Yoğunluğu
ve yapı düzeni yenilenecek meskun konut alanlarını ifade eder.
Bu
alanlarda yapılacak olan binaların zemin üstü katlar konut olarak kullanılmak
kaydıyla zemin katta dükkan, kuaför, muayenehane, lokanta ve sıhhi müeseseler
yapılabilir.
Bu
fonksiyonlar verilirken ses, gürültü, duman, atık üretmemesi ve imalathane
fonksiyonu verilmemesi önkoşulu aranacaktır.
b)Ticaret +Konut Alanları :
İmar
planlarında bodrum ve zemin katlarda ticaret olmak üzere üst katlarda konut
yapılacak olan alanlardır.
c)Gelişme
Konut Alanları (İnkişaf Konut Alanları):
Nazım
İmar Planlarında yüksek, orta ve az yoğunlukta olmak üzere kentin gelişmesine
ayrılmış alanlardır.
d)Islah Planı Alanları :
2805, 298l,
3290 ve 3366 sayılı yasalara göre ıslah planı yapılmış alanlardır.
e)Gecekondu
Önleme Bölgeleri :
775
sayılı Gecekondu Yasası ve Uygulama Yönetmeliğinde tanımlanan bölgelerdir.
f)Toplu Konut Alanları :
2985 sayılı Toplu Konut Yasası ve
ilgili mevzuatına uygun olarak ilan edilen alanlardır.
g)Yerleşme Alanı :
İmar
Planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür.
2-Kentsel Çalışma Alanları :
Imar planlarında, yönetim
merkezleri, kamu kurumu, askeri alanlar kentsel ve bölgesel iş merkezleri,
toptan ticaret, pazarlama, ticari depolama, sanayi ve organize sanayi, küçük ve
orta ölçekte sanayi depolama, konut dışı kentsel çalışma alanlarına ayrılan
sahalardır.
a)Ticaret Alanları:
İmar
Planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış alanlardır. Bu alanlarda ticari
hizmet veren yapılar; bürolar,
işhanları, gazino, lokanta, çarşı, çok katlı mağazalar, bankalar oteller vs.
yapılabilir.
b)Ticaret ve Hizmet Alanları :
İmar Planlarında ticari ve hizmet
amaçlı yapılar için ayrılmış alanlardır. Bu alanlarda bürolar, işhanları,
gazino, lokanta, çarşı, çok katlı mağazalar,
bankalar, oteller, sinema, tiyatro gibi kültürel sosyal tesisler yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar
yapılabilir.
Ticaret, ticaret+hizmet,
ticaret+hizmet+konut,alanlarında, ilgili kamu kurum ve kuruluşlardan uygun
görüş alınmak koşulu ile (SAĞLIK BAKANLIĞI, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI, UKOME,
İTFAİYE DAİRE BAŞKANLIĞI) özel hastane, özel eğitim tesisi, katlı otopark
kültür ve sosyal tesis vs. yapılabilir.
c)Sanayi ve Organize Sanayi Alanları:
İmar planlarında veya nazım imar planlarında her türlü sanayi tesisleri için ayrılmış alanlardır. Bu bölge içerisinde amaca göre hizmet görecek diğer yapı ve tesisler de yapılabilir.
d)Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Alanları:
Küçük ve orta ölçekli sanayilerin
yer aldığı, organize olan veya olmayan sanayi kullanımına ayrılmış alanlardır.
e)Kamu Kurumu Alanları :
Resmi
veya idari tesis alanlarını, büyük alan kullanımını gerektiren kamu kuruluş ve
servis alanlarını , askeri alanları veya resmi, idari, dini , sosyal hizmet ve
kültür tesisleri ve umumi binaları içeren alanlardır.
f)Konut Dışı Kentsel Çalışma Alanları:
İçerisinde
motel ve lokanta da bulunabilen akaryakıt satış ve bakım istasyonları, resmi ve sosyal tesisler, dumansız kokusuz
atık ve artık bırakmayan ve çevre sağlığı yönünden tehlike yaratmayan
imalathaneler ,oto galerileri ile
patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddeler içermeyen depoların yapılabileceği
alanlardır.
g)Karayolu Servis Alanları :
Nazım
ve uygulama imar planlarında belirtilen ve benzin istasyonu, servis istasyonu,
motel, kamping, gazino, lokanta gibi karayoluna hizmet verecek tesislerin
yapılabileceği alanlardır.
Bu alanlarda imar planlarında
getirilmiş yapılaşma hükümleriyle nazım planda belirtilen esaslar dahilinde
inşaata izin verilir. Karayolları Genel Müdürlüğünün Karayolları kenarlarında
yapılacak ve açılacak tesisler hakkında yönetmelik hükümleri saklıdır.
3-Açık Ve Yeşil Alanlar
:
A-Yeşil Alanlar :Toplumun
yararlanması için ayrılan oyun bahçesi, çocuk bahçesi, dinlenme,gezinti,
piknik, eğlence ve kıyı alanlarının toplamıdır.
Metropol
ölçekteki fuar, botanik ve hayvanat
bahçeleri ile bölgesel parklar bu alanlar kapsamındadır.
Aktif (Etkin)Yeşil Alanlar :Parklar, dinlenme alanları, çocuk
bahçeleri, oyun alanlarıdır.
Diğer Yeşil Alanlar
:Orman alanları, ağaçlandırılacak
alanlar,makilik, fundalık ve çalılık alanlar, fuar, panayır, festival alanları,
mezarlıklardır.
a-Çocuk Bahçeleri
:
0-5
yaş grubunun ihtiyaçlarını karşılayacak alanlardır. Bitki örtüsü ile çocukların
oyun için gerekli araç gereçlerinden, havuz, pergole ve umumi wc.’den başka
tesis yapılamaz.
b-Parklar :
Kentte
yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile
dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır. İmar planında park alanlarının
içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemişse büfeler, havuzlar,
pergoleler ve umumi wc.’den başka tesis yapılamaz. Gereği halinde çevrenin
ihtiyacı değerlendirilerek belediyesince uygun görülmesi halinde onaylanacak
proje ile açık spor tesisleri yapılabilir.
c-Piknik, Dinlenme, Eğlence Alanları (Rekreasyon):
Kentlilerin günübirlik eğlenecekleri
ve dinlenebilecekleri alanlardır. Bu alanlarda büfeler, oturma ve yemek
yerleri, çeşmeler, oyun alanları, yemek pişirme yerleri, lokanta, gazino,
çayhane v.b.tesislerle otoparklar, yeşil bitki örtüsü bulunur. Genel olarak inşaat
alanı TAKS: 0.05 ve bina yüksekliği
H=6.50m.’yi aşamaz. Ancak bölgenin özelliğine göre bu ölçüler
değiştirilebilir.
d-Fuar Alanları :
Aktif
açık alanlarla birlikte eğlence ve dinlendirme amacı yanında sanayi, tarım v.b.
ürünlerin sergilendiği, ticaret yapılan, çağdaş teknolojik sosyal tesis ve
ilgili yönetim merkezleri ile donatılmış alanlardır.
e-Kırsal Alanlar :
Nazım imar planlarında korunacak
tarım alanı ve bağ bahçe alanı olarak belirtilen alanlardır. Bu alanlarda
yapılacak yapıların brüt inşaat alanı 250m2 yi
H=6.50m. TAKS=0.05 i aşamaz.
f-Ağaçlandırılacak Alanlar :
Nazım ve uygulama imar planlarında
bu amaca ayrılmış alanlardır.
4-Kentsel Sosyal Alt Yapı Alanları :
a-Eğitim Tesisleri Alanı
:
Nazım ve uygulama imar planlarında
bu amaçlara ayrılmış alanlardır. Bu alanlarda temel eğitim, ortaöğretim,
ilköğretim, mesleki ve teknik öğretim tesisleri yapılabilir.
b-Sağlık Tesisleri Alanı
:
Nazım
ve uygulama imar planlarında bu amaçlara ayrılmış alanlardır. Bu alanlarda
Hastane, sağlık ocağı, doğumevi, dispanser, poliklinik v.b.fonksiyonlarda
hizmet verecek tesisler yapılabilir.
c-Sosyal ve Kültürel Tesisler Alanı :
Nazım
ve uygulama imar planlarında kültürel hizmet tesislerine ayrılan alanlardır. Bu
alanlarda kültürel hizmet binaları, yurtlar, çocuk yuvaları, yaşlılar bakımevi,
halk eğitim merkezleri, kütüphane, sinema, tiyatro vb.tesisler yapılabilir.
d-Dini Tesisler Alanı
:
Nazım
ve uygulama İmar planlarında bu amaca ayrılmıþ alanlardır. Cami, mescit,
kilise, havra vb.
e-Spor Tesisleri Alanı:
Spor
ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır. Bu alanlarda ihtiyaca göre gerekli spor ve
oyun alanları ile birlikte spor, eğitim ve dinlenme tesisleri yapılabilir
(kentsel ve bölgesel büyük spor alanları, kapalı ve açık semt spor alanları).
Bunlar futbol, basketbol, voleybol,
tenis, yüzme, atletizm, buz pateni vb.Spor faaliyetlerini kapsayan açık ve kapalı tesis alanlarıdır.
.
ADA
VE PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR
MADDE 4.02
l-Adalara
İlişkin Tanımlar :
a) İmar Adası :
Imar
Planındaki esaslara göre meydana gelen adadır.
b)Kadastro Adası :
Kadastro
yapıldığı zaman var olan adadır.
2-Parsellere İlişkin Tanımlar
a)İmar Parseli :
İmar
adaları içerisindeki kadastro parsellerinin imar kanunu, imar planı ve
yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir.
b)Kadastro Parseli :
Kadastro
yapıldığı zaman, kadastro adaları
içinde bulunan mülkiyeti tescilli parseldir.
c)Parsel Cephesi :
Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki
cephesidir. Köşebaşı veya iki yoldan yüz alan parsellerde geniş yol üzerindeki
kenar parsel cephesidir. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar
kenar parsel cephesidir.
d)Parsel Derinliği
:
Parsel ön cephe hattına arka cephe
hattı köşe noktalarından indirilen dik hatların ortalamasıdır. Bina ön cephe
hattı ve derinliğinin tesbitinde de aynı esaslara uyulur.
e)Parsel Köşe Koordinatları :
Parsel
köşelerinin ülke yüzey ağına göre XY.Z. koordinatlarıdır.
f)Ülke Yüzey Ağı Koordinat Sistemi (ÜYAKS):
Ülke
koordinat sistemine dayalı olarak kurulmuş yüzey ağı koordinat sistemidir.
C)YAPI DÜZENÝNE İLİŞKİN TANIMLAR
MADDE 4.03
l-Taban Alanı (TA):
“Yapının parsele
oturacak bölümünün, iç bahçe, yangın merdiveni, ışıklık, asansör boşluğu,
trafo, TAKS’ın % 20’ni geçmeyen havuz iç boşluğu ile tamamı tabii zemin altında
kalan binaya ait otopark çıktıktan sonraki yatay izdüşümünde kaplayacağı
alandır.”
2-Taban Alanı Katsayısı (TAKS) :
Yapı
taban alanının imar parseli alanına oranıdır. İmar mevzuatına göre imar
planlarında aksine bir hüküm olmadığı takdirde ayrık nizama tabi arsalarda binaların
taban alanı, irtifa sınırlaması getirilmiş ve imar planında bahçe mesafeleri
belirlenmemiş ise %35’i; irtifa
serbest ise %25 i geçemez. Bu miktarların tesbitinde mevcut binaların ve
müştemilatların taban alanları da
hesaba katılır.
3-Yapı İnşaat Alanı (KATLAR ALANI):
Bodrum katlarda, iskan edilen katlar ve çatı
arası dahil iskanı mümkün olan bütün katların ışıklıklar ve hava bacası
çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. Kapalı ve açık çıkmalar yapı inşaat
alanına dahildir.
Katlar
Alanı Hesabına Dahil Edilmeyen Alanlar :
Teknik
ölçülerin gerektirdiği yüksekliği geçmeyen ve sadece tesisatın geçirildiği
tesisat galerisi ve katları, yangın merdiveni, asansör boşluğu, otopark,
kalorifer dairesi, 20 m2 yi geçmeyen kaloriferci dairesi, 60m2’yi geçmeyen
kapıcı dairesi, bodrum katlarda yapılan 12 şer m2 yi aşmayan çamaşırlık,
toplantı mahalli ile bina için gerekli min.sığınak alanının 1/3 katını geçmeyen
sığınak alanı bina için gerekli min.su deposu, konut binalarının bodrum
katlarında bu yönetmelik hükümlerine göre yapılabilen ve toplam alanı ait
olduğu bağımsız bölümün 0.10’ unu geçmeyen kömürlük veya depo mahalleri bu
alana dahil değildir.
4-İnşaat Alanı Katsayısı (KAKS) :
Yapı
İnşaat alanının (katlar alanının)imar parseli alanına oranıdır.
5-Brüt İnşaat Alanı :
Binanın
inşa edilen bütün alanlar toplamıdır. Bu alana tabii zemine oturan açık
teraslar, avlular, ışıklıklar her nevi hava bacaları saçaklar dahil edilmez.
6-Net Alan (Kullanım Alanı)
:
Bağımsız
bölüm içerisindeki duvarlar arasında kalan temiz alandır. Çok katlı binalarda
yapılan çekme katların etrafında kalan ve ticaret bölgelerinde zemin katların
büyümesi ile meydana gelen teraslar, genel giriş, merdivenler sahanlıklar,
asansörler, binalarda kapı ve pencere şeritleri, duman ve çöp bacası çıkıntıları,
ışıklıklar ve hava bacaları, karkas binalardaki kolonların duvarlardan taşan
dişleri, açık çıkmalar ve teraslar, 2 katlı tek ev olarak yapılan konutlarda iç
merdivenlerin altlarında l.70m. yüksekliğinden az olan yerler bodrumlarda konut
başına bir adet konutun bulunduğu bina dışında konut başına 4m2’den büyük
olmamak üzere yapılan kömürlük veya depo, kalorifer dairesi, yakıt deposu,
sığınak, kapıcı veya kaloriferci dairesi, müşterek hizmete ayrılan depo,
çamaşırlık, bina içindeki otoparklar
ile bina dışında konut başına 20m2’den büyük olmamak üzere yapılan
otoparklar net alan dışındadır.
Net
alan duvar yüzlerinde 2.5cm. sıva bulunduğu kabul edilerek proje üzerinde
gösterilmiş bulunan kaba yapı boyutlarının herbirinden 5cm. düşülmek suretiyle
hesap edilir.
7-Yapı Yaklaşma Sınırı:
Planda
ve yönetmelikte belirtilmiþ olan yapının yola ve komşu parsellere en
fazla yaklaşabileceği sınırdır.
8-Ön Bahçe:
Parsel
ön cephe hattı ile yapı cephe hattı
arasında kalan parsel bölümüdür. Birden fazla yola cephesi olan parsellerde
yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleride bu tanıma girer.
9-Yan Bahçe:
Planda
ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının komşu parsellere en fazla
yaklaşabileceği mesafedir. Köşebaşına rastlayan parsellerde yol tarafından yan
bahçe mesafesi yerine o yol için tayin edilmiş ön bahçe mesafesi alınır.
10-Arka Bahçe:
Parsel
arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür.
ll-İç Bahçe:
Yapı
kitlesi içerisinde tertiplenen estetik değerler için düzenlenen bahçedir. Bu
alana açık ve kapalı çıkma yapılamaz.
12-Bina Derinliği:
Binanın ön cephe
hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatların
ortalamasıdır.
13-Bina Yüksekliği:
Binanın
kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan mesafedir. İmar planı ve
yönetmelikte öngörülen yüksekliktir.
14-Kat Yüksekliği:
Binanın
herhangi bir katının döşeme üstünden bir üstteki katının döşeme üstüne kadar
olan mesafedir.
15-Saçak Seviyesi:
Binanın
son kat döşemesi üst kotudur.
16-Tabii Zemin (Siyah Kot) :
Arazinin
hafredilmemiş, doldurulmamış doğal halidir.
17-Düzenlenmiş Zemin:
Bu
yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin
aldığı son zemin durumudur.
18-Bodrum Kat:
Zemin
katın altındaki kat veya katlardır.
19-Zemin Kat:
+0.00
kotunun üzerindeki ilk kattır.
20-Normal Kat:
Zemin
katın üzerindeki katlardır.
21-Son Kat:
Binaların
çatı veya çatı altında bulunan en üst normal katıdır.
22-Ayrık Nizam:
Hiç
bir yanından komşu binalara bitişik olmayan yapı nizamıdır.
23-İkiz Nizam:
Aynı yola cepheli parsellerde tek bir yan parsele
bitişik yapı nizamıdır.
24-Blok Nizam:
Imar
Planı veya bu yönetmelikte cephe uzunluğu, derinliği ve yüksekliği belirlenmiş
tek yapı kitlesinin bir veya birden fazla parsel üzerinde oturduğu bahçeli yapı
nizamıdır.
25-Bitişik Nizam:
Bir
veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olan yapı nizamıdır.
26-Blokbaşı Bina:
Bitişik
veya blok nizam binalarda blok’un cephe uzunluğunun başlangıç ve bitim
parsellerinde teşekkül eden üç cepheli binadır.
27-Aydınlık :
Bina
Kütlesi içinde kalan ve binanın bir kısım piyeslerinin ışık ve hava almasını
sağlayan boşluklardır.
28-Hava Bacası:
Bina
kütlesi içinde kalan banyo, wc, yıkanma yeri gibi mahallerin havalandırılmasını
sağlayan boşluklardır.
29-Resmi Bina:
Genel
ve Özel bütçeli idarelerle, İl Özel İdaresi ve Belediye’ye veya bu kurumlarca
sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır.
30-Umumi Bina:
Resmi
binalarla, köy, özel idare veya belediyelere ait olan kamu hizmeti için
kullanılan binalarla, ibadet yerleri, eğitim, sağlık ve spor tesisleri, sinema,
tiyatro vb.binalardır.
3l-Yüksek Bina :
Binanın
herhangi bir cephesinden görünen bina yüksekliði 30.50 m.yi geçen veya
görünen-görünmeyen bodrum katlar dahil olmak üzere toplam kat adedi l3’ü geçen
yapılardır.
32-Mevcut Bina:
1957
yılından önce yapıldığı özel idare
müdürlükleri ve benzeri ilgili kurumlar tarafından belgelenen binalar ile inşa
edildiği tarihte yürürlükte olan hükümlere uygun olarak yapılmış veya halen o
yerde uygulanması gereken plan ve yönetmelik hükümlerine göre aynen veya statik
sakınca göstermeksizin ek ve değişiklik yapılmak suretiyle korunması mümkün
bina ile korunması gerekli eski eser tescilli binadır.
33-Mevcut Teşekkül :
Bir
yapı adasında yada yüz aldığı yol boyunca mevcut ve muhafazası gereken
binaların belirlediği oluşumdur.
34-Avan Proje:
Uygulama
projelerinin yapılmasına esas teşkil eden l/l00 ,l/200 ölçeklerde yürürlükte
bulunan imar plan ve mevzuata göre düzenlenen projedir..
35-Basit Tamir:
Yapılarda
derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama döşeme ve tavan
kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit
aktarılması işlemleridir.
36-Esaslı Tamir ve Tadilat :
Yapılardaki
taşıyıcı unsurları etkileyen ve brüt inşaat alanını değiştiren işlemlerdir.
BU YÖNETMELİKTE ADI GEÇEN TERİMLER
MADDE 4.04
Bakanlık: T.C. Bayındırlık ve
İskan Bakanlığı.
İlgili Belediye:Yürürlükteki
mevzuatın verdiği görev ve yetkilerle sınırlı olarak İstanbul Büyükşehir
Belediyesi ve ilçe belediyeleridir.
Büyükşehir Belediyesi Mücavir Alanı: İmar
mevzuatı bakımından Büyükşehir Belediyelerinin kontrol ve mesuliyeti altına
verilmiş olan alanlardır.
İlçe Belediyeleri Mücavir Alanı:İmar
mevzuatı bakımından İlçe belediyelerinin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş
olan alanlardır. İlçe sınırlarının veya ilçe mücavir alan sınırlarının
değişmesi halinde Büyükşehir Belediyesi sınır veya mücavir alan sınırları da
değişir. Değişen sınır Büyükşehir Belediyesinin yeni sınırı olur.
V.
BÖLÜM
PARSELLER
İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER ,PARSEL BÜYÜKLÜKLERİ,
(CEPHE-DERİNLİK)
BAHÇE MESAFELERİ, PARSELASYON PLANI, İFRAZ TEVHİD VE İSTİSNALAR
PARSEL
BÜYÜKLÜKLERİ
MADDE 5
İmar Planında gösterilen çeşitli
bölgelerde imar planı ile getirilmiş farklı hükümler yoksa yapılacak ifrazlarda
elde edilecek yeni parsellerin asgari ölçüleri arazi meyili yol durumu mevcut
yapılar vs. gibi mevkii özellikleri ile bu parsellerde yapılması mümkün olan
yapıların ölçüleri ve ihtiyaçları da gözönünde tutularak belediyelerce tesbit
olunur.
Bu tesbit sırasında planda aksine
bir hüküm olmadığı takdirde aşağıdaki şartların yerine getirilmesi zorunludur.
PARSEL GENİŞLİKLERİ
MADDE 5.01
1-Konut ,Ticaret,Sanayi dışı işyeri
(Büro+Otel vb.) Bölgelerinde:
A-l,2,3 ve 4 katlı inşaata müsait
yerlerde,
a)Bitişik
Nizamda 8.00 metreden
b)Blok başlarında ve ikiz
nizamda:Yan bahçe mesafesi+8.00 metreden.
c)Ayrık nizamda:Yan bahçe mesafeleri
+8.00 metreden.
B-5 -6 katlı inşaata müsait yerlerde,
a)Bitişik
Nizamda:10 metreden
b)Blok Başlarında ve ikiz
nizamda:Yan bahçe mesafesi+10 metreden.
c)Ayrık Nizamda: Yan bahçe
mesafeleri toplamı+10 metreden .
C-7,8 ve 9 katlı inşaata müsait yerlerde,
a)Bitişik
Nizamda:l5.00 metreden.
b)Blok başlarında ve ikiz nizamda:Yan
bahçe mesafesi+l5.00 metreden.
c)Ayrık Nizamda:Yan bahçe mesafeleri
toplamı + l5.00 metreden.
D-l0 veya daha çok katlı inşaata müsait
yerlerde,
a)Bitişik Nizamda:20.00 metreden.
b)Blok Başlarında ve ikiz nizamda:
Yan bahçe mesafesi +20.00 metreden.
c)Ayrık Nizamda: Yan bahçe mesafeleri toplamı +20.00 metreden az olamaz.
2-Yalnız l Katlı Dükkan Yapılacak, Ticaret ve Küçük Sanayi Bölgelerinde:
a)Bitişik Nizamda: (6.00 )metreden
b)Blok Başlarında ve ikiz nizamda:
Yan bahçe mesafesi+6.00 metreden
c)Ayrık Nizamda: Yan bahçe
mesafeleri toplamı+6.00 metreden az olamaz.
3-Sanayi Bölgelerinde:
30.00
metreden az olamaz.
4-1.2.ve 3.fıkralar dışındaki diğer Kentsel
Bölgelerde :40.00 metreden az olamaz.
Bu
ölçülerin tesbitinde köşe başına rastlayan parsellerde yol tarafından yan bahçe
mesafesi yerine o yol için tayin edilmiş önbahçe mesafesi alınır.
PARSEL DERİNLİKLERİ
MADDE 5.02
l-Konut, Ticaret ve Sanayi dışı işyeri (Büro,otel vb)
Bölgelerinde :.
a)Ön bahçesiz
nizamda:20.00 metreden
b)Ön bahçeli nizamda:
Ön bahçe mesafesi +20.00metreden az olamaz.
2-Yalnız l katlı dükkan yapılacak ticaret ve küçük sanayii
bölgelerinde:
a)Ön bahçesiz nizamda: 6.00 metreden
b)Ön bahçeli Nizamda: Ön bahçe
mesafesi+6.00 metreden az olamaz..
3-Sanayi bölgelerinde:
30.00 metreden az
olamaz.
4-1,2,ve
3. Fıkralar dışındaki diğer bölgelerde:
40.00 metreden az olamaz.
BAHÇE MESAFELERİ
(AYRIK NİZAMDA)
MADDE 5.03
l)Ön Bahçe Mesafeleri :
İskan
alanlarında yapılacak binaların ön bahçe ve yol kenarına rastlayan bahçe mesafeleri
en az 5.00m.’dir.
2-Yan Bahçe Mesafeleri:
5
kata kadar (5 kat dahil) olan binalarda yan bahçe mesafeleri en az (4.00
m.)dir. 5 kattan fazla her kat için yan bahçe mesafeleri (0,50)m. artırılır.
3-Arka Bahçe Mesafeleri:
4.00
m.’den az olmamak koşuluyla arka bahçe mesafesi H/2’dir. Ancak önbahçesiz
nizamda bina derinliğinin 7.00 m.’den az kalması halinde arka bahçe mesafesi
2.00 m.’ye kadar azaltılabilir.
Arka bahçe mesafesinde 5 kattan
fazla her kat için arka bahçe mesafesi
0.50 m arttırılır.
PARSELASYON
PLANI, İFRAZ, TEVHİT VE İSTİSNALAR
GENEL
ESASLAR
MADDE 5.04
Belediyelerce,İmar
Kanununun l0.maddesine göre hazırlanacak imar programına esas teşkil edecek
parselasyon haritaları hazırlanır,
hesabat cetvelleri, kamulaştırma
cetvelleri düzenlenir. Ancak, parselasyon haritaları tamamlanmamış olan
yerlerde imar planının öngördüğü imar
parseli ile bir imar parselinde yapılacak yapının sınırlarını istikamet
rölevesi ile belirlemeye belediyeler yetkilidir. Parselasyon haritası
bulunmayan yerlerde ise belediyelerce yapılacak ifraz ve tevhit işlemleri
istikamet rölevesine göre hazırlanarak teklif folyesine göre yapılır.
Belediyelerce imar planlarına göre hazırlanan veya hazırlatılan
parselasyon haritaları ilçe
belediyelerinin encümenlerince karara bağlanır. Bir ay süre ile asılarak
duyurulur. Bu süre sonunda kesinleşir. Bu bir aylık duyuru devresinde yapılan
yazılı itirazlar belediye encümenlerince karara bağlanır. Bu karara itiraz
edilmeksizin uyulur.
1-Yeni
parsel oluşturmamak koşuluyla mevcut parsellerde daha uygun şartlar sağlamak ve
uygulamayı kolaylaştırmak amacı ile
yapılacak sınır düzeltmesine
yönelik ifraz ve tevhit işlemlerinde bu yönetmelikte sözü geçen asgari
ifraz şartları aranmaz. Bir parselde
birden fazla bina olması halinde veya hisseli imar parsellerinde bir hissedara
ait bina bulunması halinde binanın bulunduğu hissedarın parselinin ayrılması
için yapılan düzeltme ve ifraz, tevhiden ifraz işlemlerinde de bu yönetmelikte
sözü geçen asgari ifraz şartları aranmaz.
2-Gayrimenküllerin
re’sen veya maliklerinin müracaatı üzerine ifraz, tevhiti ile sınır düzeltmesi
ve bunlar üzerindeki irtifak hakkı tesisi veya terkini ile ilgili olarak ilgili belediye encümenince
karar alınır.
Karar alınma işlemi müracaatın ilgili belediyeye intikalinden
itibaren engeç (30)gün içinde sonuçlandırılır ve encümen kararı ile eki tescil
veya terkin için (l5 )gün içinde kadastro müdürlüğü’ne gönderilir.
İFRAZ
MADDE 5.05
l-Çeşitli
kamu ve hizmet tesislerinin gerçekleştirilmesi amacı ile yapılması gereken
kamulaştırmalarda bu hizmet ve tesisler için parsellerin lüzumlu parçalara
ayrılmasını temin etmek üzere yapılacak ifrazlar, bu yönetmelikteki ifraz
şartlarına tabi değildir.
2-Büyükşehir
Belediye sınırları içinde olup da, (imar planı
olmayan alanlarda veya imar planında iskan alanı dışında kalan)
kadastral parsellerde ifraz yapılabilmesi için ifrazdan sonra oluşacak her
parsel alanının 5.000 m2’den küçük olmaması ve mevut bir kadastral yola 25
metre cephesi bulunması şarttır.
3-İfrazla
oluşan parsellerin bina, taban alanları toplamı, ifrazdan önceki bina taban
alanları toplamını geçemez.
4-İfraz suretiyle yola cephesi olmayan parsel oluşturulamaz.
5-İmar Planlarına göre tamamı yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi, kamu hizmet tesis ve alanlarına ayrılan yerlere rastlayan parsellerin ifraz veya tevhidine izin verilemez. Bir kısmı bu kabil kamu hizmet tesis ve alanlarına ayrılan yerlere rastlayan parsellerin bu kısımları kamu eline geçmedikçe ayrı bir parsel olarak ifrazına izin verilmez.
Ancak kamu hizmet tesis ve alanlarına ayrılan
kısımlarından geriye kalan parçalar İmar Planı ve Yönetmelik esaslarına göre
müsait ise parsellere ayrılabilir. Keza İmar Planı ve Yönetmelik esaslarına
göre uygun olduğu takdirde bunlar üzerinde yapı izni verilebilir.
6-İmar planına
göre belirlenmiþ yapýlanma hükümlerini aþmamak üzere bir
parselde farklý yapýlanma veya fonksiyonlar verilmiþ ise bu
parsellerin ifraz þartý belediyesince aranmaz ancak ilgilisinin
talebi halinde ifraz edilebilir.
7-İmar planları ile
belirlenen yol,yeşil alan vb.gibi donatı alanları ile imar istikameti önünde
kalan donatı alanları kamu eline geçmeden imar uygulaması yapılamaz.
MADDE 5.06
Yapı nizamı inşaat taban alanı oranı ile belirlenen yerler ile plan üzerinde ölçüsü belirlenmiş blok nizamda olan yerlerin dışında ayrık ve blok nizamına tabi imar parselasyon planı var ise, imar parselleri tevhit edildiğinde elde edilecek yeni inşaat taban alanı parsellerin tevhit öncesi ayrı ayrı hakları olan inşaat taban alanları toplamı X l,2 sini geçemez.
MADDE 5.07
Meclis
Kararı ile iptal (28.3.2000)
TEHLİKELİ ALANLAR
MADDE 5.08
Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi
afet alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik mahsurları olan yerler ile bu tip
tehlikeli durumlar içerdiği imar planlarında belirtilenler ve ilgili idarelerce
hazırlanmış, onaylanmış raporlara göre yapı yasağı getirilmiş alanlar ifraz
edilemez.
Bu gibi yerlerde arazinin takviyesini sağlayan tesislerden başka yapı yapılamaz. İmar planlarında bu gibi nedenlerle “Ağaçlandırılacak alan” olarak gösterilen alanlarda da aynı şartlar geçerlidir.
Not:
Bitişiğinde bulunan yerlerden ayrılmak veya aynı parselde imara açık alanlar
olmak kaydıyla birbirinden ayırmak üzere ifraz yapılabilir.
VI.
BÖLÜM
YAPI
PARSELLERDE
YAPILANMA ŞARTLARI
MADDE 6.01
Genel olarak bu yönetmeliğin parsel
büyüklükleri ile ilgili hükümlerine uymayan parsel ve arsalarda yeni inşaat ve
ilaveler yapılmasına veya mevcut yapıların esaslı tadiline izin verilmez. Bu
gibi parsel veya arsalar, imar kanunu
hükümlerine göre yapı yapılmasına uygun hale getirilinceye kadar,
sahiplerince eskiden olduğu gibi kullanılmasına devam edilir.
Ayrıca durumu yukarıdaki fıkra hükümlerine uymayan,bitişik ve blok nizama tabi yapılarda ölçüleri bu yönetmelikte belirtilen ebatlardan az olmakla birlikte üzerinde civarın karakterine ve bölgenin koşullarına göre yapılabilecek binanın gerektiği ölçüler oluşabilen arsalarda 6.18 maddesindeki piyes ölçülerini sağlamak koşulu ile parsel büyüklükleri ile ilgili hükümlere bağlı kalınmaksızın yapı yapılmasına da izin verilebilir. Ayrık nizama tabi yapılarda bina cephesi minimumu 6.00 m.dir. Birden fazla yola cepheleri olması halinde diğer cephesi 4.00 m’nin altına düşürülemez, bina yüksekliği 9.50 m.yi geçemez.
Ancak iki tarafında imar plan ve mevzuatına aykırı olmamak şartıyla yapılmış bina veya korunması gerekli eski eser tescilli bina ile bir tarafında imar planı ve mevzuatına aykırı olmamak şartıyla yapılmış bina, diğer tarafında korunması gerekli eski eser tescilli bina veya bir tarafında yukarıda bahsedilen binalardan biri ile diğer tarafında plana göre tespit edilmiş bir yol bulunan arsalarda plan ve yönetmeliğin diğer şartlarına aykırı olmamak koşulu ile bu yönetmelikteki parsel büyüklükleri ile ilgili hükümlere uyulmaksızın yapı yapılmasına izin verilir.
Durumu yukarıdaki fıkra hükümlerine uymayan parsellerde, imar mevzuatına uygun parsel düzenleninceye kadar tapu malikinin talebi halinde max H=6.50m irtifa da yapı yapılmasına izin verilebilir.
BİR PARSELDE BİRDEN FAZLA BİNA YAPILMASI
MADDE 6.02
Bir parselde plan ve yönetmelik
hükümlerine uygun olmak şartı ile birden fazla bina yapılabilir.
Ancak binaların birbirlerine olan mesafeleri:
1-Ayrık
nizama tabi parsellerde: Her bina için imar planı ve yönetmelikte ayrı ayrı
belirlenen yan bahçe mesafelerinin toplamından az olamaz.
2-Bitişik
nizama tabi parsellerde: Her bina için imar planı ve yönetmelikte
belirlenen arka bahçe mesafelerinin toplamından az olamaz
BİNA CEPHELERİ
MADDE 6.03
Ayrık nizama tabi olan yerlerde yapılacak
yapıların bina cephesi en fazla 30.00 m dir.
İkili veya üçlü blok yapılması gereken yerlerde daha uygun çözüm yolları
bulmak maksadı ile birkaç dar parselin birlikte mütalaa edilerek o yer için tespit
edilen yapı karakterine uyacak bir tertip den uzaklaşmamak üzere bina cepheleri
toplamı en fazla 30.00 m.olan ikili veya üçlü bloklar teşkil etmeye Belediyeler
yetkilidir, ancak oluşacak blok yüksekliği irtifası düşük olan bina yüksekliği
ile sınırlandırılır.
AYRIK YAPI
NİZAMINA TABİ YERLERDE YAPI YERİNİN TESPİTİ
MADDE 6.04
Ayrık
yapı nizamına tabi olan yerlerde yönetmelik hükümlerine dayanılarak verilen
azami bina sahasını aşmamak ve asgari bahçe mesafelerini korumak plan ve
yönetmeliklerle o parsel için tanınan
katlar alanını kısıtlamamak koşulu ile yapı yerini tespite belediye başkanlıkları yetkilidir.
BİNA DERİNLİKLERİ
MADDE 6.05
1-Bitişik ve Blok Nizamına Tabi Parsellerde;
İmar planlarında bina derinlikleri belirlenmemiş yerlerde, bina derinliği azami 20.00 m’yi geçmemek ve arka bahçe sınırlarına 4.00 m den fazla yaklaşmamak şartı ile arka bahçe H/2’dir.
D=L-(K+H/2) formülü ile belirlenir.
Burada D=Bina Derinliği
L=Parsel Derinliği
K=Ön Bahçe Mesafesi
H=Bina Yüksekliği
H/2=Arka bahçe
Bina derinliği 20.00 metreyi geçmemek ve hiçbir yerde arka
bahçe sınırına 4.00 metreden fazla yaklaşmamak koşulu ile yukarıdaki formüle
göre hesaplanır. Bu formüle göre bulunacak bina derinliğinin 7.00 metreden az kalması halinde, arka bahçe
herhangi bir noktada 1.00 m’ den az kalmamak şartı ile bina derinliği 7.00 m’ye
kadar arttırılır. Mevcut arka bahçe teşekkülü varsa mevcut teşekküle uyulur.
Değişik derinlikteki parsellerden oluşan adalarda yukarıdaki formüle göre
hesaplanacak değişik bina derinliklerinin sebep olacağı düzensizliği gidermek
amacı ile bir yapı adasının tamamında arka çizgi düzenlemeleri yapılabilir. Bu
düzenlemeler yapılırken:
a)
Ada içindeki istisnai derinlikteki, bir parsel için hesaplanan bina
derinliğinin, aynı sırada verilecek bina derinliklerini aşması ve ada içi
boşluğunu bölücü bir nitelik kazanması halinde bu binaya verilecek derinlik
azaltılabilir.
b)
Köşe başına rastlayan parsellerde bina derinliği parselin yüz aldığı yollar
üzerindeki komşu parsellere verilecek derinliklere göre belirlenir. Yapı
adasında bu yollara göre verilen bina derinliklerinin ada köşesindeki bir veya
daha fazla parselin ada içi boşluğu ile irtibatını kesecek ölçüde olması
halinde bu parsellere verilen derinliklerin 7.00 m olması şartına bakılmaksızın
nizami aydınlıkla parsel tamamında bina izni verilebilir.
c)
Yapı adasının bir kenarında verilecek bina derinliklerinin aynı sıradaki
mevcut ve muhafaza edilecek binaların
derinlikleri ile uyumlu olması gerekir. Bunu sağlamak amacı ile gereken
yerlerde H/2 arka bahçe şartı aranmayabilir. Ancak hiç bir parselde yapı
derinliği parsel arka sınırının herhangi bir noktasına 1.00m.’den fazla
yanaşamaz.
d)
Köşe başı olmayıp iki yola yüzü bulunan ve varsa ön bahçe mesafeleri
çıktıktan sonraki ortalama derinliği 40.00 metreden az olan parsellerde, bu
derinliğe kadar bina yapılabilir.
Ancak verilecek bina derinliklerinin
ada içi boşluğunu bölecek bir nitelik kazanması halinde bu parsellere verilecek
bina derinliği mevcut teşekküle göre düzenlenir.
e)Bitişik
, Blok ve ikiz nizama tabi yapılarda bitişik olan cephelerde Afet bölgesinde
yapılacak yapılarla ilgili Yönetmelik hükümlerine göre deprem derzi yapılması
zorunludur.
2-Ayrık Nizama tabi parsellerde
İmar planı veya bu yönetmelikte belirlenen ön bahçe ve bahçe mesafelerinin belirlendiği yaklaşma sınırları içerisinde kalmak şartı ile yapı derinliği 30.00 metreden fazla Taban Alanı (TA) 600.00 m2’den büyük olamaz.
3-Ticaret Bölgelerinde :
İmar
Planlarında ticaret bölgesi olarak gösterilen veya ticaret bölgesi olarak oluşmuş yerlerde yapılacak bitişik nizam
ve blok başı binaların derinlikleri teşekkül ve parselasyon durumuna göre 30.00
m yi geçemez.
BİNA YÜKSEKLİKLERİ
MADDE 6.06
a)İmar planı ve raporlarında kat adetleri veya bina
yükseklikleri belirtilmemiş veya bölge kat nizamı tayin edilmemiş yerlerde bina
yükseklikleri ve bunlara tekabül eden
kat adetleri aşağıda gösterilen miktarları aşmamak üzere tespit olunur.
İmar planına yada
teşekkül istikametine göre yapılan düzeltmeler sonucu ortaya
çıkan yol genişliği
7.00 m ye kadar olan yollarda:
Bina
yüksekliği 6.50 m den kat adedi bodrum hariç 2 den fazla
7.00
m ve daha geniş yollarda:
Bina
yüksekliği 9.50 m den kat adedi bodrum hariç 3 den fazla
9.50m
ve daha geniş yollarda:
Bina
yüksekliği 12.50 m den kat adedi bodrum hariç 4 den fazla.
12.00
m ve daha geniş yollarda:
Bina
yüksekliği l5.50 m den kat adedi bodrum hariç 5 den fazla.
l4.50
m ve daha geniş yollarda:
Bina
yüksekliği l8.50 m den kat adedi bodrum hariç 6 dan fazla.
19.50
m ve daha geniş yollarda:
Bina yüksekliği 2l.50 m den kat
adedi bodrum hariç 7 den fazla.
Genel olarak tatbikatta ilk 3.50
metre yükseklik için 1 kat,artan her 3.00 metre için de
birer kat itibar olunur.
İmar
Planlarında gösterilen bina yüksekliklerinin veya kat adetlerinin birbirlerine
tahvillerinde veya neye tekabül ettiklerinin tesbitinde de bu eseslar gözönünde
bulundurulur.
b) Yeni
yapılacak binalarda bina yüksekliği
belirlenmiş ise imar planlarındaki şartlara belirlenmemiş ise bu gösterilen yüksekliğe veya kat adedine
uyulması zorunludur.
Ancak
temel, statik hesapları, bahçe
mesafeleri, merdiven, ışıklık, kat
adedi, bina yüksekliği ile ilgili faktörleri plan ve yönetmelikte gösterilen
azami yüksekliğe göre hesaplanmak, gerektiğinde asansör yeri bırakılmak, proje
mesuliyeti ile fiilen yapılacak bölümün fenni mesuliyet hizmetleri bu esaslara
göre aranmak koşulu ile daha az katlı inşaat yapılabilir. Ayrık nizama tabi
olup, 4 ve daha az katlı bina yapılması gereken yerlerde inşa edilecek eksik
katlı binalarda bu şartlar aranmaz Bu uygulama birden fazla parsel üzerinde
oturan bloklarda da uygulanmaz.
Ayrıca
bina yapılması mümkün olan parsellerde sahibinin isteği ve Belediye Encümeni
kararı alınmak ve tapuya şerh verilmek şartı ile uygun görülecek geçici bir
zaman için yükseklik H=6.50 metre ve toplam inşaat alanı 250 m2 yi geçmeyen
çevre plan fonksiyonlarına uygun bina
ve tesislere izin verilebilir.
c)Bu maddenin
uygulanmasında yollardaki arazi genişleme ve daralmalarıyla ön bahçe, yeşil
saha, refüj, otopark, meydan, demiryolu ve su kenarı gibi faktörler yol
genişliğine dahil edilmez.
d)Bu
yönetmelikte gösterilen yükseklikler herhangi bir abideyi veya korunması
gereken tarihi ve mimari bir eserin görüşünü bozması halinde, eski eserler
mevzuatına göre ilgili görüşü alınarak uygulama yapılır.
e)Resmi
binalar,sanayi tesisleri ve imar plan notu gereği avan proje uygulaması yapılan
yerlerde imar planında aksine bir hüküm bulunmadığı durumlarda ayrık nizamda
yapılmak, yönetmeliğin bu tür özellik oluşturan binalarla ilgili hükümlerine
uyulmak koşulu ile bu madde hükmü uygulanmaz.
f)Köşe başına
rastlayan parsellerde yapılacak binalar daha fazla yükseklik verilen sokağın
şartlarına tabidir. Ancak bu yükseklik diğer sokakta 20.00 m’den fazla devam
edemez. Köşe başı olmayıp iki yola yüzü bulunan parsellerde (Ortalama derinliği
40.00 m’den az olan) yapılacak binalarda daha fazla yükseklik alabileceği
sokağın şartlarına tabi olmakla beraber en az 3.00 m. evvel diğer sokak
şartlarına uydurulacaktır.
Bina
derinliği 20.00 m’den fazla olmadığında ise aynı adada teşekkülün kademesiz
olması halinde bu fıkradaki 3.00 m’lik mesafe şartı da aranmayabilir. Bir
kattan fazla kademe yapılması gereken yerlerde her kat için diğer kata en az
3.00 m’mesafe kala kademe yaptırılır. Ayrık nizam binalarda yukarıda belirtilen
kademelendirmeler yaptırılmaz. İmar planlarında bu maksatla etüt edilerek
kademe hattı tespit edilmiş ise yol meylinden dolayı ayrıca bir kademe
yaptırılmaz, imar planına uyulur.
g)İmar planlarında sayfiye bölgesi olarak gösterilen,bina
yükseklikleri ve kat adetleri belirtilmemiş olan yerler ile imar planı henüz
yapılmamış olan ve irtifaklı geçit veya balta ifrazı ile oluşmuş parsellerde
yapılacak binaların yükseklikleri H=6.50 m’yi katlar alanı (KA)=250 m2 yi
geçemez.
h)Bina yüksekliği
bina dar kenarının 3 katından daha fazla olamaz.
BİNALARA KOT VERİLMESİ
MADDE 6.07
a)Genel olarak binalara
arsanın cephe aldığı, yolun kırmızı kotuna göre ve yolun
yüksek tarafına
rastlayan bina kenarı hizasındaki tretuvar üst seviyesinden kot verilir.
Kaplaması yapılmış yollarda mevcut yol kotları, yapılmamış yollarda ise yol
profili ile belirlenen kırmızı kotlar esas kabul edilir. Henüz tretuvarı ikmal
olunmamış ve kırmızı kotu tesbit edilmemiş olan yollarda bu tesbit işi
ilgilisinin müracaatı üzerine ilgili Belediye Başkanlığı’nca 30 gün içinde
yapılır.
Kot alınan yola olan mesafesi 6m.’yi aşan ayrık nizam binalarda kot bina ön cephesi tabii zemin ortalamasından alınır. Ancak yol kotuna nazaran tabii zemini yükselen parsellerde (Yola göre ters meyilli) ise kot binanın köşe kotları ortalamasından alınır.
Ön bahçe mesafeleri bina köşe noktalarına göre farklılık gösteren hallerde bina köşe noktalarından yola çıkan dik mesafelerin ortalaması alınarak ön bahçe mesafesi belirlenir.
Ancak dik meyilli olan veya yol kenarında set teşkil eden arsalarda ön bahçe mesafesine bağlı kalınmaksızın yapılacak binalara civarın karakterine göre kot verilir. Blok başına rastlayan ön bahçeli binalara blokun diğer parsellerin bulunduğu şartlara göre kot verilir.
İkili
blok teşkil edilen binaların her blokuna ayrı ayrı bu madde hükümlerine göre kot verilir.
b)
Köşebaşı Parsellerde ve İki Yola Yüzü Olan
Ara Parsellerde,
l-Parselin yüz
aldığı iki sokağa imar nizamına göre verilen yüksekliklerde farklı ise;
parselde daha fazla yüksekliğin verildiği sokağın şartlarına göre,
2-Parselin yüz
aldığı iki sokağa aynı yükseklik veriliyor ise daha yüksek kottaki sokağın
şartlarına göre;
3-Blok başına
rastlayan köşebaşı parsellere blokun diğer parsellerinin bulunduğu şartlara
göre kot verilir.
c)Köşebaşı
parsellerde (b) bendinin l. ve 2. fıkralarına göre kot verilen bitişik nizam
yapıların bu yükseklikleri diğer sokakta en çok 20.00 metre devam edebilir.
20.00 metreden sonra komşu parsele en az 3.00 metre kala bu yükseklik
kademelendirilerek diğer sokağın şartlarına uydurulur.
d)İki
yola yüzü olan ara parsellerde (b) bendinin l. ve 2. fıkralarına göre kot
verilen bitişik nizam yapılar kademelendirilerek diğer sokak şartlarına
uydurulur, bu kademe binanın diğer yol cephesine 3.00 metreden fazla
yaklaşamaz. Şu kadar ki aynı ada da teşekkülün kademesiz olması halinde mevcut
teşekküle uyulur.
Ayrıca
bir yapı adasının tamamı iki yola cepheli tek sıra parsellerden teşekkül etmiş
ise kot farkından dolayı kademe yaptırılmaz.
e)Yol
kenarında korunması gereken bir set üzerinde yapılacak ön bahçe binaya set
üstünden kot verilebilir. Aksi halde binaya yoldan kot verilerek parsel yol
kotunda tesviye edilebilir. Bu maddede sözü geçen setli arazi yoldan en az l.50
m. yükseklik ile başlayarak yükselen arazidir.
Dik meyilli arazi :
Yapının oturduğu yerde meyili %l5’i aşan arazidir.
f)Ayrık nizam ve blok nizamına tabi
yapılarda arazi kot alınan noktaya göre ve yapının arsaya oturduğu alanın
sınırlarından en çok 3.50 m. mesafede, tesviye olunur. Varsa istinad duvarı bu
ölçünün dışındadır. Tesviye olunan zemin tabii zemin kabul edilerek
Yönetmeliğin 6.16 Maddesi uygulanabilir. Yoldan kot verilmesi halinde ön cephe
kotu altına düşmemek şartıyla hafredilir. Bitişik nizam yapılarda ise arka
bahçedeki tabii zemin kotu kot alınan+0.00 kotuna göre 1.80 m. kotunda
hafredilebilir. Ancak arka bahçe tabii zemin kotunun 1.80 kotundan daha aşağıda
olması ve binanın tabii zemine oturduğu köşe kotlarının farklı kotlarda olması
halinde arka bahçe tabii zemini bina arka cephesinden en çok 3.50 m mesafede ve
en düşük bina arka cephesi köşe kotuna göre hafredilebilir.
g)Bir parsele birden fazla bina yapılması halinde her bina müstakil düşünülerek yakın olduğu yolun ve çevrenin şartlarına ve yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre değerlendirilerek kot verilir. Özellik arz eden durumlarda kot yerinin tespitine ilgili Belediye Başkanlığı yetkilidir.
BİNA ÖN CEPHE HATTI İLE YOL ARASINDA
YAPILACAK GİRİŞLER
ÖN BAHÇELER
Madde : 6.08
Binaların zemin seviyesi altında kot kazanmak maksadıyla bina ön cephe hattından yola kadar olan kısmında tabii zeminin kazılarak yaya kaldırımının seviyesinin altına düşürülmesine izin verilmez.
Her ne sebeble olursa olsun ön bahçe
yaya kaldırımı seviyesinden 0.50 metreden daha aşağıdan teşekkül etmiş
binaların yol kenarına bahçe duvarı veya parmaklık yapılması zorunludur.
KÖPRÜLÜ GİRİŞLER
Ön bahçeleri yaya kaldırımının
seviyesi altında teşekkül etmiş bina girişleri aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a)Yola nazaran ön bahçeleri parsel
kenarında set teşkil eden tabii zemini düşük parsellerde civar teşekkülüne
bakılmaksızın köprülü bina girişi yapılabilir.
b)Yola nazaran önbahçeleri az
meyilli parsellerde köprülü giriş ancak civar teşekkülde varsa yapılır.
c)Köprülü girişler ,yol kotunda bina umumi girişi genişliğinde ve subasmandan dolayı yapılması gereken merdivenlerin binaya birleştiği kısımda tertiplenir.(İstikamet hattının gerisinde kalmak şartı ile)
SET ALTI GARAJI
Madde 6.10
Tabii zemini yola nazaran set teşkil eden arsalardan yoldan yüksek olanlarında ön bahçe mesafesi içinde iç yüksekliği 2.20 m’yi aşmayan ve uygun olduğu hallerde esas bina ile irtibatı buradan sağlanan,civar teşekkülü,yol ve arazi durumu incelenerek esas binaya ait kapalı otopark yapılmasına izin verilir. Bu otoparklar bina sahası emsaline dahil edilmez.
Meclis Kararı ile iptal (28.3.2000)
Madde 6.12
Meclis kararı ile iptal (28.3.2000)
MADDE : 6.13
Genel
olarak zemin kat döşeme seviyeleri binaların kot aldığı yol cephesince bu kota
esas olan tretuvar üst seviyesinden aşağı düşürülemez. Binaların zemin kat
taban kotu kot alınan noktayı l.00 m.’den fazla aşamaz.
Bitişik nizama tabi yerlerde yol
cephesinde yolun meylinden dolayı zemin kat taban kotunun tretuvardan en fazla
3.00 m. yükseldiği noktalarda binalarda kademe yapılması mecburidir. (yol
cephesinde en düşük son kademe cephe boyunca 6.00 m.’den aşağı olamaz
6.00m.’den az olması durumunda bir önceki kademe seviyesine uyulur). Özellik
gösteren konuların çözümlenmesinde belediyeler yetkilidir. Subasman seviyesinin
arazi meylinden faydalanmak amacıyla veya mimari tasarım nedeniyle binalar bloğunun
veya binanın yada müstakil bir dairenin tesbit edilen bina yüksekliğini
aşmamak, belli piyesler için belirlenen asgari kat yüksekliklerine yönetmeliğin
diğer hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla çeşitli katlar ve farklı taban veya
taban seviyelerinin tertiplenmesi mümkün olduğu gibi zemin katların binanın kot
aldığı yol cephesinden enaz 3.00m. çekilerek zemin kat kotuna bağlı
kalınmaksızın düzenlenmesi mümkündür.
YAPILARDA ARANAN BAZI ŞARTLAR
MADDE 6.14
1) 1) Genel Esaslar :
a)Kat
adedi ve yükseklikler:
Kerpiç
binalarda :l. bodrum ve zemin kat H= 3.50m.’yi aşamaz.
Hımış,
Ahşap, Yarım Kagir Binalarda:l Bodrum, zemin ve l normal kat,yani max.
H=6,50 m.yi aşamaz.
b)Ahşap ve
yarım ahşap binalar bitişik nizamda yapılamazlar. Ayrık nizamda ise komşu
sınırlarından çekme mesafesi 5.00m.’den az olamaz.
Hımış
ve yarım kagir binaların komşu sınırlarında zeminden itibaren çatının her
yerinden 0.50m. yüksekliğe kadar ve en az l tuğla kalınlığında yangın duvarı
yapılması koşulu ile bitişik olarak inşaa edilmeleri mümkündür.
c)Umumi binalar
çelik betonarme, kargir veya benzeri olabilir Ancak mimari karakteri veya
kullanım koşul ve şekilleri nedeni ile özellik arz eden yapılar bu hükme tabii
değildir.
d)Her türlü
binaların temel ve bodrum kat duvarları kagir olacaktır.
2)Hesap Esasları :
Madde
2.09’da belirtilen yönetmeliklere ve tüm ilgili T.S.E. normlarına uyulması
koşulu ile;
a)Hesaplar,
döşemeler gibi yükleri doğrudan doğruya taşıyan elemanların hesabından başlayıp
bunların mesnetlerini teşkil eden diğer elemanlara geçerek temele kadar düzgün
bir sıra içinde devam edecek, hesap sistemi anlaşılır ve kontrolü kolay olacak
şekilde yazılacaktır.
b)Yükün bir
elemandan diğerine nasıl ve nereden geçtiği açıkça gösterilecektir. Hesaplar
ile çizimler arasındaki bağlantı açık olarak kurulacak, elemanların numaraları
hesaplarda başlık olarak verilecek çizimlerde de her elemanın üzerine
yazılacaktır.
c)Bodrum dahil
üç katı geçen yapılarda zemin emniyet gerilmesi ve zemin özellikleri bu konuda
laboratuar ve eleman olanaklarına
sahip kurum ve kuruluşlara tespit ettirilecektir.
d)Her yapı
hesabında eleman ve yapı güvenliğinin sağlandığı görülecektir.
e)Tüm yapılarda
yatay burulma momentleri dikkate alınarak statik hesap yapılacaktır.
f)Herhangi bir
sebepten dolayı hasar görmüş yapıların tekrar kullanılıp kullanılamayacağı
yetkili bir kurumun belirleyeceği bir uzman mühendisin vereceği rapora göre
belirlenir. Bu raporlar proje ve hesap ile yerinde tetkik sonuçlarına
dayandırılacaktır.
3)ZEMİN İNCELEME RAPORU ARANMASI ZORUNLU BİNA VE/VEYA
YAPILAR
İstanbul
İmar Yönetmeliğinin uygulandığı alanlardaki tüm yapı ve binalara yeni inşaat
ruhsatiyesi almak için yapı veya bina sahibi yada kanuni vekilleri sözkonusu
inşaat alanı için “ZEMİN İNCELEME RAPOR’u”yaptırmak mecburiyetindedirler.
Zemin İnceleme raporunun kapsamı genel olarak aşağıda ifade edilen konuları kapsar.
1-Zemini oluşturan kayaçların litolojisi,tabakalaşması, çatlak takımları, fayları, ayrışma ve bozuşması, yer altı suyu, heyelan, şev yada yamaç stabilitesi gibi konuları irdeleyen bir jeolojik çalışma
2-Yüzeyde görülen
kayaçların derine doğru(Yer altındaki)yanal ve düşey yöndeki özellik
değişimlerini, yer altı suyu durumunu, boşluk ve temel kaya sorunları gibi
ayrıntıları içeren JEOFİZİK çalışmalar ve bu çalışmalardan arazide hesaplanarak
yorumlanan dinamik büyüklükler.
3)Yapılacak mekanik
sondajlardan(Örselenmemiş örnekler) elde edilecek bilgiler veya araziden(mostra
veya inceleme çukurlarından)alınacak zemin yada kaya örnekleri üzerinde
yapılacak laboratuvar deneylerini içeren JEOTEKNİK zemin veya kaya mekaniği
inceleme sonuçları.
4)Bölgede deprem
riskini,deprem sırasında ve sonrasında karşılaşılabilecek zemin sorunlarını ele
alan bir SİSMOLOJİK çalışma.
-Zemin İnceleme Raporunda
incelenmesi gereken derinlik; binanın veya yapının temel taban alanının küçük
kenarının 2(İki) katından az olamaz. Kazık ve kuyu temeller halinde yukarıda
sözü edilen inceleme derinliği kazık alt ucundan veya kuyu tabanından
ölçülecektir.
-Bina veya yapının inşaat projesi
(Statik,Mimari)”Zemin İnceleme Rapor’u dikkate alınarak yapılır.
Sözkonusu rapor, resmi kurumların
ilgili birimlere, üniversiteler veya TMMO üyesi meslek odalarınca tescil
edilmiş konunun uzmanı mühendislik ve danışmanlık firmaları tarafından
hazırlanır,
-Hazırlanan bu raporlar ilgili İlçe
Belediyesince ruhsata esas belge kabul edilir.
-Zemin İnceleme raporu müellifi (Yetkili kurum,kuruluş,kişi veya kişiler)temel vizesi öncesi; raporun zemine uygunluğunu yerinde kontrol ederek, ruhsattaki temel vizesi bölümünün ilgili kısmını imzalar.
MADDE 1-Zemin İnceleme Raporu :TİP A
TİP
A raporu:İmar Planında”Yerleşime Uygun Alanlar”olarak belirlenen yerler için
hazırlanır. Bu tür raporlar, en az.
Madde
1b-Depremsellik çalışmalarını içerir.
Jeoteknik ve/veya
jeofizik çalışmaların yapılıp yapılmayacağı zemin,civar yapılar ve çevre
koşulları dikkate alınarak belirlenir.
MADDE 2 –Zemin İnceleme Raporu :TİP B
TİP B raporu: İmar
planında”Yerleşime Önlemli Alanlar”olarak belirlenen yer için hazırlanır. Bu
tür raporlar en az
Madde 2a-Jeoloji
çalışmalarını
Madde 2b-Jeofizik
çalışmalarını
Madde 2c-Jeoteknik
çalışmalarını
Madde
2d-Depremsellik çalışmalarını içerir.
Jeoteknik çalışmalar
çerçevesinde mekanik temel araştırma sondaj(lar)ının da yapılıp yapılmayacağı
zemin,civar yapılar ve çevre koşulları dikkate alınarak belirlenir.
MADDE 3-Zemin İnceleme Raporu TİP C
TİP C raporu:İmar
planlarında”Ayrıntılı jeoteknik etüt gerektiren alanlar”olarak belirlenen
yerler için hazırlanır. Bu tür raporlar.
Madde 3a-Jeoloji
çalışmalarını
Madde 3b-Jeofizik
çalışmalarını
Madde 3c-Jeoteknik
çalışmalarını
Madde
3d-Depremsellik çalışmalarını içerir.
TİP C
raporlarında,jeoteknik çalışmalar çerçevesinde temel araştırma sondaj(lar)ının
da yapılması mecburidir.
Madde 4-TİP A,TİP B, ve TİP
C raporlar,ilgili yapı veya bina(ların) projelendirilmesi ve projenin
uygulanması için yeterli zemin bilgilerini içerir.
4)İstinat Duvarlarına Ruhsat Alma Zorunluluğu :
İstinat
duvarı yapılması gereken yerler;
Dik eğilimli ve tehlike arz eden veya
tabii zemini yola göre yüksek olan parseller ile özellik arz eden durumlarda ve
belediyesi gerekli gördüğü takdirde statik proje ve hesaplara dayalı olarak
tahkimat ruhsatı istenmesi zorunludur.
Çevresi için tehlike arz eden parsellerde gerekli olan istinat duvarları yapılmadan esas bina inşaatına başlanamaz. İstinat duvarları tamamlanmadan binalara yapı kullanma izni verilemez.
5)Hafriyatlar
Bir
parselde hafriyat yapılabilmesi için ruhsat alınması, zorunludur.
Hafriyattan doğan her türlü kazalara ait
sorumluluk mal sahibine ve 595 sayılı
K.H.K. ve Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinde tanımlanan yapı sorumlularına
aittir. Yan parseldeki yapılar ve
toprak kaymaları ile ilgili önlemlerin alınması gerekmektedir. Aksi takdirde
imar kanununun 40, 32 ve 42.maddeleri hükümlerine göre işlem yapılır.
ÇATILAR, SAÇAKLAR VE DIŞ GÖRÜNÜM
MADDE 6.15
Çatıların,
çevresindeki cadde ve sokakların karakterine uygun olması ve inşaa edilecek
yapının gereksinimlerine cevap vermesi gereklidir.
a)Çatı Eğimi :
Çatı yapılması gereken yerlerde; çatı meyli %33 ü geçemez. Bu eğim içersinde kalmak şartı ile Çatı şekli serbesttir. Ancak tek satıhlı çatı yapılamaz. Çatı meyli binanın bitişik olmayan her cephesinden ve saçak ucundan hesaplanır. Saçak genişliği max=0.60 m’yi geçemez.
Ayrık ve blok nizamına tabi kiremit
örtülü çatı kullanılan yerlerde; max. H=6.50m’yi ve blok ebadı l5x20m’yi
geçmeyen yapılarda çatı meylinin %40’a kadar yapılmasına izin verilir. Daha
büyük boyutlardaki yapılarda %33 meyil aşılamaz.
b)Çatı Arasını Kullanma :
Çatı
aralarına bağımsız bölüm yapılamaz. Bu kısımlarda ancak su deposu, asansör
kulesi, doğalgaz yönetmeliğine uygun olarak kazan dairesi ile son kattaki
bağımsız bölümle kendi içinde irtibatlandırılmak, ait olduğu bağımsız bölümün
son kattaki sınırlarının kapladığı alanın %30’unu geçmemek minimum piyes
ölçülerini sağlamak piyesdeki en düşük h=1.80 m olmak kaydı ile son katın
sınırlarından taşmamak şartı ile piyesler yapılabilir. Çatıların yukardaki
şekilde düzenlenmesi halinde piyes önleri teras olarak kullanılamaz. Ancak çatı
meyli nedeniyle 0.30 alanın kullanılmadığı durumlarda saçak seviyesi
değiştirilmemek zemin ve normal katlarda minimum iç yüksekliği sağlamak
koşuluyla son kat taban betonu saçak seviyesine göre en çok 0.50m. düşürülebilir.
Ayrıca çatı arasının son kat bağımsız bölümü ile birlikte kullanılması amacıyla
son kat tavan betonu kısmen veya tamamen yapılmayabilir.
İgdaş’ın onayı ile çatı aralarına
doğal gaz kat kazanı konulabilir. Ancak kazan kapasitesi 50 kw. üzerinde olan kazanlarda
ayrı bir kazan dairesi tesis edilmeli, kazan dairesinin alanı 8 m2 den ve
yüksekliği 2.00 m’ den küçük olmamalıdır. Kazan dairesinin ve bacasının TSE ve
İGDAŞ teknik şartnamesine uygun şekilde yapılması zorunludur.
Son kat tavan döşemesi en yüksek
mahya kotunu aşmayacak ve en fazla çatı eğimi içinde kalacak şekilde eğimli
olarak tertip edilebilir. Konut ve
Ticaret+konut alanlarının dışında çatı arası yapılamaz. H=15.50 m den
yüksek,konut ve ticaret+konut alanlarında çatı arası yapılamaz.
c)Çatı Dışına Taşma :
Merdiven
evi, ışıklıklar, hava bacaları çatı mahyasını 0.50m. aşabilir. İkili blok ve
blok nizam binalarda komşu duvarlar çatı arasında da devam edecek ve çatı
örtüsünü en az 0.50m. aşacaktır. Duman ve hava bacaları hariç olmak üzere çatı
örtüsü üstünde hiç bir çıkma yada çıkıntı yapılamaz. Ancak T.S.E şartlarının
gerektirdiği hallerde asansör kulelerinin çatı örtüsünü aşmasına izin verilir.
d)Meclis Kararı ile iptal (28.3.2000)
e)Teras Çatılar :
Teras çatılarda ısı ve su yalıtımı
uygulanması ve kenarlarda (0.90)m. yüksekliğinde parapet yapılması zorunludur.
Teras çatılarda yapılacak en çok (0.90)m. yüksekliğinde kagir korkuluk bina
yüksekliğine dahil değildir.
Teras çatılarda merdiven evi,
asansör kulesi, teknik olarak gerekli ise ortak anten, yüksekliği kadar cephe
hattından çekilmek kaydı ile güneş enerjisi, otopark, ilgili kuruluşlardan
uygun görüş alınmak kaydı ile (DLH) helikopter iniş pisti, su deposu ve
peyzaj düzenlemesi yapılabilir. İlan reklam
amaçlı panolar konulması belediye iznine tabidir.
Teras çatılar sadece ortak alan olarak kullanılabilir.
f)Çatı Hükümlerine Tabi Olmayan
Yapılar :
Tescilli eski eser yapılar, anıtsal
yapılar, resmi ve umumi yapılar, dini yapıların çatı örtüleri ve bunların yeni
yapılacak yada tamir veya tadil edilecek bölümlerinin çatı örtüleri bu madde
hükümlerine tabi değildir.
g)Genel Hükümler :
Umumi
merdivenler çatı arasına çıkar.(Merdiven genişliği min.70 cm olmak şartı ile
betonarme veya çelik konstrüksiyon olabilir) Çatı arasına çıkan merdivenler ve
asansör kuleleri bina ön cephesine asgari 3.00 m den fazla yaklaşamaz. Teras
çatılı binalarda çatıya çıkmak için en az 0.80x0.80 m boyutlarında kapaklı bir
delik bulundurulur. Umumi binalar, sağlık ve eğitim tesisleri, oteller, içinde
patlayıcı madde bulundurulan binalar ile yüksek yapı ve tesislere paratoner
konulması mecburidir. Her türlü binanın çatısına birden fazla TV, radyo ve
diğer amaçlı kullanımlar için anten tesis edilemez. Yüksek yapılar ile
havaalanı uçuş koridoru dahilinde en fazla yükseklikteki yapılarda
belediyesince uygun görülecek yerlerde uyarı lambası tesis edilecektir.
h)Meclis
Kararı iptal (28.3.2000)
i)Saçaklar :
Binalarda
yapılacak giriş saçaklarının genişliği, yaya kaldırımı dışına taşmamak
koşuluyla 1.20 m yi geçemez. Ayrık nizama tabi binalarda ise bahçe mesafeleri
içinde kalmak ve yaya kaldırımına taşmamak kaydı ile daha geniş giriş saçakları
yapılabilir. Geniş saçaklarının en alçak noktası yaya kaldırımı (tretuvar) üst
seviyesinden en az 2.40 m yükseklikte olacaktır.
Ayrık yapı nizamına tabi olan
yerlerde zemin katta ve dış cephelerde bina sahasına dahil edilmeyen boşluklar
oluşturularak yapılan binalarda bu boşluklar üzerinde yapılacak saçak uçları
arası 1.00 m veya daha az ise saçaklar birleştirilebilir.
j)Dış
Görünüm:
Ayrıca
belediyeler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum
sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe şeklini boya ve
kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. Evvelce
yapılmış olan yapılar için de yetki kullanılır.
ÇIKMALAR
MADDE 6.16
Binaların
taban alanları dışında Bahçe sınırlarını aşmamak ve yürürlükteki afet
yönetmeliği doğrultusunda statik projede gerekli şartları sağlamak suretiyle
aşağıda belirtilen şartlar dahilinde bina cepheleri boyunca açık ve kapalı
çıkma yapılabilir.
Çıkma Yapma Şartları :
A)H:12.50
m. 4 kat irtifaya kadar 12.50 m dahil olan yapılarda çıkma genişliği maksimum
1.50m’dir.
B)12.50 m. 4 kat irtifadan sonra her
bir kat artışında çıkma genişliği aşağıda gösterildiği şekilde 0.10 m.
azaltılır.
15.50
m.5 kat çıkma genişliği maksimum 1.40 m.
18.50 m.6 kat çıkma genişliği
maksimum 1.30m.
21.50 m.7 kat çıkma genişliği maksimum 1.20 m.
24.50 m.8 kat çıkma genişliği
maksimum 1.10 m.
27.50 m.9 kat çıkma genişliği
maksimum 1.00 m.
H=30.50 m.10 kat dahil daha yüksek
binalarda bina cepheleri boyunca devamlı çıkma yapılamaz. Ancak bina zemin kat
cephe uzunluğu toplamının 1/3 ü kadar genişliği maksimum 1.00 m.kapalı çıkma
yapılabilir.
H=15.50 m. 5 kattan H=27.50m. 9 kata
kadar olan yapılarda maksimum 1.50 m.genişliğinde açık çıkma yapılabilir.
Yapılacak açık çıkma, ait olduğu bağımsız bölümün brüt alanının 1/10’unu
geçmez.
30.50 m.10 kat dahil daha yüksek
binalarda yapılacak açık çıkmalar, ait olduğu bağımsız bölüm alanının 1/10 unu
geçemez. Ancak açık çıkmaların kapalı çıkmalardan fazla olan 0.50 m.fazlalığı
hesap edilen kapalı çıkma uzunluğuna dahil edilmez. Hesaplamalarda çıkabilecek
küsüratlar 0.50’den az olan 0.50 ye, 0.50 den fazla olanlar ise tama
tamamlanabilir.
30.50 m.10 kattan yüksek binalarda
yapılacak açık ve kapalı çıkmalar, bina cephelerine bir oran dahilinde
dağıtılır.
Ön
bahçeli yapılarda yol cephelerinde;yapılacak çıkmalarda, cephe boyunca tabii zemin
seviyesi ile çıkma altı arasındaki en yakın düşey mesafe hiçbir yerde kapalı
çıkmalarda 2.40 m.’den aşağı düşmemek şartı ile yapılabilir.
Arka
cephelerde; yapılacak çıkmalarda çıkmanın en yakın noktası arka komşu sınırına
kapalı çıkmada 3.00 m.’den açık çıkmada 2.00 metreden fazla yaklaşmamak tabii
veya tesviye edilmiş zemin ile çıkma altı arasındaki en yakın düşey mesafe
hiçbir noktada 2.40 metreden aşağı düşmemek kaydı ile açık ve kapalı çıkma
yapılabilir.
Yan
cephelerde yapılacak çıkmalarda çıkmanın en yakın noktası yan komşu sınırına
kapalı çıkmada 3.00 metreden açık çıkmada 2.00 metreden fazla yaklaşmamak,
tabii veya tesviye edilmiş zemin ile çıkma altı arasında en yakın düşey mesafe
kapalı çıkmalarda hiçbir noktada 2.40 m’den aşağı düşmemek kaydı ile
yapılabilir.
Ayrık
nizama tabi veya yan bahçeli binaların bitişik olmayan cephelerinde yapılacak
çıkmalar yan ve arka komşu hudutlarına kapalı çıkma 3.00 metreden açık çıkma
2.00 metreden fazla yaklaşmamak şartı ile cephe boyunca devam edebilir.
Bitişik
yapı nizamına tabi binaların ön ve arka cephelerinde yapılacak çıkmalar yan
komşu sınırına kapalı çıkmada 2.00 m,
açık çıkmada 1.50 m yaklaştırılabilir.
Bitişik nizama tabi yerlerde Belediyece mahzur görülmediği takdirde çıkmaların
yan komşu sınırına kadar yaklaştırılmalarına da izin verilebilir. Ancak bitişik
kısımlar duvarla kapatılır.
9.00m.
ve daha geniş yollarda : Ön bahçesi bulunmayan ya da yeterli olmayan bölgelerde
yol, meydan gibi kamu kullanımına ayrılmış yerler üzerinde parsel sınırı dışında
en çok 1.00 m. genişlikte açık veya kapalı çıkma yapılabilir. Ancak yapılacak
açık veya kapalı çıkma komşu parsellerden en az 2.00 m. uzaklıkta olacaktır.
Komşu parsellerde daha önce parsel sınırına kadar çıkma yapılmış ise 2.00 m.
uzaklık şartı aranmaz.
6.00m. ve daha dar yollarda çıkma
yapılamaz. Genişliği 6.00 m. den fazla olan yollardan yüz alan binaların,
toplamının yarısından fazlasının cepheleri çıkmalı oluşmuş ise, aynı cephe
karakterini korumak amacıyla yukarıdaki şekil ve ölçülerde çıkma yapılmasına belediyelerce izin verilebilir.
Genişliği
0,l0 m.’yi aşmayan denizlikler, genişliği 0,60 m.’yi aşmayan güneş kesicileri
bu yönetmelik hükümlerine göre yapılmasına izin verilen bina saçakları,
genişliği 0,20 m.’yi aşmayan açık ve kapalı çıkmalar, motifler, bahçe içinde
yapılacak giriş merdivenleri çıkma sayılmaz. Binaların cephelerine konulmak
istenen klimaların yerlerinin tespitinde ilgili belediyesi yetkilidir. Yan
cepheden köprü şeklindeki geçitlerle yola bağlanmasına zorunluluk olduğu
takdirde giriş ve çıkışlarda köprü genişliği 1.50 m olacaktır. Bu köprülerin
bina yan yüzüne yapışık ve konsol olarak inşaa edilmeleri mecburidir.
Köprülerin altı hiçbir şekilde kullanılamaz.
İmar
planında, ayrık nizama tabi olan, taban alanı (TA) emsali ile inşaat müsaadesi
verilen yerlerde, zemin katta bina sahasına dahil edilmeyen boşluklar
oluşturulduğunda normal katlarda bu boşluklar üzerinde yapılacak çıkmalar
arasındaki mesafe, 3.00 m’den az olamaz.
Ayrık nizamda bir parselde birden
fazla bina yapıldığında binaların çıkmaları arasındaki mesafe 6.00 m den az
olamaz, çıkmalar ile saçak uçları komşu parsel sınırına 3.00m’den fazla yaklaşamaz.
İmar
planı ve yönetmelik hükümlerine göre yapılan kademelendirilmelerde 3.00 m.
kademe mesafesi içinde çıkma yapılamaz. Ayrıca yol meyli sebebiyle de yapılan
kademelendirmelerde de çıkma yapılamaz.
IŞIKLIKLAR
MADDE 6.17
4.
Her müstakil ev veya dairede en az bir oturma odası ile bir yatak odasının doğrudan doğruya hariçten
ışık ve hava almaları gereklidir. Bu şekilde ışık ve hava almalarına lüzum
olmayan diğer odalarla mutfakların ışıklıktan banyo veya yıkanma yeri, kiler,
helaların ışıklık veya hava bacasından faydalanmaları da mümkündür.
Genel
olarak ışıklıkların dar kenarı l.50 m’den ve sahası 4.50 m2 ‘den az olamaz.
Otel,
pansiyon, işhanı ve benzeri binalarda odaların faydalanacakları ışıklıklar
yükseklikleri 6.50 m ‘yi geçmeyenlerde dar kenarı 1.50 m ‘den ve sahası 4.50
m2’ den diğerlerinde ise dar kenarı 2.00 m ‘den sahası 6.00 m2 den
az olamaz.
Her
türlü binada hava bacalarının asgari ölçüsü 0.50x0.60 m ‘dir. Hava bacalarının
içinden tesisat geçirilemez.
Asgari
ölçüdeki bir ışıklık veya hava bacasından her katta en çok dört piyes
faydalanabilir. Bu piyeslerin adetlerinin artması halinde dörtten fazla her bir
piyes için ışıklık veya hava bacası ölçüsü, aynı nisbette arttırılır.
Ancak
,yukarıda belirtilen şekillerde ışık ve hava alması gerekmeyen veya lüzumlu
ışık ve havayı bu yönetmelikte tarif edilen şekilde esasen alması mümkün olan
piyeslerden, herhangi bir ışıklık veya hava bacasına pencere açılması bu
ışıklık veya hava bacası ölçülerinin artırılmasını gerektirmez.
Her
binanın lüzumlu ışıklık veya hava bacası kendi parseli üzerinde bulunacaktır.
Komşu bina veya parsellerin ışıklık veya hava bacasından faydalanmak suretiyle
bu elemanların yapılmaması veya ölçülerinin azaltılması mümkün değildir.
Binaların
bitişik olması gereken komşu tarafında yapılacak ışıklıklarda kirişler
gerekirse devam ettirilebilir. Bu kısımların duvar ile kapatılma zorunluluğu
yoktur.
Ancak
hava bacalarının komşu parsele bitişik kenarının duvar ile kapatılması şarttır.
Binaların bitişik olması gereken
komşu tarafında boydan boya ışıklık yapılması halinde, civarın inşaat nizamına
aykırı bir görünüm meydana getirmemek üzere, sokak cephesinde bina
yüksekliğinde kapatılması mecburidir.
Binaların
bitişik olması gereken komşu tarafında boydan boya ışıklık yapılması halinde
civarın nizamına aykırı bir görünüm meydana getirmek üzere sokak cephesinde
bina yüksekliğinde en az bir piyese yer verilmesi veya Belediyelerce mahzur
görülmeyen hallerde bu kısmın aynı şekilde duvarla kapatılması mecburidir.
Ortadan aydınlıklı işhanlarında dışarıdan doğrudan ışık almayan büroların toplam
alanının 1/8 inden küçük ve dar kenarı 2.00 m ‘den az olmamak kaydı ile avlu
biçiminde ışıklık yapılabilir.
Bu
ışıklığa açılan 1.50 m’lik galeri ile girilen büroların doğrudan ışık aldığı
kabul edilir. Galerinin geniş tutulması halinde 1.50 m’den fazla olan miktar
kadar ışıklık dar kenarı arttırılır. Ayrıca Asansör, merdiven gibi kısımlar
ışıklık alanına tecavüz edemez.
Ayrıca
merkezi havalandırma ve klima sistemi ile donatılmış otel veya benzeri
yapılarda direkt ışık ve hava gerektiren hacimlerin, gerekli ışık ve
havalandırması; yapılacak teknik tesisatla sağlandığını kanıtlamak şartı ile
ışıklık aranmayabilir.
Kuranglezler:
Parsel sınırı içinde kalmak ve binaya bitişik olmak şartıyla bina cepheleri
boyunca 1.00 m genişlikte kuranglez yapılabilir. Kuranglezler en az alan
şartını sağlamak koşulu ile sığınak, kömürlük, kazan dairesi, depo, bir üst
kata bağlantılı piyesler- konutlarda, wc. ve yıkanma yeri için kullanılır.
Sanayi bölgelerinde bodrum katların imalathane olarak düzenlenmesi durumunda
ise yol cephesi dışındaki cephelerde kuranglez genişlikleri 1.40. m olarak
düzenlenebilir. Ayrık nizamda bina etrafında mütemadi kuranglez tesis edilemez.
Kuranglezlerden giriş çıkış yapılamaz. Kuranglez yapılan yerlerde kuranglez
boşluğu kolonlara 50 cm den daha yakın teşkil edilemez.
YAPILARDA
BULUNMASI GEREKEN PİYESLER VE ÖLÇÜLERİ
MADDE 6.18
l) l) Konutlarda bulunması zorunlu piyesler ve en az ölçüleri:
l oda
l yatak odası veya
yatak nişi
l mutfak veya yemek
pişirme yeri
l banyo veya yıkanma
yeri
l wc piyesi
bulunacaktır. Yıkanma yeri ile wc bir arada olabilir.
Bu piyeslerden: Dar
kenarı Alanı
En az l oda 3.00 m. l2.m2
Yatak ve çalışma
odaları
2.40 m. 8 m2
Yatak nişi
l.50 m. 3 m2
Mutfak veya yemek
pişirme yerleri l.50 m. 3 m2
Banyo veya yıkanma
yerleri l.20 m 2.5m2
Wc. l.00
m. 1.2 m2
holü vs. iç geçitler
ölçüsünden daha
küçük yapılamaz.
Yemek
nişleri dar kenarı 3.00 m. ve alanı l2.00 m2 olan bir odaya açılacaktır. Yemek
pişirme yerleri veya açık olarak düzenlenecek mutfaklar hava ve duman bacaları
ile irtibatlı olmak şartı ile düzenlenebilir. Tüm piyeslerde tefriş yapılması
zorunludur. Giriş holü, soyunma yeri, sandık odası, veya kiler gibi mekanlar
oda sayılmazlar.
2-Dükkan ve bürolarda bulunması gereken piyesler ve en az
ölçüleri :
a)Her
dükkan için l adet wc. ve lavabo ( 20.m2 den küçük dükkanlarda aranmaz.)
11.50 m2 nin altında ve her üç dükkana bir ortak WC oluşturulması halinde dükkanlarda ayrı ayrı wc aranmaz.
b)4
bağımsız büro ve normal kat alanı 150 m2 yi geçen büro katları için bay ve bayan ayrı olmak üzere l adet wc
ve lavabo ayrılması zorunludur.
c)Dükkan
ve büroların dar kenarı 2 m’ den az olmamak üzere alanı 8 m2 den az olamaz.
d)Özellik arz
eden binalarda bu yönetmeliğin kendileri için belirtilen hükümleri geçerlidir.
3-Resmi ve umumi binalarda bulunması gereken piyesler ve
en az ölçüleri :
Resmi
ve umumi binalarda ihtiyaca göre bay ve bayan ayrı olmak üzere wc ve lavabo
ayrılması zorunlu olup bunlardan en az bir adedi bedensel engelliler için
ayrılacak ve bedensel engellilerin kolaylıkla ulaşabileceği gibi min. l.40mt.x
l.40m. ebadında olacak, kapısı eşiksiz ve kapı kanadı en az 0.95m. genişliğinde
olacak ve dışa açılacaktır. Resmi ve umumi binalarda koridor uzunluğu 20.00 m
olduğunda koridor genişliği 2 m, koridor uzunluğu 20.00 m’yi geçtiğinde koridor
genişliği 2.50 m olacaktır.
İÇ YÜKSEKLİKLER
MADDE 6.19
Genel
olarak, iskan edilen katların iç yüksekliği (taban döşemesi üzerinden tavan
altına kadar) 2,60 m’ den az olamaz.
Yıkanma yeri, banyo, duş, lavabo yeri,
wc, kiler, ofis, antre, koridor, yatak holü, merdiven altı, her türlü iç ve dış
geçitler, iskan edilmeyen bodrum katları ile müştemilat binalarında bu
yükseklik 2,40 m’den aşağı düşmemek
üzere indirilebilir. İskan edilen çatı aralarında yükseklik en düşük yerde
temiz l,80m’den az olamaz. Otel,
pansiyon, işhanı, mağaza, dükkan ve
benzeri işyerlerinin iç yükseklikleri de taban döşemesinden tavan altına kadar
2,60m’den az olamaz. Garaj, kalorifer dairesi, odunluk, kömürlük
gibi özellik arz eden yerlerin yükseklikleri bu kayıtlara tabi olmayıp hizmetin
gerektirdiği şekilde belediyelerce tespit edilir. Düğün salonu, her türlü oyun
salonları, kahvehane, gazino ve gece kulübü, pastane, birahane, diskotek,
içkili ve içkisiz lokantalar, taverna, bar ve sergi salonları vb. halkın toplu
olarak uzun süre kaldığı mahallerin taban döşeme üzerinden tavan altına kadar iç yüksekliği 3.50 m’den az
olamaz. Bu mahallerde mimari projeye ekli olarak verilecek havalandırma
tesisatı projesine göre gerekli tesisat yapılmak kaydı ile temiz yükseklik 2.70
m’ye kadar indirilebilir. Okul, yurt, hastane, poliklinik gibi binaların iç
yüksekliği 3.00 m.’den az olamaz. Resmi binalarda ilgili bakanlıklarca
onaylanmış projeler esas alınacaktır. Bu amaçla yaptırılacak özel binalarda bu
yönetmelikte kendileri ile ilgili verilenler dışında ilgili bakanlıkların
yönetmelikleri dikkate alınacaktır. Zemin katta kat yüksekliği max=4.40 m’ dir.
PENCERELER
MADDE 6.20
Binalarda pencere boşlukları ısı yalıtım kuralları standartlarına uygun
olacaktır.
Çatı arasında yapılan piyeslerin
pencere boşlukları 0.80m2’den büyük olmamak, her piyese bir çatı altında en çok
2 pencere açılmak ve pencereler birbirine eklenerek bant haline getirilmemek
koşuluyla yapılabilir. Isı yalıtımı yönetmeliği ile hükümleri saklıdır.
KAPILAR
MADDE 6.21
Bütün yapılarda kapı yükseklikleri;
sokak giriş kapılarında 2.20m’den daire, oda ve servis kapılarında 2.10m’den az
olamaz. Dükkan giriş kapıları 2.20m’den az olamaz. (Garaj kapıları 1.50m’den az
olamaz. Odunluk, kömürlük, depo vb. özellik oluşturan yerlerin kapı yükseklikleri de 2.00 den az olamaz.)
Kapı genişlikleri; ana giriş
kapıları, daire adedi 4 den fazla olan apartmanlarda 1.50m’,den bunun dışında
kalan binalarda 1.30 m’den az olamaz. Dükkan ve daire kapılarında l,00m’den oda
kapılarında 0.90m’den diğer kapılarda 0,70m’den az olamaz.
Garaj,
odunluk, asansör, depo, ofis, sandık odası, kiler vb özellik oluşturan yerlerin
kapı yükseklik ve genişliği bu madde hükümlerine bağlı değildir. Bunlar
mimari ve kullanışın gereklerine göre boyutlandırılır.
Bina
giriş koridorları ana merdivene ulaşana kadar en az l.50 m. genişlikte
olacaktır.
Banyo
kapılarında alttan temiz hava girişini tabi olarak sağlayan bir düzen
bulunacaktır.
Umumi
binalarda giriş kapıları; ana giriş kapılarının genişliği en az 2.00 m. olacaktır.
Açılan kanatlardan birisi en az 0.95 m. genişliğinde eşiksiz yapılmalıdır.
Resmi ve umumi binalarda bedensel
engellilerin kullanımına uygun olarak: İç kapılar tamamen eşiksiz ve en az 0.90
m genişliğinde olacaktır. Bina ana giriş kapısına merdivenle ulaşılıyor ise
tekerlekli sandalye için en fazla %6 eğimle en az l.20 m. genişlikte koruma
bordürlü ve korkuluklu rampa yapılacaktır.
KOMŞU PARSELE KAPI VE PENCERE AÇILMASI
MADDE 6.22
Binaların
bitişik komşu tarafına, ilgili komşu parsel sahibinin muvafakatı ve belediye
encümeni kararı alınıp tapu da şerh verilmedikçe pencere veya kapı açılamaz.
MERDİVENLER
MADDE 6.23
Bu
yönetmelikte sözü geçen umumi binalarla, otel, işhanı, büro, pasaj v.b. birden
fazla katı olan ev ve apartmanların bağımsız bölümlerinin ortak merdivenleri
ahşap olamaz. Bu merdiven aynı zamanda yangın merdiveni olarak kullanılamaz.
Binalarda usulüne göre asansör
yapılmış olması, nizami şekil ve ölçülerde merdiven yapılması koşulunu ortadan
kaldırmaz.
Merdiven ve Sahanlık Genişlikleri
:
Dörtten fazla dairesi bulunan
apartmanlarda l.20m.’den diğer binalarda l.00m.’den az olamaz.
Bu ölçüler tek aileye mahsus evlerde
0.90m.’ye çatı araları ve bodrum katları ile servis merdivenlerinde 0.70m.’ye
kadar indirilebilir.
Merdivenin çatı ile irtibatlandırılması zorunludur ve Merdiven boşluklarında, doğalgaz kaçakları ve yangın anında duman tahliyesi için min 0.40x0.40 m veya ø= 030m ölçülerinde hava bacası bırakılması zorunludur.
Kat sahanlıklarının genişliği
merdiven genişliğinden az olamaz. Ara sahanlıklar; düz merdivenlerde l.00 m.
balansmanlı merdivenlerde ortada 0.8m.’den az olmayan l sahanlık bulunacaktır.
Merdiven kovasının dar kenarı 0.20 m.’den az olamaz. Betonarme binalarda hazır merdiven başamağı kullanılmaz.
Merdiven Basamaklarının Ölçüleri:
a)Basamak
yüksekliği göstermek üzere 0.l8m.’den fazla olmamak,
b)Basamak
genişliğini göstermek üzere: 2a+b=60 ile 63 formülüne göre hesaplanır. Ancak bu
genişlik 0.25m.’den az olamaz
Balansmanlı merdivenlerde merkezden
0.l5m. uzaklıkta asgari basamak genişliği 0.l0m. olacak bu genişlik basamak
ortasında 0.25m.’den aşağı düşmeyecektir.
Binalarda son kattaki bağımsız
bölümlerle irtibatlı çatı arası piyeslerine çıkan merdivenlerde yukarıdaki
şartlar aranmaz.
Merdiven tanziminde her l8 rıhtan sonra ara sahanlık
bırakılacaktır.
Her Türlü Ticari ve Umumi Binalarda:
Herhangi bir merdivenin yapıda
merdiven merkez olmak üzere 25.00m.yarı çaplı daire içindeki piyeslere hizmet
edebileceği kabul edilir. Bunu sağlamayan büyük boyutlu binalarda yukarıdaki
ölçüye uyularak gerekirse ikinci veya üçüncü merdiven tesis edilir.
Umumi merdivenler çatı arasına
çıkarılabilir. Çatı arasına çıkan merdivenler ve asansör kuleleri bina ön
cephesine en az 3.00 m.’den fazla yanaşamaz.
Umumi
binaların merdiven genişliği (l.60) m.’den az olamaz ve her iki yanında
korkuluk bulunmalıdır. Her türlü Ticari binalarda
(Tic+Hizmet,Tic.,Tic+Hiz+Konut) toplam inşaat alanı (ortak alanlar hariç) 600 m2 ye kadar olan yapılarda min 1.20 m
dir. Her 200 m2 lik artış için bu genişliğe 0.10 m ilave edilir. Merdiven
genişliği 1.60 m den sonra 2.merdiven yapılması zorunludur.
Umumi binalarda
basamak genişliği ve yüksekliği:
İç merdivenlerde rıht yüksekliği : (0.l6)m.den fazla
Dış merdivenlerde rıht yüksekliği : (0.l5)m.den fazla
İç merdivenlerde basamak genişliği : (0.30)m.den az
Dış merdivenlerde basamak genişliği:
(0.35)m.den az olamaz.
Balansmanlı merdivenlerde, merkezden
(0.25)m. uzaklıkta enaz basamak genişliği (0.l5)m. olacaktır. Bu genişlik
basamak ortasında (0.30)m.den az olamaz.
Umumi
binaya dönüştürülmesi için inşaat tadili yapılması istenilen mevcut binalardaki
merdiven ölçüleri, yukarıdaki ölçülere uygun hale getirilmeden tadiline izin
verilmez.
İmar kanunu, plan ve yönetmelik
hükümlerine göre muhafazası mümkün olan binalarda kat ilavesi halinde,
Yukarıdaki ölçülere getirilmeden tadiline izin verilmez. Servis merdivenleri ölçüleri, ikamet tahsis edilmeyen
çatı ve bodrum servis merdivenlerinin merdiven genişliği basamak boyu ve
yüksekliği kullanılışa ve mimari icaplara göre boyutlandırlır. Her durumda 0.65
m den daha az olamaz.
Korkuluklar:
Hertürlü binada ana merdivenle bodrum katlarda tertiplenen ortak mahaller arasında bağlantı sağlanması zorunludur. Ancak iki kata kadar olan ayrık, ikili blok ve blok başı binalarda bodrumdaki ortak mahallere bina dışından kendi parseli içinde kalmak şartı ile bağlantı sağlanabilir.
Her türlü binada;
balkon ve teras etrafında 5’den fazla basamağı bulunan açık merdivenlerde, kotu
(0.90)m.den az olan pencere boşluklarında, döşeme kotundan itibaren enaz
(0.90)m. yüksekliğe kadar teknik şartlara uygun olarak korkuluk yapılması
zorunludur.
İstinat duvarı üstünde, her ne
sebeple olursa olsun daha önce ön bahçelerin yaya kaldırımı seviyesine göre
(0.50)m.den daha aşağıda teşekkül etmiş bahçelerde yol kenarına bahçe duvarı
yapılmadığı taktirde korkuluk yapılması zorunludur.
YANGIN MERDİVENLERİ
MADDE 6.24
Kat sınırlamasına bakılmaksızın tüm umumi binalar(tüm işyeri, ticaret merkezi ve topluma açık yapılar, resmi binalar) ile iskan edilebilir bodrum katlar dahil 5 bodrum katında iskan edilemeyen binalarda 4(Zemin dahil)kat ve daha fazla olan binalarda yangın merdiveni yapılması zorunludur.
Topluma
açık yapılar, toplantı yerleri, spor ve sergi salonları, sinema, tiyatro,
konser salonları, okullar ve öğretim kurumları, kışlalar, yurtlar, oteller,
düğün salonları lokaller, kulüpler, hastaneler, masa sayısı l0’dan fazla olan
lokantalar, huzur evleri, kreşler, tehlikeli madde depoları, fabrikalar, l00m2
den büyük imalathaneler ve benzeri yapılarda her kat en az iki çıkış ve en az
bir yangın merdivenine bağlantı olacaktır. Yangın hangi noktadan çıkarsa çıksın
o kattaki bütün insanların çıkışlarının sağlanması için kaçış yolları ve yangın
merdivenleri birbirlerinin alternatifi olacak şekilde konumlandırılacak yanyana
yapılmayacak yangın merdiveni kovası
ile merdiven aynı katta olacak ve genel merdivenlerden geçilerek yangın
merdivenine ulaşılmayacaktır.
Bir kattaki insan sayısı 500’ü
aşarsa en az 3 yangın merdiveni
yapılacaktır.
Yangın merdivenleri yapı kitlesi
içerisinde ısıya ve dumana karşı yalıtılmış kapalı bir hacimde veya bina
cephesinde dışa açık olarak (herkattaki ortak alanları sokağa bağlayacak
şekilde) ateşe dayanıklı bir malzemeden yapılır.
Kaçış koridorları ve yangın merdivenlerinin
genişliği 8 kata kadar enaz l.l0m. dir. Genişlik 8 kattan sonra her kat için
0.05m. artırılır. 16’dan fazla katlı binalarda ise l.5m.’den az olamaz.
Hastane, eğitim kurumları, kültür tesisleri, kışlalar, oteller, lokantalar,
düğün salonları gibi umumi yapılarda yangın merdivenlerinin genişliği iskan
edilebilir, bodrum katlar dahil 8 kata kadar l.3m.’dir. l2’den fazla katlı
umumi binalarda ise l.5m.’den az olamaz.
Yangın merdivenlerinin betonarme
veya yangına dayanıklı bir malzeme ile yapılması zorunludur. Yangın
merdiveninin statik hesabı projelerde aranır. Bir yapıda birden fazla merdiven
olması halinde yangın yönetmeliği şartlarını sağlamak kaydıyla bu merdivenlerin
bir tanesi yangın merdiveni olarak kabul edilebilir.
-5
kat ve 15 daireden fazla olmayan Ticaret+Konut ve konut binalarının merdiven
kovasının tabii ve Cebri havalandırması sağlandığı takdirde; her katta, kattaki
sahanlığıda içeren merdiven kovasının diğer bölümleri ile irtibatını kesecek
ısıya dayanıklı ve duman sızdırmaz kapı sistemi yapılması (kaçış yönü merdivene
doğru) şartı ile binaya ait merdiven yangın merdiveni olarak kabul edilir.
Ayrıca yangın merdiveni yapılması şartı aranmaz.(İnşa malzemesi ile ilgili
B.Ş.B.si yangın yönetmeliği hükümleri saklıdır.)
-5
kat ve 15 daireden fazla olmayan Ticaret+Konut ve konut binalarında yangın
merdiveni proje tasdik ve iskan işlemi, İ.B.B. si yangından korunma yönetmeliği
çerçevesinde İlçe belediyesi tarafından yürütülür.
Yangın merdivenlerinin ortak
alanlara bağlantılı olarak planlanması esastır. Yangın merdivenleri çatı
üzerine kadar ulaşacak ve yangın merdivenlerine açılan kapılar ısıya dayanıklı
ve yalıtımlı olarak yapılacaktır. Binalarda ± 0.00 kotunun altına çok sayıda
bodrum kat yapıldığı takdirde duman sızdırmaz ve ısı geçirmez bir tüp şeklinde
zemin katla irtibatlı yangın merdiveni yapılacaktır. İrtifak hakkı tesisi
suretiyle komşu parsellerde ortak yangın merdiveni düzenlenir.
Ticaret bölgelerinde bodrum ve zemin
katlarıı parsel tamamında inşaata izinli binalarda ana blok dışında +5.00m.
kotundaki döşeme üstüne inilmek ve dışarıya irtibatı binanın umumi
kısımlarından sağlamak arka bahçelerde komşu parsel hudutlarından enaz l.5m.
çekilmek koşuluyla tertiplenecektir.
Bütün binalarda yangın
merdivenlerinin sokak ile irtibatlandırılması zorunludur. Yüksek yapılarda ve
umumi binalarda yangın merdivenleri mutlaka genel çıkıştan ayrı olarak
yangından korunmuş bir kaçış yoluyla sokağa ulaşacaktır. Basamaklarda
kullanılan malzeme kaygan bir yüzey teşkil etmeyecektir. Yangın merdivenlerinin
her iki tarafına korkuluk yapılacaktır. Yangın merdiveni enaz 2 saat ateşe bir
malzemeden imal edilir ve bütün bağımsız bölümler ile irtibatı sağlanır. Kapıcı, kalorifer dairesi, çayocağı
vb.yerlerden veya herhangi bir bağımsız bölümden geçilerek yangın merdivenine
ulaşım sağlanamaz. Binalarda
yangın merdiveni
açık veya kapalı çıkmanın dışında komşu mesafeleri sağlamak suretiyle
düzenlenebilir.
Mevcut binalarda yukarıda
kullanılan, nitelik ve özellikleri belirtilenlerde de belediyeler bu
yönetmeliğe göre yangın merdiveni yaptırmaya yetkilidirler.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Yangından Korunma Yönetmeliğine uyulması zorunlu olup; tereddüt edilen
konularda Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı’nın görüşü alınır ve
bu görüşe uyulur.
ASANSÖRLER
MADDE 6.25
Kat adedi 4 den
fazla (H=15.50 m) olan binalarda giriş katından başlamak,kullanılan tüm katlara
hizmet etmek amacıyla 8 daireye kadar dar kenarı 1.20 m.den ve sahası 1.80 m2
den az olmamak koşuluyla asansör yapılması zorunludur. 8 daireden sonra asansör
boşluğu dar kenarı min 1.40 ve alanı 2.5 m2 den az olamaz.
Bina giriş döşemesinden son kat
tavan kotuna kadar fiili yükseklik veya bu yükseklik içindeki kat sayısı bu
maddenin uygulanmasında asansör yapma zorunluluğuna esas alınacaktır.
Bina
giriş döşemesi ile son kat tavan kotu arasında l0 dan fazla kat bulunan veya
fiili yüksekliğe göre asansör yapılması mecburiyeti bulunan binalarda toplam
konut sayısı 20’yi geçtiği, ticari kullanımlı binalarda toplam inşaat alanı
3000m2’yi geçtiği taktirde en az 2 adet asansör yapılması zorunludur. Bu
asansörlerden birisi hem insan, hem yük taşıyabilecek nitelikte olmalıdır.
Umumi
binalarda yapılacak asansörlerden en az bir tanesi bedensel özürlülerin
kullanımına uygun yapılacaktır. Bu asansörlerin iç kabini l.6xl.40m. ebadında
yapılacaktır. Kapı genişliği (net açılım) 0.95 metreden az olmayacaktır. Kabin
içinde yerden (0.85.-0.90)metre yükseklikte tutunma bandı olacaktır. Asansör
kapıları otomatik veya fotoselli olacaktır. Her türlü asansör kabininde kapı
yapılması zorunludur.
Asansör makine dairesine çıkış merdiveni dizayn ve malzeme olarak binanın ana merdiveni niteliğinde olacaktır. Asansör makine dairesi çevre duvarları ve tabanı yangına dayanıklı malzemeden yapılacaktır.
Binanın kat ve daire adedinin fazlalığı veya kullanma şeklinin gerektirdiği lüzuma göre asansör ve yerinin ölçü veya adedini artırmaya başlangıç katı olarak zemin kat yerine bodrum veya birinci katı seçmeye ilgili belediyeler yetkilidir.
İmar planı ile
kanun ve yönetmelik hükümlerine göre muhafazası mümkün olan yapılara kat
ilavesi halinde, asansör yeri ölçüleri
mevcuda uydurulabilir.
Binalarda
asansör makine dairesinin tavan betonu üst kotu ile binanın son kat döşeme kotu
arasındaki mesafe makine tesisat projesinin ön gördüğü emniyet mesafesini
aşamaz. Özellik arz eden binalarda (Eski eser gibi) asansör makina dairesinin
tavan betonu üst kotu belediyelerce belirlenir. Ayrıca asansörün başladığı kat döşemesi altında
asansör mahalline rastlayan kısım boş
bırakılır.
Asansör
makine dairesinin yeri , şekli, büyüklüðü teknik özelliğine göre
belirlenir.
Asansör
yönetmeliği hükümlerine uyulması zorunludur.
BACALAR
MADDE 6.26
Bacaların
yalıtılarak üşümemesi sağlanacaktır (geri tepmenin önüne geçmek için).
Kaloriferli Binalarda
:
Konut
olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin oturma veya yatma hacimlerinden birinde
(l) adet ve banyolarda l adet otel, işhanı, pasaj ve bunun gibi umumi binaların
her katında en az (l) adet soba bacası
yapılması gereklidir.
Binalarda
sıcak su tesisatı bulunması durumunda banyolarda baca yapılması mecburiyeti
yoktur.
Tekniğe
uygun olarak şönt baca yapılabilir.
Sobalı Binalarda
:
Konut
olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin oturma veya yatma hacimlerinden birinde
(l)adet, banyolarda (l) adet ticari kullanışlı bağımsız bölümlerinde birer adet
soba bacası mecburidir.
Mutfakların
hava bacasına, ışıklığa veya cepheye bakması durumunda soba bacası yapılması
mecburiyeti yoktur.
şönt
baca yapılamaz.
Doğalgaz Uygulama Bölgeleri Ýçinde :
İskan
edilebilir bodrum katlar dahil 5 katlı binaların mutfaklarında doğalgazla
çalışan cihazlar için ayrı bir baca yapılacaktır. Mutfak kokularının atılması
amacıyla ikinci bir baca yapılacaktır. Bu bacalar şönt baca olabilir.
İskan
edilebilir bodrum katlar dahil 5 katın üzerindeki binalarda doğalgazla çalışan
cihazları bağlamak ve mutfak kokularını atmak için iki ayrı şönt baca daha
yapılması zorunludur. ll. kat müstakil baca olarak yükselir. Müstakil bacanın
etkili yüksekliği 4.00m.’den fazla olmamalıdır. 11. kattan sonra 3.ncü bir şönt
baca yapma zorunluluğu vardır (l0.kattan sonra hermatik cihaz kullanılacaktır).
Mutfakların hava bacasına, ışıklığa veya cepheye bakması durumunda da bu
şartlar uygulanır.
Kat
kaloriferleri kazanları mutfak dışında özel bir bölmeye konuduğunda bu mahallin
en az 6 m3 hacminde olması, bina dış cephesinden havalandırılması ve l müstakil
bacasının bulunması gerekir.
Isıtmada
denge bacalı sistemde olmayan doğalgaz sobalarının kullanılması halinde, her
sobanın yukarıda belirlenen esaslara göre düzenlenen ayrı bir bacaya baılanması
gerekmektedir. Baca
kesitleri ve diğer hususlarda doğalgaz iç tesisat yönetmeliğinin şartları
aranacaktır.
Baca Ölçüleri ve Nitelikleri :
Bacalar
gerek yangına karşı korunmuşluk ve gerekse çekiş bakımından fenni şekilde yapılacak,
iç yüzü düzgün bir şekilde sıvanacaktır. Bacaların iç genişlikleri
(l3.5)x(l3.5)cm. olacaktır.İki baca birbirine bağlanmayacağı gibi her ateş
kaynağının ayrı bir bacası olacaktır. Baca tesisatı T.S. 2l65deki esaslara uygun olacaktır. Duman bacaları 300 C derece
kazan bacaları 500 C derece sıcaklığa dayanıklı olacaktır. Tüm bacalar
paslanmaz çelikten veya yangına, korozyona ve sızdırmaya karşı dayanaklılığı
kanıtlanmış malzemeden yapılacak; yangına ve ısıya karşı izole edilecek ve
tuğla veya benzeri malzeme ile koruma altına alınacaktır. Baca duvarlarında
delikli tuğla veya briket kullanılamayacaktır.
Baca
kesiti dairesel veya kare seçilecek dikdörtgen kesitli ise küçük kenarın büyük
kenara oranı 2/3 den büyük olacaktır. Duman bacaları, mahyayı en az (0.80)metre
çatı örtüsünü en az l00 m. aşacaktır.
Bitişik blok ve ikili blok
binalardan aşağıda kalan bacaların binaya zarar vermesini önlemek için bunların
en yüksek olan binadan (0.80)metre yukarı çıkarılması zorunludur. şönt bacanın
branşman boyu en az (l.20)metre olmalıdır. İki şönt baca bir ana bacaya
bağlanmamalıdır.
Çatı
konstrüksiyonu, ister ahşap, ister çelik olsun bacalara ençok 0.l0m.
yaklaşabilir şekilde projelendirilecektir. Baca geçen mekanlarda, baca ile
temas edecek şekilde ahşap kaplama ve dolap yapılacak ise aralarında gerekli
yalıtım sağlanacaktır.
Bacalar
ile ilgili “Yangın Yönetmeliği, Isı Yalıtım Yönetmeliği” ve “Doğalgaz ve iç tesisat ve Dönüşüm şartnamesi”nde
getirilen hükümlere uyulacaktır.
Çöp Bacaları :
Tüm
binalarda istenildiğinde çöp bacaları yapılabilir aydınlıklar içerisindede
yapılabilecek çöp bacalarının zemin veya bodrum katlarında çöp toplama yerleri
ve bağımsız bağlantılarının bulunması ve kapak iç kısımlarının hiç bir maddenin
sızmasına olanak vermeyecek şekilde yapılması zorunludur.
PORTIKLER
MADDE 6.27
Genel olarak portik düzenlenmesi
gereken yerlerde, portik derinliği 4.00metre yüksekliği ise 3.50 m. ile 5.00 m.
arasında yapılacaktır.
Ancak civarın teşekkül tarzı ve
mevkii özellikleri dolayısıyla bu miktarlar belediyelerce değiştirelebilir.
Mülk sahibinin muvafakatı ve talebi
halinde portik sahalarında belediye lehine bedelsiz irtifak tesisi ve tapuya
tescili şartıyla portik uygulaması belediyece ele alınıp tahakkuk ettirilinceye
kadar bu sahaların bina sahipleri tarafından sökülebilen malzeme ile inşaa
edilerek kullanılması mümkündür.
İmar planlarında portiklerin
kaldırılması halinde portik alanların belediyelerince bedelsiz olarak ilgisine
iade edilmesi gerekir.
ASMA KATLAR
Avan Projesine göre
uygulama yapılacak yerlerin dışında asma kat yapılamaz.
PASAJLAR-KAPALI ÇARÞILAR VE ÇOK KATLI MAĞAZALAR
MADDE 6.29
TANIMLAR
Pasajlar
:(İki yanında dükkanlar bulunan örtülü yaya geçidi)müstakil
parsellerde veya tapuda tescil edilmek
koşulu ile komşu bir parsel üzerinde aynı nitelikte başka bir binaya geçiş
sağlayan çarşılar olup, bünyesindeki işyerlerinin ayrı ayrı bağımsız bölüm
numarası alması zorunludur.
Kapalı
çarşılar: bir veya daha fazla giriş çıkışı olan çarşılar olup, bünyesindeki
işyerlerinin ayrı ayrı bağımsız bölüm numarası alması zorunludur.
Çok
katlı mağazalar: bir veya daha fazla girişi olan bünyesinde tek bir mağaza
veya değişik amaçlı satış birimleri ile sosyal içerikli mekanlar bulunan tek
bir işletmeye ait işyeri olup tek bir bağımsız bölüm numarası alması
zorunludur.
Giriş Ve Çıkışlar
:
Pasajlarda
her biri en az (l.50) metre genişliğinde iki ayrı giriş çıkış yapılacaktır.
Açılan kapı kanatlarından birisi en az(0.95) metre genişliğinde ve eşiksiz
olacaktır.
Kapalı
çarşılarda ve çok katlı mağazalarda toplam inşaat alanı (500.00) m2 yi
geçmediği takdirde en az(2.00) metre genişliğinde bir giriş çıkış yapılması
yeterlidir.
Kapalı
çarşılarda ve çok katlı mağazalarda toplam inşaat alanı (500.00) m2 yi geçtiği takdirde
her biri en az(l.5) metre genişliğinde iki ayrı giriş çıkış veya (3.00) metre
genişliğinde bir giriş çıkış yapılması zorunludur. Giriş çıkışlar farklı kat
ve kotlarda tertiplenebilir.
Çok
katlı mağaza, pasaj, kapalı çarşıların diğer
bölümleri büro, otel gibi işyeri veya konut kullanımı olan binalar
içinde düzenlendikleri takdirde diðer işyeri bölümleri ile konut
bölümlerinin giriş ve çıkışları pasajların, kapalı çarşıların veya çok katlı
mağazaların bünyesi içinde tertiplenemeyeceði gibi bu kullanımlar konut
giriş çıkışı ile irtibatlandırılamazlar. Ancak büro otel gibi işyeri
kullanımlarının giriş ve çıkışları bu işyerlerinin dolaşım alanlar ile
irtibatlandırılabilir.
İç Yükseklikler :
Pasajların
ve kapalı çarşıların kat yüksekliği net (3.50)metreden az olamaz.
İmar Planlarında
bir sınırlama olmadığı takdirde 3.50m altında olamaz.İmar Planlarında
sınırlayıcı bir hüküm bulunması halinde minimum 3.20 olarak yapılabilir.
Dolaşım Alanları
:
Yaya
dolaşım alanlarının genişliği her ayrı katta ve kattaki her ayrı koridor
tertibinde koridor aksından ölçülmek koşulu ile 30.00metre uzunluğuna kadar
3.00 metreden 30.00 metreden uzun olanlarda 3.50 metreden az yapılamaz.
Çok
katlı mağazalarda dolaşım alanı tertipi serbesttir.
Pasajlarda
bulunduğu kattaki pasaj boyunun l/3 ünü geçmemek,pasaj genişliğinden dar
olmamak ve en çok 3 dükkan açılmak şartıyla cepler teşkil edilebilir. Yukarıdaki oran dahilinde oluşturulan
ceplere 3 den fazla dükkan açılması istendiğinde cep ölçüleri en az 6.00x6.00
metre ebadında tertiplenecektir.
İrtifaklı
pasajlarda, pasaj boyu irtifak kurulan pasajların toplam boyudur. 30.00 metreyi
geçmesi halinde her iki pasajda 3.50 metre genişliğinde olur.
Merdivenler :
Bu
tür işyerleri fazla katlı olarak düzenlendiğinde;
Pasaj, kapalı çarşı ve
çok katlı mağazalarda toplam inşaat alanı 500m2 yi geçmediği takdirde
merdiven genişliği en az 2.00 metre
yapılacaktır. Toplam inþaat alanı 500 m2 yi geçtiği takdirde ana
merdivene ilave olarak en az l.50 metre genişliğinde ikinci bir merdiven
yapılması zorunludur. Katlar arasında iki merdiven bulunması durumunda
istenildiğinde bunlardan biri yürüyen merdiven olarak yapılabilir. Pasaj
katlarında 3 basamağa kadar yükseklik farkları en az %6 eğimli rampa ile
bağlanacaktır. (En düşük giriş çıkışa göre ikiden fazla katlı pasaj ve
çarşılarda ayrıca asansör tesisi mecburidir.) Bütün pasajların her katında
kaçışı sağlamak amacı ile bina dışına ulaşan en az 1.00 m genişliğinde merdiven
veya koridor, 1 adet yangın çıkışı sağlanacaktır. Pasajlar ve kapalı çarşılardaki
sıra dükkanların duvarlarının yanmaz malzemeden veya kagir olması zorunludur.
Kademeli
pasajlarda kademeler arasında merdiven tertiplendiğinde bedensel özürlülerin
geçişi için en az 0.90 metre genişliğinde en az %l0 eğimli rampa yapılması
zorunludur. Merdivenlerin her iki yanında korkuluk yapılacaktır.
Isıtma ve Havalandırma :
Pasaj-kapalı
çarşıların merkezi ısıtma sistemi ile ısıtılması ve havalandırılması zorunludur.
Kattaki
brüt inşaat alanı 500 m2 den büyük pasajlar, kapalı çarşılar veya çok katlı
mağazalar ile; kattaki brüt inşaat alanı 500 m2 den küçük olmakla birlikte
dolaşım alanlarında iki noktadan hava akımı sağlayacak şekilde direkt olarak
doğal havalandırma olanağı bulunmayan, işyerlerinde havalandırma tesisatı
yapılması zorunludur.
WC’ler :
Pasajlar, kapalı çarşılar ve çok
katlı mağazalarda erkek ve kadın için ayrı ayrı yeterli sayıda lavabo ve wc
yapılması zorunludur. Bu tip binalarda, bedensel özürlülerin kullanımına uygun
en az bir lavabo ve wc yapılması zorunludur. Yapılacak olan bu mekanların
ebatları, l.40x2.00 metreden az olamaz. Eşiksiz ve dışa açılır kapının temiz
genişliği en az 0.95 metre olacaktır.
Bölme Duvarları ve Asma Tavanlar :
Pasajlar ile kapalı çarşılardaki
bağımsız bölüm dış ve ortak duvarları ile eklentilerinin bölme duvarlarının ve
varsa ortak alanlardakiler ile çok katlı mağazadakiler de dahil tüm asma
tavanların yanmaz malzemeden olması zorunludur.
Asansör ve Yük Asansörü :
Tek
katlı düzenlemeler dışındaki pasajlar ve kapalı çarşılar ile çok katlı
mağazalarda yeterli kapasitede yük asansörü ve en düşük kottaki giriş çıkışa
göre 3 veya daha fazla katlı olanlarında insan asansörü yapılması zorunludur.
Bu tip binalarda yapılacak
asansörlerden en az bir tanesi bedensel özürlülerin kullanımına uygun
yapılacaktır. Bu asansörlerin iç kabini l.60xl.40 metre ebadında yapılacak kapı
genişliği (net açılım) 0.95 metreden az olmayacaktır. Kabin içinde yerden
0.85-0.90 metre yükseklikte tutunma bandı olacaktır. Asansör kapıları otomatik
veya fotoselli olacaktır.
ÇAY OCAKLARI
MADDE 6.30
Büro,
işhanı, pasaj gibi ticari binalarla, sanayi çarşıları bünyelerinde; kullanma
alanı en az 3.00m2 olmak, yüksekliği 2.50m’yi sağlamak, 0.45x045m. ebadında
havabacasıyla havalandırılmak, bir ateş bacasıyla irtibatlandırılmak kaydıyla
çay ocakları bağımsız bölüm olarak düzenlenebilir. Çay ocaklarının nizamı
ışıklıktan veya doğrudan ışık ve hava alması halinde hava bacasına gerek
yoktur.
SU DEPOLARI, SIHHİ TESİSLER
MADDE 6.31
Su
depoları,sıhhı tesisatlar ile uygulamalarda 2560 sayılı yasa gereğince İSKİ
Genel Müdürlüğüne ait yönetmeliğin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Konutlarda 6
daireye kadar (6.daire dahil) su depoları 2 tondur. 6 daireden sonra her daire
için 500 litre artırılır. Su şebeke basıncının 4 atmosferin altına kadar kalan
bölgelerdeki binalarda hidrofor yapılması gereklidir. İskan edilsin veya
edilmesin bodrum katlar dahil 5 ve daha fazla katlı binalarda her katta yangın
musluğu ve donatısı olan bir yangın dolabı yapılması zorunludur. Kat alanı
800m2’nin üstünde binalarda ise her katta en az 2 yangın dolabı bulunacaktır.
Ayrıca binalarda, sadece yangın musluklarına bağlanmak üzere hacmi her yangın
musluğu için 400 litre olmak üzere hesaplanacak 2.nci bir su deposu
yapılacaktır. Su depoları bodrum katlarda taşıyıcı sistemlerden bağımısız
olarak B.A.K veya paslanmaz çelik ve sıhhi şartlara uygun benzeri malzemelerden
yapılır.
İşhanı,
büro, çarşı, pasaj mağaza gibi binalarla otel v.b lerinde en çok 25 kişiye
sinema, tiyatro gibi umumi binalarda ise en çok 50 kişiye en az l kadın l erkek
için olmak üzere wc. pisuar ve lavabo, en az 15 ton su deposu yapılması
zorunludur. Özellik arz eden yapılarda İtfaiye Müdürlüğünün görüşüne göre su
deposu yapılacaktır. Ticari kullanımlı iþyeri ve böro binalarında dışa
dönük bağımsız bölüm olarak wc yapılabilir.
Kalorifer daireleri bacalar ısıtma
ve buhar tesisleri; Yakıt Üretiminde Ekonomi Sağlanması ve Hava Kirliliğinin
Azaltılması Yönetmeliği ‘ne uygun olarak düzenlenir.
KUYULAR VE FOSSEPTİKLER, RÖGARLAR, PİS SU BAĞLANTILARI
MADDE 6.32
Genel olarak temiz ve pis su
kuyuları ile fosseptikler komşu hudutlarına 5.00 metreden fazla
yaklaştırılamaz. Ancak bahçe mesafelerinin uygun olmaması halinde özellikle
bitişik nizama tabi yerlerde fenni ve sıhhi mahsurlar olmadığı takdirde bu
mesafeleri azaltmaya veya bir kaç komşuya ait fosseptikleri bir arada veya
bitiştirerek yaptırmaya belediyeler yetkilidir.
Fosseptiklerin hacimleri konut
başına 12m3 alınmak suretiyle hesap
edilir. Binaların en düşük kanal bağlantı kotu üstünde kalan katların pis suyu
cazibe ile uzun mesafe katedilmeden ana mecraya bağlanır. En düşük kanal
bağlantı kotu altında kalan, pissu deşarjları ise deşarj pompalarının elektrik
kesintisi durumunda çalışmayacağı gözönünde bulundurularak, boyutları binanın
kullanım şekillerine göre, geçici depolama imkanı veren ayrı bir rögarda
toplamak ve pompalamak suretiyle terfian yapılacaktır.
BODRUM KATLAR
MADDE 6.33
Konut alanlarındaki her türlü yapı
nizamında yapılacak yapıların 1.bodrum katında bağımsız bölüm ve eklentileri
yapılabilir.
Ticaret bölgeleri ve katlı otopark binalarında bodrum kat adedi herhangi bir sınırlandırmaya tabi değildir.(Zemin koşullarının elverişli olması koşulu ile)
Bodrum kapısı tamamen tretuvar
üzerinde kalan fazla meyilli yollar dışında yapılacak ön bahçesiz binalarda yol
cephesinden bodrum girişi yapılamaz.
Ancak;
a)Bodrum
katlarda işyeri tertiplenemez.
b)Bina umumi
girişinin bina cephesinde meyilden dolayı bodrum kattan sağlanabildiği hallerde
bu mahalden bina umumi girişi yapılabilir.
c)İskan
sahalarında konut binalarında hiçbir şekilde umumi depolarca veya müstakilen
kullanılabilecek özel depolara izin verilmez. Konut binalarında yalnız bodrum
katlarında bina sahiplerinin ihtiyacını görecek şekilde dışarıya irtibatı
olmamak ve her bağımsız bölüm alanının %l0 ‘undan fazla olmamak şartı ile depo
mahalli oluşturulabilir.
d)Zemin katında
dükkan bulunan binaların bodrum katlarında dükkanlara ait olmak üzere dükkan
ile irtibatlı ve bina sınırları içinde
dükkan alanının iki katını aşmayan depo tesis edilebilir.
e)Binanın ortak
mahalli olarak tertiplenen depolar bina dışına doğrudan irtibatlandırılmayıp
ortak mahalle ve ana merdivenle
irtibatlandırılmak zorundadır.
f)Bitişik
nizamda arka bahçe mesafesi ortalama 2.00 metre ve daha fazla olan binalarda
ana merdivenle irtibatlı en az l.00 metre genişliğinde bahçe çıkışı yapılması
zorunludur.
g)Konut
binalarının zemin katlarının dükkan veya mağaza olarak düzenlenmesi halinde
dükkan,mağaza girişleri sadece yol cephesinden yapılır. Apartman umumi giriş
holü genişliğinin 2.00 metre bina umumi
giriş kapısının bina cephesinden 3.00 metre içerde olması halinde dükkan veya
mağaza girişleri bu holden yapılabilir.
h)Ticaret
bölgelerindeki binalarda tek ve müşterek merdivenden yararlanarak birinci
katlarda sıhhi ve gayri sıhhi müesseler mevzuatına göre mahsur bulunmayan
3.sınıf gayri sıhhi müesselere izin verilir.
ı)Binalarda
bağımsız bölüm girişleri ana merdivene bağlantılı, sahanlık ve koridorlardan
yapılabilir. Bunun dışında sığınak kalorifer ve kapıcı dairesi gibi ortak yerlerden
bağımsız bölüm girişi yapılamaz.
j)Ön bahçeli
ayrık ve bitişik nizam binalarda kendi parsel hudutları dışına taşmamak üzere
ve tabii zemin altında kalmak kaydı ile en çok l.5xl.5 metre kesitinde tüp
şeklinde kömür atma kanalı yapılabilir. Ancak bu kanalın kömür atma ağzının
bulunduðu kısım 0.50 metreden daha fazla yükseltilemez.
k)Bodrum katta bir
üst kat ile bağlantılı piyes yada piyesler düzenlenmesi halinde yeterli ışık,
havalandırma ve yalıtım sağlanması zorunludur.
l)Ayrık veya
bitişik nizam yapılarda arka bahçe ve iç bahçe ana merdiven veya ortak mahaller
ile irtibatlandırmak zorundadır.
m)Merkezi ve
müstakil kalorifer sistemi olmayan binaların bodrum katlarında her daire için
en az 2 m2 lik odunluk, kömürlük veya depo ayrılması zorunludur.
Bodrum katı bulunmayan veya bodrum
katı bulunupta ilave kömürlük yapılabilecek yer bulunmayan durumlarda ilave
katlar için gerekli kömürlük mahalleri kendi bağımsız bölümleri içinde
tertiplenir.
n)Meclis kararı ile iptal (28.3.2000)
MÜŞTEMİLATLAR
MADDE 6.34
Binaların
müştemilat kısımları garaj, odunluk, kömürlük, depo, çamaşırhane, kapıcı
dairesi, sığınak, trafo mahalli ve benzeri ortak hizmetler için olup, amacı
dışında kullanılamaz. Müştemilatların binaların bodrum katlarında tertiplenmesi
zorunludur. Ancak istisnai durumlarda
(arsa zemininden su çıkması veya sert kaya olması gibi.) bahçede
tertiplenir. Dört tarafı yol ile çevrili istisnai parseller dışında esas
binaların yol tarafındaki cephe hatlarına tecavüz eden müştemilat binası
yapılamaz. İstisnai parsellerde müştemilat binalarının yapılacağı yeri tayine
belediyeler yetkilidir.
Bahçede yapılan müştemilat alanları,
bina taban alanı hesabına dahil edilir. Dar kenarı 4.00 m’den, en yüksek
noktasının tabii zeminden yüksekliği 2.50 m den fazla olamaz. Esas binaya
bitişik oldukları takdirde komşu mesafelerine aksi halde yönetmeliğin ön, yan,
arka bahçe mesafeleri ile ilgili şartlarına uymak zorundadır.
Müştemilat binasının yapı cinsi
ahşap olamaz.
TEK tarafından gerekli görülen trafo
yerlerinin TAKS ve KAKS belirlenmiş yerlerde inşaat emsaline dahil edilmeden
kabulü, ön ve yan bahçe mesafeleri dışında kalmak başka amaçla kullanılmamak
şartı ile uygundur.
ŞANTİYE BİNALARI
MADDE 6.35
Esas binaların ruhsatı alınmadan
şantiye binası yapılamaz. Gereksinimlere göre
belirli bir süre içinde yapılıp yapılmaması gereken şantiye binaları bu
yönetmelikte belirlenen ölçülere ve yapı iznine tabi değildir. Şantiye
binalarının bulunduğu parsel içinde; yapılması gereken esas bina ve benzeri
müştemilat binası şartlarına tamamen uyulması halinde yıktırılması gerekmez.
Lüzumlu formalitelerin tamamlanması yoluyla muhafaza edilmeleri mümkündür. Aksi
halde esas binaya kullanma izni verilebilmesi için şantiye binasının
yıktırılmış olması şarttır. Şantiye
binalarının yeri ve şeklini belediyesi tespit eder.
BAHÇE DUVARLARI VE BAHÇE DÜZENLEMESİ
MADDE 6.36
Ön Bahçe Duvarları :
Bahçe duvarlarının yol üstüne isabet eden kısımlarının yaya kaldırımından itibaren yükseklikleri, harpuşta dahil (l.00) metreyi geçemez. Bu duvarların üzerinde ayrıca görüşü kapamayacak şekilde l.00 metre yükseklikte parmaklık yapılabilir. Meyilli yerlerde yüksekliği yaya kaldırımından (l.00) metreyi aşmamak üzere kademelendirilebilir.
Yan ve Arka Bahçe Duvarları :
Bu
duvarların tabii veya tesviye edilmiş zeminden yüksekliği (l.50) metreyi
geçemez. Doldurulmak suretiyle tesviye edilmiş bahçelerde bu yükseklik tabii
zeminden itibaren ölçülür. Ayrıca bunların üzerine görüşe engel olmayacak
şekilde (l.00)metre yüksekliğinde parmaklık yapılabilir.
Resmi ve Umumi
binalar ile sanayi tesislerinin (Okul,hastane, cezaevi, ibadet yerleri,
elçilik, sefarethane vb) özellik arz eden bina ve bahçe duvarları bu madde
hükmüne tabi değildir.
Bahçe Düzenlemesi :
Bahçelerde pergole, süs havuzu, kameriye ve basit ser gibi tesislerin yapılmasına belediyelerce izin verilebilir. Bütün yapı alanlarındaki uygulamalarda, binanın oturduğu sahanın dışında kalan alanın her 25.00 m2 si için bir ağaç dikilecektir. Parselin ağaç dikimine uygun olmaması halinde yukarıdaki şarta göre çıkacak sayıdaki ağaçlar ilgili İlçe Belediye Başkanlığı’nın uygun göreceği imar planlarında kamunun kullanımına ayrılmış alanlara dikilecektir. Uygulama yapılacak parsellerde mevcut ağaç varsa revizyonu yapılabilir. Parseldeki korunabilen ağaçlar gerekli olan ağaç sayısından düşülür. Her İlçe Belediye Başkanlığı ilçesi hudutları dahilinde dikilmesi uygun olan ağaçların listesini orman fakültesinden alacak ve parsel bünyesinde dikilecek olan ağaçların cinsi bu listeden belirlenecektir.
Parselinde bahçe düzeni yapılmamış ve gerekli sayıda ağaç
dikilmemiş yapılara yapı kullanma izni verilemez. Özellik arz eden bölgelerde
veya birden fazla istinat duvarları gerektiren parsellerde istinat duvarları
arasındaki terasların bitkilendirilmesi ağaç dikimi, zemin ve bahçe
düzenlenmesi belediyece onaylanacak bahçe düzenleme peyzaj projesine göre yapılacaktır.
YIKILACAK DERECEDE TEHLİKELİ OLAN YAPILAR
MADDE 6.37
Yapıların
bakımsızlık, yangın, su baskını, deprem veya çeşitli nedenlerle yıkılacak
derecede tehlikeli bir durum alması sonucu belediyesi’nce bu yerin kısmen veya
tamamen yıkılacak derecede tehlikeli olduğu bir raporla tesbit edilerek mal
sahiplerine tehlikenin giderilmesi hususunda (en çok l0 gün içinde) tebligat
yapılır.
Mal sahibinin bulunmadığı durumlarda
tebligat binanın içindekilere yapılır. Binanın içinde de kimse bulunmazsa
tebliğ varakası, tebligat yerine geçmek üzere tehlikeli yere asılır. Bu durum o
yerin muhtarıyla birlikte müşterek bir tutanak ile tesbit olunur.(Eski eser
olan binalarda K.T.V.K Kurulunun görüşü alınır.)
Yapının tehlikeli durumu o yerin ve
civarının boşaltılmasını gerektirdiği durumlarda tehlikeli bina ile civarı mahkeme kararına gerek duyulmaksızın
ilgili idare tarafından zabıta marifetiyle derhal boşaltılır.
Mal sahibi tebligat yapıldıktan
sonra yapıyı esaslı biçimde onarmak veya yıktırmak suretiyle tehlikeyi gidermekle yükümlüdür. Verilen
süre içinde tehlike giderilmediıi takdirde bu işlem belediyesince yerine
getirilir. Yıkım masrafı %20 fazlası ile ilgilisinden tahsil edilir.
İlgilisinin fakirliği tesbit edilirse yapılan masraflar ilgili belediye
bütçesinden karşılanır.
KAMUNUN YARARI İÇİN ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER :
MADDE 6.38
Sağlık, şehircilik, estetik ve
trafik bakımlarından alınması gereken önlemler :
Atık Su Mecraları
:
Yapıların pis su mecralarının
kanalizasyon şebekesine veya genel fosseptiğe bağlanması zorunludur.
Yapıların bulunduğu sokakta
kanalizasyon şebekesi veya genel fosseptik varsa ilgili idare, mal sahibine
tebligatta bulunarak belirtilen süre içinde pis su mecrasını kanalizasyon veya
genel foseptiğe bağlanmasını bildirir. Mal sahibi bu bağlantıyı
gerçekleştirmekle yükümlüdür. Aksi takdirde bağlantı belediyesince yaptırılır
ve yapılan masraflar %20 fazlasıyla mal sahibinden tahsil edilir.
Yapının bulunduğu sokakta
kanalizasyon şebekesi veya genel foseptik yoksa ilgili idare alınması gereken
tedbirleri mal sahibine bildirir. Bu bildirimde mevcut olanaklar esas alınacaktır. Mal sahibi
idarenin istekleri doğrultusunda taşınmaz içinde tesisat yapmaya zorunludur. Bu
tesisatın yaptırılması için ilk önce mal sahibine gerekli tebligat yapılır.
Verilen süre içinde idarenin isteği yerine getirilmediği takdirde bu işlem
ilgili idare tarafından yapılarak masrafı %20 fazlasıyla ilgilisinden tahsil
edilir.
Enkaz, Birikinti, Gürültü ve Duman İçin Tedbirler :
Arsalarda, binalarda ve diğer
yerlerde kamunun sağlık ve huzurunu bozan veya şehircilik estetik ya da trafik
bakımından mahzurlu görülen enkaz veya birikintiler, gürültü veya duman
oluşturan tesisler, özel mecra, lağım, çukur, kuyu, mağara ve benzerleri mal
sahipleri tarafından ıslah edilerek bunlara ait mahzurlar giderilecektir.
Ayrıca bu mahsurların oluşmaması için
gerekli tedbirlerin alınması zorunludur.
Yukarıda belirtilen mahsurlardan
birinin olması durumunda belediyesi’nce tebligat yapılır ve belirtilen sürede
mahzur giderilmediği takdirde belediyesince bu mahzuru giderilerek masrafı %20 fazlasıyla mal sahibinden tahsil edilir.
Mahzuru meydana getirenlerin faaliyetlerine de son verilir.
Yollar Üzerindeki Binalı veya Binasız Taşınmaz
Maliklerinin Yükümlülükleri :
Belediyelerce
tesbit edilen yollar üzerindeki binalı ve binasız arsaların yola bakan
cephelerini mal sahipleri ilgili idarenin istediği biçimde kapatmaya
zorunludur. Bunun için ilgili idare belirtilen sürede arsa cephesinin
kapatılmasını mal sahibinden isteyebilir. Mal sahibi verilen süre içinde
idarenin isteğini yerine getirmek zorundadır. Aksi halde bu iş idarece yerine
getirilir ve harcanan para mal sahibinden %20 fazlasıyla tahsil edilir.
Yaya
kaldırımları yasalarda belirtilen istisnalar dışında işgal edilemez. Yasalarda
yer alan istisnai durumlarda ise belediyesi’nden izin almak ve gereken şartları
yerine getirmek suretiyle kullanılabilir.
VII
. B
Ö L Ü M
KAPICI VE KALORİFERCİ DAİRELERİ İLE
KAPICI BÖLMESİ VE KALORİFERCİ YERİ
MADDE
7.0l
Kaloriferli binalarda 10, kat
kaloriferli, kombili ve sobalı binalarda 20 konuttan fazla olanlarında kapıcı
konutu ayrılması zorunludur.
2000 m2’den fazla inşaat alanı olan
büro ve işyeri niteliğinde binalarda 30’dan fazla daire bulunduran binalarda 1
kapıcı bölmesi ( bekçi odası) ayrılması zorunludur.
Kalorifer
dairesi olduğu halde kapıcı konutu ayrılması gerekli bulunmayan binalarda
kaloriferci yeri,
Doğalgazlılar hariç kalorifer dairesi
60 dan fazla konuta hizmet eden binalarda kapıcı konutları ve bölmesinden
(bekçi odası ) ayrı olarak 1 kaloriferci dairesi,
Kaloriferli veya kalorifersiz
binalarda daire sayısının 60’ın üzerinde olması durumunda bu sayıdan sonraki
her 60 daire için ek birer kapıcı konutu ayrılması zorunludur. Kapıcı konutları ışık ve hava alabilecek şekilde
düzenlenecek, kotlar bakımından iskan edilebilir konut şartlarını sağlayacak
veya taban döşemesi üst seviyesinin hiç bir yeri tabii veya tesviye edilmiş
zemine 0,50 m den fazla gömülü olmayacaktır. Alanı brüt 40 m2 den az olmamak
şartı ile min. l2.00 m2 lik ve 8.00 m2 lik odalar, 3.00 m2 lik mutfak ile 2.50
m2 lik wc ve duş yeri (her ikisi aynı bölümde olabilir) ihtiva edecektir.
Bekçi
ve kaloriferci odası en az 8m2 büyüklüğünde ve doğrudan ışık ve hava alabilecek şekilde düzenlenecek ve en az
l.5m2 lik wc ile yıkanma yeri bulunacaktır.
Bir parsel içinde yapılan ve tek bağımsız bölüm niteliğinde olan müstakil konut villa vb. toplu yapılardan oluþan uygulamalarda konut adedine bakılmaksızın kapıcı konutu zorunluluğu aranmaz.
Kapıcı konutları bahçede yapıldığı
takdirde brüt alanı en fazla 40 m2 olacak ve TAKS’a dahil olacaktır. Kapıcı
dairesi gerekmeyen kaloriferli yada kalorifersiz binalarda kapıcı dairesi talep
edilmesi halinde ancak KAKS dahilinde düzenlenmesine izin veriir.
VIII
. B Ö
L Ü M
SIĞINAKLAR
3l94 sayılı imar kanunun 36 ve 44
maddeleri gereği T.C.Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile T.C. İçişleri Bakanlığı
tarafından hazırlanarak 25.08.l988 gün, l99l0-deðiþik 6.3.l99l gün
20806 sayılı Resmi Gazetede
yayınlanarak yürürlüğe giren sığınak yönetmeliği hükümleri esas alınarak imar
yönetmeliğine ilave edilmiştir.
SIĞINAK
MADDE 8.0l
Nükleer ve konvansiyonel silahlarla
biyolojik ve kimyevi harp maddelerinin tesirlerinden ve tabii afetlerden
insanların yaşaması ve savaş gücünün devamı için zaruri canlı ve cansız
kıymetleri korumak maksadı ile inşa edilen korunma yerleridir.
KULLANACAKLARA GÖRE SIĞINAK ÇEŞİTLERİ
MADDE 8.02
Sığınaklar, korunacak veya
kullanacakların, durumuna göre ikiye ayrılır:
a) Özel Sığınaklar
:
Evlerde,
resmi ve özel idare, fabrika ve müesseselerin bodrumlarında veya bahçelerinde
yapılır. Bina sakinlerinin korunmasını
sağlamak amacı ile yapılan yapılardır.
b) Genel Sığınaklar
:
Nüfus ve trafik yoğunluğunun fazla
olduğu bölgelerde dışarda bulunan halkın korunmasını sağlamak amacıyla yapılan
yapılardır.
KULLANIM AMACINA GÖRE SIĞINAK ÇEŞİTLERİ
MADDE 8.03
Sığınaklar
kullanma amacına göre ikiye ayrılırlar:
a) Basınç Sığınakları
:
Nükleer
silahların ani (ışık, ısı, basınç ve ilk radyasyon) ve kalıntı (radyoaktif
serpinti) etkileriyle konvansiyonel silahların etkilerine kimyasal ve biyolojik
harp silahlarına karşı korunmak amacı ile devlet tarafından inşa edilen sığınaklardır.
b) Serpinti Sığınakları
:
Nükleer silahların radyoaktif
serpinti etkilerine karşı korunmak amacı ile inşa edilen sığınaklardır. Bunlar
kimyasal ve biyolojik harp maddelerine, nükleer silahların zayıflamış basınç ve
ısı tesirlerine ve konvansiyonel silahların parça tesirlerine karşı da
korunmayı sağlamak için inşa edilirler.
Serpinti sığınakları bina ve
tesislerin bodrum katlarında yapılır. Mümkün olmadığı takdirde bahçelerinde
toprağın yapısına göre yer üstünde veya yer altında yapılır, yer üstünde
yapıldığında TAKS hesabına dahil
edilir.
SERPİNTİ SIĞINAKLARININ ÖZELLİKLERİ VE YAPILIŞLARI
MADDE 8.04
Serpinti sığınaklarının özellikleri
şunlardır :
Büyüklük :
İnsan başına en az l m2’lik yer
ayrılır. Yapı inşaat alanının 1/20’sinden az olamaz. Kişi adedi (kişi başına
20m2 inşaat alanı hesabıyla) toplam yapı inşaat alanı 20 sayısına bölünmesi
yoluyla bulunacaktır. İç yüksekliği ise 2.20m. den aşağı olmayacaktır.
Duvar Kalınlığı :
Kalınlıkları 60cm beton, 75cm. tuğla
veya taş ya da 90cm. sıkıştırılmış topraktan olacaktır. Bahçelerde yapılacak
yer altı veya yer üstü serpinti sığınaklarında döşeme ve tavan kalınlıkları
için de bu ölçülere uyulur.
Giriş Yeri :
Sığınağın girişi demir kapılı ve en
az bir adet dik açı dönüşlü koridor veya sahanlıktan ibaret olmalıdır.
Havalandırma :
Sığınağın çeşidi ne olursa olsun hem
cebri (mekanik) hem de tabii havalandırma ile yapılacaktır. Mekanik
havalandırmanın kapasitesi 25 kişiden az insan barındıracak sığınaklarda 0.75
m3/sn (tekmenfez:60x40cm, iki menfez:45x27cm, üç menfez 35x24 cm) ve 25-50 kişi
barındıracak sığınnaklarda l.5m3/sn (tek menfez:l00x50cm., iki menfez 60x40cm,
üç menfez 50x33cm) 50 kişiden fazla insan barındıracak sığınaklarda ise 2m3/sn
(tek menfez l00x67cm.iki menfez 75x45cm. üç menfez:55x40cm) olacaktır.
Havalandırma sistemi klima cihazı,
menfezler veya yapı perdesi ile sağlanacaktır. Radyoaktif tozların sığınak
içine girmesini önleyici hava filtresi hava bacasına veya menfeze konulacaktır.
Hijyen Tedbirleri
:
Sığınaklar
çöplerin ve wc atıklarının kolayca atılmasını sağlayacak şekilde yapılacaktır.
Wc ler mümkünse kanalizasyona bağlanacak ve alafranga wc kullanılacaktır.
SERPİNTİ SIĞINAKLARININ YAPILACAKLARI YER VE YAPILAR
MADDE 8.05
Serpinti sığınakları belediye ve
mücavir alan sınırları içinde ve dışında imar planı bulunan ve bulunmayan
alanlardaki binalarda yapılır.
Ancak;
a) 8 daireden az bağımsız bölümü olan
konutlarda,
b) Toplam inşaat alanı 800m2’den az olan
iş yerlerinde,
c) Toplam inşaat alanı 800m2’den az olan
konut ve işyeri olarak kullanılan yapılarda,
d) Belediye ve mücavir alanlar dışında köy
nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlar tarafından yapılan ve ruhsata tabi
olmayan yapılarda, sığınak yapma zorunluluğu aranmaz.
e) Bir imar parselinde birden fazla bina
bulunması ve binaların toplam inşaat alanının 800 m2’yi aþması halinde
parselde ortak, tek bir sığınak yapılabileceği gibi birden fazla da
yapılabilir.
SIĞINAKLARIN KİMLER TARAFINDAN YAPTIRILACAĞI
MADDE 8.06
Resmi ve özel bütün tesis ve
yapılarda yaptırılacak sığınakların yapım ve bakım giderleri bu yerlerin malik
ve idareleri tarafından karşılanır.
GEREKTİĞİNDE GENEL SIĞINAK OLARAK KULLANILACAK YERLER
MADDE 8.07
Yapılacak metroların gerektiğinde
genel sığınak olarak inşa edilmeleri esastır. Sinema, tiyatro, eğlence yeri,
otopark, garaj, kapalı çarşı ve pasaj gibi yapı ve tesislerin yeraltında
inþa edilmelerini teşvik için belediyelerce her türlü kolaylık sağlanması
ve buraların gerektiğinde genel sığınak olarak kullanılması için gerekli tedbirlerinin
alınması zorunludur.
MEVCUT BİNALARDA SIĞINAKLARIN TESPİTİ
MADDE 8.08
Sığınaklar konusunda özel kanunların
imar kanunu’na aykırı olmayan hükümleri de uygulanır. Bu yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten önce yapı kullanma izni almış yapılardaki sığınak olarak
kullanılacak yerler mülki idare amirliğince tespit edilerek sığınak defterlerine işlenir.
SIĞINAKLARIN BAKIM MUHAFAZA VE DENETİMİ
MADDE 8.09
Meskenler
dışında resmi ve özel bütün tesis ve binalara ait sığınakların bakım ve
muhafazası sığınağın bulunduğu binanın görevlendirilen yöneticisi tarafından
sağlanır.
Meskenlerdeki
sığınakların bakım ve muhafazası ise bina yöneticilerince sağlanır. Sığınak ve
sığınak olarak kullanılacak yerlerin denetimi mülki idare amirinin
sorumluluðunda belediyeler ve mahalli savunma birimlerince yapılır.
SIĞINAKLARIN TAPUYA TESCİLİ
MADDE 8.l0
Yapıların
bodrum katlarında veya bahçelerinde yapılacak sığınaklar kat maliklerinin
müşterek mülkü olarak tapuya tescil edilir. Sığınaklar kat mülkiyeti kanununda
belirtilen ortak alanlardan olup, bu haliyle yönetilir. Bu sığınaklar, bağımsız
olarak sığınak amacı ile olsa dahi satılamaz, kiralanamaz, devredilemez ve
amacı dışında kullanılamaz.
YAPI RUHSATI VE KULLANMA İZİNLERİNİN VERİLMESİ
MADDE 8.ll
Sığınakların yapımı zorunlu bulunan
bina ve tesislerde gerekli sığınak yeri ayrılmadıkca yapı izni, sığınak tesis edilmedikce de kullanma izni
verilmez.
Yapı ruhsatiyesi verilen bina ve
tesislere yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce ilgili idarelerce mülki
idare amirliklerinin sığınağın yönetmelik hükümlerine uygun olduğuna ilişkin
yazılı görüşünün alınması zorunludur.
Oturma ve kullanma izni verilmiş
yapıların sığınak olarak ayrılmış bölümlerinde yapı değişikliği yapılamaz.
Ancak sığınak özelliğini kaybetmemek ve gerektiğinde sığınak olarak kullanılmak
üzere mülki amirin izniyle barışta başka amaçla kullanılabilir.
Bu hükümlere uyulmadığı tespit
edildiği takdirde mülki amirlik ve belediyeler tarafından yapılacak tebligat
üzerine maliki müteahhiti ve yöneticisi tarafından en geç 3 ay içersinde bu
aykırılık giderilir. Süresi içinde bu aykırılığın giderilmemesi durumunda bu
hizmet mülki amirlik tarafından yapılır ve karşılığı imar mevzuatı hükümlerine
göre ilgililerinden tahsil edilir.
GENEL SIĞINAKLAR
MADDE 8.l2
İmar planlarının hazırlanması
safhasında genel sığınak yerleri işaretlenir.
SIĞINAKLARA İLİŞKİN ESASLAR
MADDE 8.l3
Sığınaklarda
bulundurulacak malzemeler, sığınak amirlerinin görevleri ve sığınaklarda nasıl
hareket edileceğine ilişkin kurallar T.C.İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak
genelge ile düzenlenir.
KAMU YAPILARINDA SIĞINAK
MADDE 8.l4
Bu
yönetmelik yeni yapılacak kamu yapılarında yayımı tarihinden itibaren
uygulanır. Halen kullanılmakta olan veya inşaatı devam eden kamu yapılarında
gerektiğinde sığınak olarak tadil edilebilecek mahaller şimdiden
belirlenecektir.
SORUMLU MAKAM
MADDE 8.l5
Sığınakların uygulanmasından
Büyükşehir Belediye Sınırları içinde ilgili ilçe belediye ve belde belediyeleri
yetkili ve sorumludur.
GÖRÜŞLER
MADDE 8.l6
Sığınakların uygulanmasında yapımla
ilgili konularda tereddüte düşülen hususlarda T.C.Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı diğer konularda T.C.İçişleri
Bakanlığının yazılı görüşü alınır ve bu görüşe uyulur.
CEZAİ HÜKÜM
MADDE 8.l7
03.05.l985 tarih ve 3l94 sayılı imar
kanununun 42.nci maddesi gereğince bu yönetmelik hükümlerine uymayan yapı
ilgilileri hakkında ilgili kanunun sözü edilen maddesine göre işlem yapılır.
IX. IX. B Ö
L Ü M
ISI
YALITIMI
MADDE 9.01
AMAÇ
Isı
yalıtımının amacı, binalarda ısı
kayıplarını azaltmak suretiyle enerji tasarrufu sağlamaktır.
MADDE
9.02
UYGULAMA ALANLARI
Isı
yalıtım kuralları İstanbul Büyükşehir
Belediyesi sorumluluk alanı içindeki;
-Konut olarak kullanılan binalara,
-Büro ve idari binalara,
-Eğitim yapıları ve kitaplıklara,
-Hastaneler, huzurevleri, güçsüzler
yuvası, bakımevleri, cezaevleri, kreşleri,
-Büyük alışveriş merkezleri ve diğer
dükkanları,
-Spor salonları, toplantı salonları
ve toplantı amaçlı yapılara,
-Yukarıda belirtilen amaçların
birkaçına yönelik olarak veya bunlara benzer amaçlar için kullanılan binalara
uygulanacaktır.
GENEL ESASLAR
MADDE
9.03
İstanbul,
binalarda ısı yalıtımı uygulamaları bakımından dört ısı bölgesinden ikinci
gruba girmektedir.
HESAPLAMA TEKNİĞİ
MADDE 9.04
Binalar ısı kayıpları bakımından
çevre şart ve gereklerine uygun düzeyde yalıtılacak ve bu husus mimari projenin
onayı aşamasında T.S.825 standardında belirtilen hesap metoduna göre makine
mühendisi tarafından düzenlenecek bir “ısı yalıtım projesi” ile gösterilmiş
olacaktır. Binaların hesaplanan yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı, Tablo 1’de
verilen yıllık ısıtma enerjisi sınır değerlerini aşmamalıdır.
Tablo l
A ile ilişkili Q’=68.59A/V+32.30(kWh/m2)
N
V ile ilişkili Q’=2l.95A/V+l0.34(KWh/m3)
brüt
Burada,
A; Binayı çevreleyen ısı aktarıcı yüzeylerin toplam alanı (m2),
N
Vbrüt; Binanın dıştan dışa hacmi
(m3)
ISI İLETKENLİK DEĞERLERİ
MADDE 9.05
Hesaplamalarda
kullanılacak çeşitli yapı malzeme ve bileşenlerinin ısıl iletkenlik hesap
değeri ile iç ve dış yüzeysel ısıl iletkenlik direnç değerleri T.S.825’den hava
tabakalarının ısıl geçirgenlik dirençleri ve pencere ve dış kapıların ısıl
geçirgenlik katsayıları T.S.2l64’den alınacaktır.
ISI GEÇİRME KATSAYILARI
MADDE 9.06
Dış hava ile temasta olan çatı,
pencere, dış kapı, duvar ve zeminin ısı geçirme katsayıları Tablo 2’de verilen
değerlerden büyük olamaz.
Tablo 2
U
U U U U
D T
t ç p
(W/m2.K) (W/m2.K) (W/m2.K) (W/m2.K) (W/m2.K)
Isı
Geçirme 0.60 0.40 0.60 2.80 2.40
Katsayısı
Burada;
U ;Dış hava ile temas eden kolon,
kiriş dahil duvar alanları ısı geçirgenliği,
D
U ;Çatı alanının ısı geçirgenliği,
T
U ;Binanın toprak
üzerinde kapladığı yüzeyin ısı geçirgenliği,
t
U ;Çift camlı tüm pencere ve dış kapıları camlarının ısı
geçirgenliği,
ç
U ;Pencere ve tüm dış kapı çerçevesi ile camlarının ısı geçirgenliği.
P
YILLIK ISITMA ENERJİSİ İHTİYACI
MADDE 9.07
Bitişik yapılarda (örneğin sıra
evler, ikiz evler) dahil olmak üzere tüm binalarda yıllık ısıtma enerjisi
ihtiyacının Tablo l’de verilen değerleri sağladığı her bir konut için ayrı ayrı
hesaplanacaktır.
DIŞ DUVAR SINIR DEĞERLERİ
MADDE 9.08
Bitişik
yapılarda komşu duvarın yapılacağı kesin olmadığı takdirde bu bölme
duvarlarının en azından Tablo l’de dış duvarlar için verilen sınır değerlerini
sağlayacaktır.
KORİDOR YALITIMLARI
MADDE 9.09
Dış hava ile temasta olan
koridorlarda yalıtılacaktır. Koridorların bina içine bakan duvarlarının ısı
yalıtımının yapılmasına gerek yoktur. Merdiven boşluklarının dış havaya bakan
duvarları yalıtılmalı, bina içine bakan duvarlarını yalıtmaya gerek yoktur. Isı
değişimi olan yüzeyler üzerindeki dış pencere ve kapı camları ile çatı kapağı
camları çift camlı olmalıdır. Çift camın ve vitrin olarak kullanılacak geniş
yüzeyli çift camlı bölmelerinin ısı geçirme katsayıları, U 2.80W/m2.K değerinden yüksek olmamalıdır.
ISI YALITIM PROJESİ
MADDE 9.l0
Isı
yalıtım projesi içerisinde aşağıda belirtilen bilgiler bulunmalıdır.
a)Isı
kayıpları, ısı kazançları, kazanç/kayıp oranı, kazanç kullanım faktörü ve aylık
ve yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacının büyüklükleri, T.S.825’de verilen “binanın
özgül ısı kaybı” ıe “yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı” çizelgelerindeki
örneklerdeki gibi çizelgeler halinde verilmesi ve hesaplanan yıllık ısıtma
enerjisi ihtiyacının (Q), Tablo l’de verilen yıllık ısıtma enerjisi (Q)
formülünden elde edilecek olan sınır değerden büyük olmadığı gösterilmelidir.
b)Konutlar
dışında farklı amaçlarla kullanılan binalarda yapılacak olan hesaplamalarda,
binadaki farklı bölgeler arasındaki sıcaklık farkı 4K’den daha fazla ise bu
binada birden fazla bölge için yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı hesabı
yapılacaksa, bu bölgelerin sınırları şematik olarak çizilmeli, sınırların
ölçüleri ve bölgelerin sıcaklık değerleri üzerinde gösterilmelidir.
c)Binaların
ısı kaybeden yüzeylerindeki dış duvar, tavan ve taban/döşemelerde kullanılan
malzemeler, bu malzemelerin eleman içindeki sıralanışı ve et kalınlıkları,
duvar,tavan ve taban/döşeme elemanlarının alanları ve ‘U’ değerleri
belirtilmelidir.
d)Pencere,
çatı kapağı ve dış kapı sistemlerinde kullanılan cam ve çerçevenin tipi, bütün
yönler için ayrı ayrı pencere, dış kapı ve çatı kapağı alanları ve ‘U’
değerleri ile çerçeve sistemi için gerekli olan hava değişim sayısı (n h)
belirtilmelidir.
e)Ahşap-çerçeve
yapılarında buhar kontrol membranları sızdırmazlığı yapılmalıdır.
f)Pencere,
dış kapı ve çatı kapağının açılan kanatlarına ait derzler dış hava şartlarına
dayanıklı zamanla esnekliğini kaybetmeyen hava sızdırmasız esnek lastik veya
kauçuk esaslı malzeme ile hava sızdırmazlığı sağlanacaktır. Pencere ve dış
kapılar TS 4049 a göre test edildiğinde hava geçirgenliği DIN l8055 de verilen
sınırların altında kalacaktır.
g)Havalandırma
tipi belirtilmelidir.
h)Isı
yalıtım projesinde, binanın ısı kaybeden yüzeylerinde oluşabilecek yoğuşma TS
825 Ek 6’da belirtildiği şekilde tahkik edilmelidir.
i)Dış
yüzeylerde yer alan bütün betonarme elemanlar (kolon, kiriş, hatıl ve perde
duvar vb.) mutlaka yalıtılmalı ve ısı geçirme katsayısı Tablo 2’de duvarlar
için verilen değerden büyük olamaz.
YAPI VE YALITIM MALZEMELERÝNDE
TS UYGUNLUĞU
MADDE 9.11
Yapı
ve yalıtım malzemelerinin ısıl iletkenlik hesap değerleri (h) TS 825’de
verilmiıtir. Bina yapımında kullanılacak olan yapı ve yalıtım malzemelerinde
TSE markası ve TS uygunluk belgesi bulunması ve bu belgenin ”Yapı Kullanma
İzni” aşamasında belediyeler tarafından aranması gereklidir. Denetimlerde ve
vizelerde bu belgeler dosyasında saklanacaktır.
BİNALARDA YALITIM KONTRÖLÜ
MADDE 9.12
Binanın
yalıtım kontrolü ile ilgili fenni mesul, inşaatın taban/döşeme, duvar, tavan ve
pencere-dış kapı/duvar aşamalarında yalıtım kontrolünü yapacak ve ilgili
belediyeye rapor verecektir. Belediye sorumlusu yerinde denetim yaparak vize
verecektir. Aksi taktirde ısı yalıtım vizesi yapılmayacaktır.
YALITIM UYGULAMALARI
MADDE 9.13
Mimari uygulama projesi ve sistem
detayları, ısı yalıtım projesindeki malzemeler ve nokta detaylarına uygun
olmalı ve ısı yalıtımında sürekliliği sağlayacak şekilde çatı-duvar-duvar
-pencere/dış kapı, duvar-taban ve taban/döşeme-duvar bileşim detaylarını da
içermelidir.
ISI İHTİYACI KİMLİK BELGESİ
MADDE 9.l4
Yapı
ruhsatında ön görülen ısı yalıtım vizeleri yapıldıktan sonra Tablo 3 de verilen
Isı İhtiyacı Kimlik Belgesi, Yapı kullanım Belgesi’ne eklenmelidir. Isı ihtiyacı
kimlik belgesi üç nüsha olarak düzenlenecek, ısı ihtiyacı kimlik belgesi
belediyece onaylandıktan sonra iki nüsha bina yöneticisine verilecektir.
Yönetici bir nüshasını dosyasında saklayacaktır. Diğer nüshayı ise bina
girişine asacaktır. Bir nüsha ise belediyede saklı kalacaktır.
Tablo 3
ISI İHTİYACI KİMLİK BELGESİ
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ada/Parsel.................................:
Binanın
Tanımı.........................:
Cadde
ve Bina Numarası...........:
Semt/İlçe/İl.................................:
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Müsaade Edilen Maksimum Hesaplanan
Yıllık Isıtma Enerjisi İhtiyaçı Yıllık Enerjisi İhtiyaçı
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Isı
Kaybeden toplam alan
A=.......................m2
Q’=....................kWh/m3 Q’=...................kWh/m3
--------------------------------------
Isıtılan
Brüt Bina Hacmi veya
veya
V=......................m3 Q’=...................kWh/m2 Q’=.................kwh/m2
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
A/V=..................m-l
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ONAY
KAZAN DAİRELERİ, KAZANLAR VE BACALAR
MADDE 9.l5
Kazan daireleri, kazanlar ve
bacalarla ilgili düzenlemeler aşağıdaki şartlara uygun olmalıdır.
a)Binaların
girişlerinde kendi kendine kapanan donanıma sahip bir dış kapı ile çarpma
şeklinde açılıp kapanır bir iç kapıdan oluşacak rüzgarlık yapılacaktır.
b)Kazan
kenarlarının duvardan veya duvara monte edilmiş cihazlardan uzaklığı en az 70
cm, iki kazan arasındaki uzaklık en az 40 cm olmalıdır. Kazan dairesinin
yüksekliği, kazan üzerinde yer alacak düzenlemelerin gerektiğinde tamir ve
bakımının yapılmasında zorluk doğurmamak üzere en yüksek kazan aksesuarı
seviyesinin üzerinde en az l.00’m lik bir serbest mesafe kalacak şekilde
düzenlenecektir.
c)Kazan
daireleri, yanma için gerekli temiz havanın girebilmesi için, zemin düzeyinde
ve duman bacası kesitinin en az % 50’si kadar kesitte bir temiz hava girişi ile
dış havaya bağlanmış olacaktır.
d)Bütün
kalorifer suyu, kullanma sıcak suyu ve buhar boruları doğrudan doğruya toprağa
veya betona gömülmeyecek mutlaka yalıtılacaktır.
e)Oda
içinden geçen kalorifer suyu, kullanma sıcak suyu ve buhar borularının etrafa
verdiıi ısı, faydalı ısı olarak hesaba katılmadığı zaman yalıtılacaktır.
f)Servis
borularının zemin ve tavan bağlantı kısımlarında hava sızdırmazlığı yapılacaktır.
g)Binaların
dış hava sıcaklığına göre kalorifer kazanı çıkış suyu sıcaklığını ayarlayan
otomatik kontrol sistemi olmalıdır.
h)Kazan
dairelerinde toplanacak pis havanın uzaklaştırılması için dumar bacası
kesitinin en az %25 ‘i kadar kesitte ağzı kazan dairesinin tavanı düzeyinde
bulunan bir pis hava bacası bulunacaktır.
i)Her
kazanın ayrı bir bacası olacak birden fazla kazan, her ne sebeple olursa olsun
aynı bacaya bağlanmayacaktır. Kalorifer bacasına soba, şofben vs.
bağlanmayacaktır.
j)Bacalar
kalorifer tesisatı projesinde belirtilen kesitlerde, içine dışarıdan hava
almayacak şekilde içi ve dışı sıvalı olarak yapılacaktır. Bacalar, komşu yüksek
binanın, çekişi bozan etkisini azaltmak amacıyla mümkünse bu binalardan en az 6
m uzaklıkta bulunacak ve ait olduğu
bina mahyasının en az 80 cm üzerine kadar çıkarılacaktır. Bacalar mümkün olduğu
kadar yön değiştirmeyecek şekilde yapılacak, yön değiştirmenin zorunlu olduğu
hallerde ise, yön değiştirmede yatayla olan acı en az 60 derece olacaktır.
k)Bacaların
en alt kotunda, saçtan ve hava sızdırmayacak şekilde yapılmış, contalı bir
temizleme kapağı yapılacaktır. Yatay duman kanalları bacaya en az %5 lik
yükselen bir eğimle bağlanacak ve uzunluğu hiçbir surette baca yüksekliğinin ¼
ünü aşmayacak, duman kanallarının temizlenmelerine imkan verecek, sızdırmaz,
ısı yalıtımlı, kolay açılıp kapanabilen ve en küçük ölçüsü 30x30 cm olan yeter
sayıda temizleme kapağı bulunacaktır.
l)Duman
kanalları bacaya doğrudan doğruya veya zorunlu durumlarda yuvarlak dirseklerle
bağlanacak, asla 90 derecelik keskin köşeli dirsek konulmayacaktır.
MEVCUT BİNALARDA YAPI TADİLATLARI
MADDE 9.16
a)İlk
defa yerleştirilen, değiştirilen veya mevcut binalarda yenilenen dış
elemanlarında (çatı, duvar, döşeme ve pencere/dış kapı) Tablo 2 belirtilen
azami ısı geçirgenlik katsayıları aşılamaz.
b)Dış
duvarlar yenilenirken;
1-Plakalar veya plaka benzeri yapı
elemanları ile kaplanıyorsa veya ilave ön kabuk konuyorsa,
2-Isıtılan mekanlarda dış duvarlar
yıkılıp yeniden yapılıyorsa,
3-Duvarlara
isteğe bağlı olarak ısı yalıtım tabakası ilave ediliyorsa,
4-Dış duvarların ilave bir dış
yalıtımla kaplanması halinde U değerleri (Tablo 2) dış duvarlar için verilen
değerleri aşmamalıdır.
c)Tavanlara
dair şartlar,
Havalandırmalı oturtma çatı
altındaki tavan döşemelerinin ve eğimli çatılar dahil olmak üzere, odaları
aşağıdan yukarı veya yukarıdan aşağı yönde dış havaya karşı koruyan çatılar
(çatı eğimleri de dahil olmak üzere) ve bodrum tavanları, ısıtılmayan
mekanlarla sınır teşkil eden duvarlar ve döşemeler doğrudan toprakla temas eden
döşemeler ve duvarlar yenilenirken;
1.Çatı
örtüsü (eğimli çatılarda kiremit ve benzeri teras çatılarda son kaplama
tabakası ve benzeri) değitirilecek olursa,
2.Çatı
üzerine ilave bir kaplama yapılacak veya kabuk geçirilecek olursa,
3.İlave
bir ısı yalıtım tabakası konulacak olursa Tablo 2’de belirtilen koşullar
geçerli olacaktır.
d)Bodrum
tavanları
5.
Isıtılmamış odalarda sınır oluşturan
duvar ve döşemeler, toprakla doğrudan temas eden döşeme ve duvarlar için Tablo
2 de belirtilen koşullar geçerli olacaktır.
İSTİSNALAR
MADDE 9.17
a)Münferit olarak inşa edilen ve
ısıtılmasına gerek duyulmayan depo, cephanelik, ardiye, ahır, ağıl ve benzeri
yapılarda ısı yalıtım hükümlerine uyulması zorunlu değildir.
b)Mevcut binalarda ve bağımsız
bölümlerde ekleme ve tevsilerde yukarıda ifade edilen hükümler geçerli
olacaktır.
c)İstanbul Büyükşehir Belediyesi
sorumluluk alanı içindeki mevcut tüm binalar, ısı yalıtım yönetmeliğinin TS 825
e göre revize edilmesiyle birlikte
binalarının ısı yalıtımını yapacaklardır.
X. X. BÖLÜM
MUVAKKAT YAPILAR
YAPILANMA ŞARTLARI, MUVAKKAT RUHSAT MÜDDETİ VE KAPANAN
YOLLAR
YAPILANMA ŞARTLARI :
MADDE 10.01
Tamamı
umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan veya kalan parçası plan ve
yönetmelik hükümlerine göre yapı yapılmasına müsait olmayan arsalar,
kamulaştırılıncaya kadar sahipleri tarafından olduğu gibi kullanılmaya devam
olunur. Bu gibi yerlerden (5) yıllık programa dahil bulunmayanlarında;
yükseklikleri tabii zeminden (6.50) metreyi, inşaat alanı (250) m2 yi geçmemek, minimum bahçe mesafelerini korumak
mümkün mertebe sökülerek başka bir yere
nakli mümkün malzemeden ve buna müsait bir sistemde inşa edilmek şartı ile ve
yine mevcut ve müstakbel yol güzergahlarına tesadüf ettirilmemek suretiyle imar
planı uygulanmasına kadar, sahiplerinin isteği üzerine ilgili belediye encümenince muvakkat yapı yapılmasına izin
verilebilir. Bu yapının,imar planına göre bulunduğu bölgenin özellikleri ve ilgili belediye başkanlğının teklifi de göz
önüne alınarak,hangi maksat için yapılıp kullanılabileceği ilgili belediye
encümenince tayin ve tespit olunur. Mülk sahibi bu maksadın dışına çıkamaz.
MUVAKKAT RUHSATI MÜDDETİ :
MADDE l0.02
Muvakkat ruhsat süresi maksimum (l0)
yıldır. Yapı izni verilmeden önce belediye encümeni kararının gün ve sayısının,
(l0) yıllık müddet için muvakkat inşaat olduğunun ve diğer lüzumlu ölçü ve
şartların, tapu kaydına şerh edilmesi gereklidir.
Muvakkatlık süresi tapu kaydına şerh
verildiği günden başlar.
Bir parselde birden fazla muvakkat
yapı izni verilmesi halinde, bu yapıların inşaat alanları toplamı (250)m2’ den
ve yükseklikleri (6.50)m2’ den fazla olamaz.
Plan tatbik olunurken, muvakkat
inşaat ve tesisler yıktırılır. (l0) yıllık muvakkatlık müddeti dolduktan sonra
veya (l0) yıl dolmadan yıktırılması veya kamulaştırılması halinde muvakkat bina
ve tesislerin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre takdir edilecek
bedeli sahiplerine ödenir.
İMAR PLANINA GÖRE KAPANAN YOLLAR VE
MAHRECİ BULUNMAYAN PARSELLER:
MADDE l0.03
İmar
planına göre kapanan yollar ve mahreci bulunmasına rağmen yapı adası ortasında
kalan parseller ifraz edilemezler. Bu gibi yerler imar kanunun ilgili hükümleri
uygulanamadığı ve yapı yapılmasına müsait bir durum elde edilmediği takdirde bu
hükümler uygulanıncaya veya kamulaştırılıncaya kadar sahiplerince olduğu gibi
kullanılmaya devam olunur.
Bu gibi arsalarda (5 ) yıllık
programa dahil olmayan ve yönetmelik hüküm ve ölçülerine göre bina yapılmasına
müsait bulunanlara da madde l0.0l deki
şekil ve esaslar dahilinde muvakkat inşaat izni verilir.
Balta ifraz niteliğinde oluşmuş ve parsele 3 m ‘den az olmamak şartı ile mahreç sağlayan parsellerden yapılanmaya uygun olanların plan şartlarında yapılanma izni verilir.
XI. XI. BÖLÜM
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE VE MÜCAVİR ALAN SINIRLARI İÇİNDE
YERLEŞME ALANI DIŞINDA KALAN YAPILAR
İSKAN DIŞI ALANLARDA YAPILAŞMA :
MADDE 11.01
Belediye
ve mücavir alan sınırları içinde planı bulunmayan alanlarda ve yerleşme Alanı
dışında kalan (İskan Dışı) Alanlarda : “BELEDİYE ve MÜCAVİR ALAN SINIRLARI
İÇİNDE ve DIŞINDA PLANI BULUNMAYAN ALANLARDA UYGULANACAK İMAR YÖNETMELİĞİ”
hükümleri uygulanır.
l)İmar
planı ve yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlarda yapılacak ifrazlardan
sonra elde edilecek her parsel 5000m2’den küçük olamaz. Bu parsellerin tapu
kadastro veya tapulama haritasında bulunan veya var olan bir yola yapılan
ifrazdan sonra en az (25.00m) cephesi bulunması zorunludur.
2)Bu
yerlerde bulunan parsellerde sihhi ve estetik mahzur bulunmadığı takdirde, parsel
alanının %5’inden fazla yer işgal etmemek, inşaat alanları toplamı (2) katta
(250)m2”yi, saçak seviyelerinin tabii zeminden yüksekliği (6.50) m’yi aşmamak,
yola ve parsel sınırlarına (5.00) metreden fazla yaklaşmamak şartı ile bir
ailenin oturmasına mahsus bağ veya sayfiye evleri veya eğlence veya turizm
tesisleri ile bu gibi tesislerin müştemilat binalarının yapılmasına izin
verilebilir.
3)Ayrıca,
tarımsal üretimi korumak amacı ile üretimden pazarlamaya kadar tüm faaliyetleri
içeren entegre tesis niteliğinde olmayan mandra, kümes, ahır, ağıl, su ve yem
depoları, hububat depoları, gübre ve silaj çukurları, arıhaneler, balık üretim
tesisleri ve un değirmenleri gibi konut dışı yapılar, mahrec aldığı yola
(l0.00) metreden, parsel hudutlarına (5.00) metreden fazla yaklaşmamak ve
inşaat alanı kat sayısı (0.05) ve yapı yüksekliği (6.50) metreyi geçmemek şartı
ile yapılabilir. Beton temel ve çelik çatılı seralar yapı yaklaşma mesafelerine
uyulmak şartı ile inşaat alanı kat sayısına tabi değildir. Ayrıca bu tesisler
hakkında Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı taşra teşkilatının uygun görüşünün
alınması ve başka bir amaçla kullanılmayacağı hususunda tesis sahiplerince
ilgili belediyeye noterlikçe tastikli yazılı taahhütte bulunulması
gerekmektedir.
Bu maddede sözü geçen sihhi ve
estetik mahzurlarin takdir yetkisi ilgili belediye’ye aittir.
Bu maddede anılan yapılarda ilgili
Bakanlık ve kuruluşlarca hazırlanmış bulunan 1/50 ölçekli veya 1/100 ölçekli
tip projelerde kullanılabilir.
XII. BÖLÜM
YAPI RUHSATI İŞLERİ
PROJE DÜZENLEMEDEN ÖNCE İLGİLİ İDARELERDEN ALINACAK BELGELER
MADDE l2.01
Yapılara ait projeler düzenlenmeden önce ilgili idarelere başvurularak tapu, çap, aplikasyon krokisi veya röperli kroki imar durumu gereken hallerde, inşaat istikamet rölevesi ve kot kesit belgelerinin alınması gerekir.
İmar Durumu Talebinde İstenen Evraklar
:
Dilekçe,
tapu, çap,
İnşaat İstikamet Rölevesi ve Kot Kesit
Belgesi Talebinde İstenen Evraklar :
Dilekçe,
tapu ve çap, imar durumu, röperli kroki.
PROJE TANZİM ESASLARI
MADDE 12.02
Projelerin
T.C.Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca kabul veya tesbit edilen çizim ve tanzim
standartlarına uygun olması gerekir. İlgili belediyelerin uygun görmesi halinde
bilgisayar ortamında üretilmiş tüm projeler yine ilgili belediyenin talep
edeceði formatta,disket veya CD olarak düzenlenir.
Projelerin Başlık Paftasında Bulunmasi Gerekli Bilgiler :
Mimari Projenin Başında :
Arsanın :
Yeri,
tapu kaydı, pafta, ada, parsel numaraları, alanı, özel durumlarda varsa ihtiva
ettiði yapılar.
Yapılacak yapının:
Cinsi,
kat adedi, bina ve inşaat alanları, hangi amaçla kullanılacağı, yapı sahibi ile projeleri tanzim eden, yapının
fenni mesuliyetlerini alacak olanlar ile, sürveyan hizmetlerini görecek olan
elemanlar hakkında gerekli bilgileri içeren bir bilgi tablosu hazırlanacaktır.
Tapuya gidecek takıma statik hesap ve projelerin eklenmesi gerekmez.
Mimari Proje :
1)Parsel
büyüklüğünün gerektirdiği ölçekte (l/200,l/500 vb) olmak üzere düzenlenmiş genel vaziyet planı ve
aynı ölçekte en az iki kesit çizilir.
Genel vaziyet planı ve kesitlerde yol kotu tutanağına bağlı mevcut kotlar ile arsanın yapıdan sonra alacağı şekil ve kotlar ile ağaç dikme yerleri vaziyet planında mutlaka gösterilecektir.
2)1/50
veya 1/100 ölçekli bodrum ve kat
planları ile gerekli hallerde istenilebilecek temel planı.
3)Belediyelerce
yapıların büyüklüğü ve bazı özellikleri nedeniyle uygun görülenlerin mimari
projeleri l/100 ölçekli ancak, l/50
ölçekli proje tekniğinde istenir.
4)1/50
veya l/100 ölçekli iki tam kesit :
Kesitlerden biri merdivenden geçmek
şartı ile enine ve boyuna olmak üzere ve esas planların ölçeğinde çizilir.
Bitişik binalarda bina cephesine paralel kesit herhangi bir özellik taşımıyorsa
bir kesit ile yetinilebilir. Kesitlerde yol ve yaya kaldırımı kotları
bahçelerin tabii ve tesviye edilecek zemin kotları, bitişik nizam binalarda
komşu bina veya parsellerin kotları parselin ± 0.00 röperine bağlı olarak
gösterilecektir.
5)1/50
veya l/l00 ölçekli cephe çizimleri.
Binaların bitişik olmayan bütün
cepheleri çizilecektir. Cephelerde binanın köşelerine rastlayan arazinin mevcut
tabii zemin ve tesviye kotları mutlaka gösterilecektir.
6)İlgili
belediyesi’nce yapıların dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzeme ve
rengine ait kurallar getirildiğinde bu hususlar mimari projeler üzerinde
belirtilecektir.
7)Korezyon
ve rutubetten korumak amacıyla mimari projede bodrum katlarda su yalıtım ve
drenajla ilgili gerekli detaylar gösterilecektir.
Statik Proje :
Çelik
karkas binalarda çelik yapı hesabı, betonarme binalarda betonarme, hesabı l/10,
l/20,1/25, l/50,1/100 ve ihtiyaç duyulan ölçekli çizimler.
Asma çatılı binaların çatı hesabı ve projesi.
Tesisat Projesi:
Elektrik tesisatı projeleri ilgili
idarece onaylanacaktır. Tesisat projeleri “Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği ve
Fenni Şartnamesine” uygun olarak düzenlenecektir.
Kalorifer tesisat, havalandırma ve
klima tesisatı projeleri ilgili belediyesince onaylanacaktır.
Sıhhi tesisat projesi belediyece
tetkik edilip, onaylanacaktır.
Doğalgaz uygulama bölgelerinde kalan
parsellerde inşaa edilecek binalarda ilgili idarece düzenlenmiş aksini gösterir
bir belge getirilmediği taktirde, doğalgaz tesisatı yapılması zorunludur.
Doğalgaz tesisat projeleri ilgili idare tarafından tetkik edilip, onanmadan
yapı ruhsatı verilmez.
Asansör uygulama projesi yapı
ruhsatı verilmeden önce ilgili belediyesince onaylanacaktır.
Projelerin Tetkik Aşamasındaki Uyulacak
Esaslar :
1)
İmar Yönetmeliği, imar planı ve açıklama raporları, imar
istikamet rölevesi ve inşaat kotlandırma belgelerinde belirtilenler dışında
proje müellifi tarafından projenin çizimi sırasında hatalı yapılan ya da eksik
çizilen kısımlar için projelerde düzeltme yapılmaması, hatalı ve eksik
kısımların proje orijinalinde düzeltilerek
ozalit kopyaların ondan sonra çekilmesi, zorunluluk halinde yapılan
düzeltmelerin projeyi inceleyenler tarafından kendi el yazıları ile “tarafımdan
düzeltilmiştir” sözü ile adı ve soyadı da yazılarak ve tarih konarak
imzalanması, imza ve düzeltme yapılan yerlerin resmi mühürle mühürlenmesi.
2) Mimari ve mecra projelerinin
birleştirilmesi için yapılan ozalit eklentisi
dışında, projelerin ozalit
kopyalarında ek yapılmaması, mimari, ve mecra projelerinin birleştirilmesi için
yapılan ek yerleriyle, ek yerlerinin proje müellifi tarafından mutlak surette
imzalanması ve bütün ek yerlerinin 2 yerinden inceleyenlerce imzalanarak resmi
mühürle mühürlenmesi, ancak büyük tesislere ait projelerden eklenmesi mümkün
olmayanların bir anahtar paftada gösterilmesi ve proje tamamının kaç paftadan
ibaret olduğunun proje onay sayfasına yazılarak imzalanıp mühürlenmesi gerekir.
Statik proje mimari projeden ayrı olarak yapıya ait bilgileri ihtiva eden bir
başlık altında ayrı olarak teklif edilebilir.
3)
Projenin onay sayfasının, projelerin zamanla yıpranıp imzaların
kaybolmasına imkan vermeyecek bir yerinde (Örneğin dıştan bir iç sahifede yada
bir kapak altında) olması ve bu sayfada projeyi mimari,statik ve mecra yönünden
inceleyenlerle onaylayanın adı soyadı, meslek ünvanı, oda numarası, tarih ve
imzasının bulunması gerekir.
4) Mimari projelerin (5) diğerlerinin (4)
takım halinde düzenlenip usulüne göre dosyalanması, mimari proje ve eklerinin
bir sureti 3030 sayılı yasanın uygulanma yönetmeliði gereği Büyükşehir
Belediye Başkanlığı’na gönderilmesi zorunludur.
5) 5) 2863
sayılı Yasa’ya tabii parsellerde K.T.V.K. kurulu kararı ile kurul onaylı
proje istenir.
YAPI RUHSATI İLE İLGİLİ GENEL ESASLAR
MADDE 12.03
Belediye ve mücavir alan sınırları
içinde yapılacak olan her türlü yapılar için ilgili belediyesi’nden yapı
ruhsatı alınması ve yapı ruhsatı belgesi kullanılması zorunludur.
3030 sayılı yasa ve sözkonusu
yasanın uygulama yönetmeliğinin 9.maddesi gereği İlçe belediyelerinin
verdikleri ruhsat ve eklerinden birer suretin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na
gönderilmesi zorunludur.
Yapı ruhsatı almak için l2.01
maddesinde sözü geçen belgeler ve bu belgelere dayanarak ilgili belediyesince
onanan yapı projeleri ile parsel maliklerinin veya yasal vekillerinin müracaatı
halinde;
l)Tüm
parsel maliklerinin noterden tasdikli muvafakatı, gerekli hallerde komşu
muvafakatı.
2)Gerekli
vergi, resim ve harçlar ile ücretlerinin tahsil olunması
3)Parselin
üzerinde bina olması halinde yıkım belgesi aranır. Ancak yapıyı etkilemeyen
şantiye kullanımına müsait bina bulunması halinde bu şart aranmaz.
4)Yapıların
fenni mesuliyetlerinde; 595 sayılı K.H.K. ve yapı denetimi uygulama
yönetmeliğinin ilgili hükümleri geçerlidir.
5)Yanlışlıkla
verildiği anlaşılan ruhsatiyesi ilgili İdarenin geri alarak iptal etme yetkisi
vardır. Bu ruhsata dayanarak bina ve tesisat yapıldıktan sonra yanlışlıkla
ruhsat verildiğinden bahisle ilgililer zarara uğratılmaz. Aksi takdirde
idareler sebep olduğu bu zararı ve ziyanı ödemekle mükelleftirler.
6)Yapı
ruhsatı belgelerinde; yapı maliyetinin hesaplanmasında o yıl için
T.C.Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca belirlenen ve Resmi Gazetede ilan edilen
“Yapım birim maliyetleri” esas alınacaktır.
YAPI RUHSATI MÜRACAATI VE EKLENECEK
BELGELER
MADDE l2.04
Yeni inşaat, ilave ve esaslı
tadillerde, inşaat ruhsatı aşamasında yapı sahipleri veya yasal vekillerince
dilekçe ile yapılan müracaatlarda dilekçeye eklenmesi gereken tapu (istisnai
durumlarda tapu senedi yerine geçecek belge) plan proje ve resimler aşağıda
gösterilmiştir.
l)Dilekçe
2)Tapu
(malikler listesi ruhsat aşamasında alınacaktır).
Ruhsat Verme Aşamasında Tapu Senedi
Yerine Geçen Belgeler:
-Özel
yasalara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ilgili kamu
kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi (775-25l0-4753-56l8-7269/l05l sayılı
yasalara göre)
-Mülkiyete
ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına müstenid yetkili
diğer makamlar tarafından verilen belge.
-Kesinleşmiş
kamulaştırma kararları
Bunlardan
tapu senedi veya tapu tescil yazısı ruhsata müracaat tarihinden en fazla bir ay
evvel alınmış veya onaylanmış olmalıdır. Hisseli gayri menkullerde bütün
hissedarların tapu senetleri veya mülkiyet durumunu belirten tapu tescil yazısı
istenir.
3)Çap
4)İmar durumu
(ruhsat aşamasında geçerliliği kontrol edilecektir).
5)Röperli kroki
6)İnşaat
istikamet ve kot kesit rölevesi
7)Mimari proje
(5 takım)
8)Statik proje
(betonarme çizim 4 takım, statik hesap 2 takım)
9)Elektrik
tesisatı projesi (2 takım), PTT projesi (2 takım)
l0)Sıhhi tesisat
projesi (2 takım)
Binanın
atık ve artık su çıkışlarının kanalizasyon sistemine bağlantısı
gösterilecektir.
ll)Kalorifer
tesisatı projesi (2 takım)
l2)Isı yalıtım
projesi (2 takım)
l3)Doğalgaz
projesi (2 takım) doğalgaz uygulanan yerlerde.
14)Asansör
projesi (2 takım).
15)Zemin
İnceleme Raporu.
16)Maliye bilgi
formları (ikişer adet)
l7)Fenni Mesul taahhütnamesi; 595 sayılı
K.H.K. ve yapı denetimi uygulama yönetmeliğinin ilgili hükümleri geçerlidir.
18)Yapı
müteahhiti taahhütnamesi; 595 sayılı K.H.K. ve yapı denetimi uygulama
yönetmeliğinin ilgili hükümleri geçerlidir.
19) Yapı sahibi,
yapı müteahhidi kanuni ikametgahını (değiştirdikçe) belediye’ye bildirmek
zorundadır.
20)Muvakkat
yapılacak binalarda encümen kararı gerekmektedir
Sözü geçen belgelerin;
T.C.Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı’nca hazırlanarak yayınlanmış bulunan “Mimari Proje Düzenlemesi
Esasları”, “İnşaat Mühendisliği Proje Düzenleme Esasları”, “Makine Mühendisleri
Proje Düzenleme Esasları”, “Elektrik Mühendisliği Proje Düzenlenme esasları”
başlıklı şartnamelere, T.C.Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca hazırlanan “
Doğal gaz ve İç Tesisat ve Dönüşüm Şartnamesi”ne ve 2560 sayılı yasa gereğince
İSKİ Genel Müdürlüğü’ne ait yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygun olması
zorunludur.
İlgili belediyelerin uygun görmesi halinde Ozalit nüshalarla birlikte bilgisayar ortamında üretilmiş tüm projeler yine ilgili belediyenin talep edeceği formatta, disket veya CD olarak düzenlenir.
TADİLAT-İLAVE İNŞAAT VE RUHSAT YENİLEME
Binalarda yapılacak esaslı tamir ve
tadiller ruhsata tabidir.
MADDE 12.05
Ruhsat
alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması halinde:
a)Yapılacak
değişiklik binanın bütününde ise; mimari projenin yeniden tanzim edilmesi
gereklidir. Bu değişiklik yapının
statik hesaplarında da değişiklik yapılmasını gerektiriyor ise yeniden statik
ve betonarme projeler istenir.
b)Proje
üzerinde basit düzeltmeler yapılması mümkün olan durumlarda (bu yönetmelik
hükümlerine uyulmak kaydı ile bağımsız bölüm içindeki kapı yerlerinin
değiştirilmesi, taşıyıcı olmayan bölme duvarlarının kaldırılması vb.) ayrıca
tadilat projesi istenmez ve bu düzeltmeler bütün nüshalarda aynı þekilde
yapılarak belediyece mühürlenip imzalanır.
c)Yapılacak
değişiklik yapının dış duvarlarını veya pencerelerini ve dış kapılarını değiştiriyorsa
ısı yalıtım projesi madde 9.16 doğrultusunda yeniden düzenlenir.
d)Bu
maddede sözü geçen tadilat projelerinin 5 takım olması gerekir.
e)Ruhsat müddeti dolmuş olup hiçbir tadilatı olmayan binalarda; Üniversiteler, odalar ve bu konuda yetki belgesine haiz kuruluşlarca inşaatın (B.A, v.b) durum tesbiti yapılıp, eski onaylı projesinin üzerine vize yapılmak ve yeni ruhsat belgesi düzenlenmek suretiyle imar planlarında değişiklik yoksa ruhsat yenilemesi yapılır.
f)İmar
istikametine tecavüzlü mevcut binalar imar istikametine uygun hale
getirilmedikçe tadilatlarına tevzii ve kat ilavelerine izin verilmez.
g)Yapılacak
değişiklik belirli bir veya birkaç katı içeriyorsa belediye’ye sadece
değiştirilmesi istenen katların planları ibraz olunur.
h)Yapılmak
istenen tadilatta fonksiyon değişikliği var ise (konuttan işyerine gibi) veya
ortak alanlar ile bina cepheleri tadilat kapsamına giriyor yada tüm binada tadilat yapılıyor ise ruhsat
verilmeden önce tüm hissedarların noterden tasdikli muvafakatnamesi gereklidir.
XIII. BÖLÜM
YAPI
RUHSATI SONRASI İŞLEMLER
YAPI YERÝNDE BULUNDURULMASI
GEREKLİ TABELA VE BELGELER:
MADDE
l3.0l
Ruhsat
ve eklerinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat müddetince
yapı yerinde, mal sahibinin, mimarınn, statik, elektrik tesisat, ısı yalıtım
proje müellifleri ile fenni mesullerinin şantiye şefinin, müteahhidinin
isimleri ile inşaat ruhsat numara ve tarihini içeren en az (0,5/0.75) metre
boyutlarında bir tabela herkesce rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak
bulundurulacaktır.
Bütün inşaatlarda yapı sahibince
hertürlü tehlikeyi önleyecek şekilde yapı önünün tahta perde veya uygun malzeme
ile kapatılması, belediyesi’nce gerekli görüldüğü takdirde geceleri
aydınlatılması zorunludur. Ayrıca inşaatın yapılan her katının yol cepheleri
emniyet amacı ile cephe boyunca uygun malzeme ile kapatılacaktır.
TEMEL RUHSATI
MADDE
l3.02
Yapı
ruhsatı almak için 12.04 maddesinde sözü geçen belgeler ve bu belgelere
dayanarak ilgili belediyesince onanan yapı projeleri ile parsel maliklerinin
veya kanuni vekillerin müracatı halinde;
a) a) Tüm
parsel maliklerinin noterden tasdikli muvafakatı gerekli hallerde komşu
muvafakatı,
b) b) Gerekli
vergi, resim ve harçlar ile ücretlerin tahsil olunması,
c) c) 595 sayılı K.H.K. ve
yapı denetimi uygulama yönetmeliğinin ilgili hükümleri geçerlidir.
Temel vizesi
595 sayılı K.H.K.'nin 13. maddesi ve
yapı denetimi uygulama yönetmeliğinin hükümleri geçerlidir.
İNŞAATA DEVAM TEMEL ÜSTÜ RUHSATI
MADDE
13.03
595 sayılı K.H.K. ve yapı denetimi
uygulama yönetmeliğinin ilgili hükümleri geçerlidir.
YAPI DENETİMLERİ
MADDE l3.04
595
sayılı K.H.K. ve yapı denetimi uygulama yönetmeliğinin ilgili hükümleri
geçerlidir.
ISI YALITIM VİZESİ
MADDE 13.05
1) Dilekçe
2) Mimari Proje
3) Isı Yalıtım Projesi
4) Doğal gaz Projesi (2 takım)
5) Yapı Ruhsatı
Madde 9.12 doğrultusunda yapının
kaba inşaatı tamamlanıp sıvaları yapılmadan önce yapı sahibi belediyesinden ısı
yalıtım vizesi almak zorundadır.
Yapının ısı yalıtım vizesinden önce
temel ve temel üstü vizesinin yapılmış olması zorunludur.
CEZAİ HÜKÜMLER
MADDE 13.06
İmar yasası gereğince, ruhsat alınmadan veya ruhsat ile
eklerine imar mevzuatına aykırı yapılan
yapının, ilgililerine yürürlükteki İmar kanununun ilgili maddelerindeki cezai
hükümler uygulanır.
YAPI KULLANMA İZNİ
MADDE 13.07
595 sayılı K.H.K. ve yapı denetimi
uygulama yönetmeliğinin ilgili hükümleri geçerlidir.
KAT İRTİFAKI
MADDE 13.08
1)Dilekçe
2)Yapı ruhsatı Temel üstü vizesi alınmış
3)Kat irtifak projesi (2 adet)
Noterden onaylı kat irtifakına esas
hisse oranlarını gösteren bağımsız bölüm listesi
binanın bütün kat planlarını gösteren mimari proje üzerine yapıştırılır ve onaylanır.” Temel üstü” vizesi alınmadan kat irtifakı yapılmaz.
YAPI FOTOĞRAF TASDİKİ
MADDE 13.09
1)Dilekçe
2)Yapı ruhsatı
3)Binanın tamamına ait yapı kullanma izni
belgesi
4)(l3Xl8) ebadında cephe fotoğrafları (2
adet)
XIV. BÖLÜM
RUHSATA
TABİ OLMAYAN BASİT TADİLATLAR
RUHSATA TABİ OLMAYAN İNŞAAT İŞLERİ
MADDE 14.01
Bu yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak,
taşıyıcı elemanların ve yapının ısı koruma şartları bakımından durumunu
değiştirmemek, bağımsız bölümün brüt inşaat alanını artırmamak, kullanım amacı
ve cephe görünümünü değiştirmemek koşulları ile; derz, iç ve dış sıva, boya,
badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve taban kaplamaları, elektrik ve sıhhi
tesisat tamirleri ile çatı onarımı, kiremit aktarılması ile derinliği l.00
metreyi geçmeyen süs havuzları bahçe duvarı, duvar kaplaması, baca, saçak ile
benzeri elemanların tamirleri, tüm dekorasyon işleri ruhsata tabi değildir.
Bunlardan iskele kurmayı gerektirenler için belediyeye yazı ile müracaat edilip
izin alınması gereklidir. İmar planlarında aksine bir hüküm yoksa zemin katta
bulunan iş yerlerinin vitrin değişiklikleri basit tadillerden sayılır. Ancak
açık çıkmaların balkon vasfını bozmadan ve kapalı alanlara ilave edilmeden
hafif malzemelerle kapatılması varsa kat maliklerinin çoğunluğunun kararı proje
müllifinin teklif edeceği proje doğrultusunda ilgili belediyesinin tasdikiyle
yapılır.Bu işlemlerden herhangi bir ücret alınmaz.
XV. BÖLÜM
FENNİ
MESULLER VE MESULİYETLERİ TESCİL UYGULAMA VE USULLERİNE İLİŞKİN
MADDE :15.00
595 sayılı K.H.K. ve yapı denetimi uygulama
yönetmeliğinin ilgili hükümleri geçerlidir.
XVI. BÖLÜM
ÖZEL
İNŞAAT YAPAN MÜTEAHHİTLERİN SİCİLLERİNİN TUTULMASINA İLİŞKİN ESAS VE USULLER
MADDE 16.00
595
sayılı K.H.K. ve yapı denetimi uygulama yönetmeliğinin ilgili hükümleri
geçerlidir.
XVII. BÖLÜM
ÖZELLİK ARZEDEN BİNALAR
ÖZEL HASTANELER:
MADDE 17.01
Özel hastaneler; T.S. normlarına
uymak koşulu ile; Sağlık Bakanlığı’nın sözkonusu kurumlar ile ilgili
yayınladığı meriyetteki yönetmelik ve tüzük hükümlerine tabi olup, (söz konusu
yönetmelik ve tüzüklerde revizyon olması halinde, revizyonlara da uyulması
gereklidir.) hastaların tedavi ve
bakımlarına hizmet veren kurumlardır. Bakım, tedavi, ikmal ve idari olmak üzere
uzmanlık konularına göre acil tedavi üniteleri,ayakta tedavi için poliklinik
(yeterli sayıda), ameliyathane, laboratuvar, röntgen, hasta, yatak sayısına ve
işlevine göre hizmet birimleri ayrılmalıdır. Hastaneler gürültülü yerlerden ve
havayı kirletecek sanayi kuruluþlarından uzak yerlerde planlanmalıdır.
Tüm
kat planlarında servisleri içeren ünitelerin tefrişi yapılacak, ayrıca uzmanlık
konusu ve yatak kapasitesi belirtilecektir.
1-Hasta Odaları :
Doğrudan ve yeterli güneş ışığı ile
aydınlatılmalıdır. Ses ve ısı yalıtım yapılmalı, bodrum katlarda hasta odası tertiplenemez.
Tek yataklı hasta odaları içerisinde
wc ,lavabo bulunduğu takdirde min. 9m2,
birden çok yataklı odalarda hasta başına 7.00m2, çocuk hastalar için
enaz 6m2 ayrılır. Net oda yüksekliği 3.00m., kapı genişliği net min l.l0m.
olacaktır.
2-Koridorlar :
Trafiği Az Olan Koridorlar :l.50m.
Hasta odalarının bulunduğu
koridorlarının genişliği en az 2.00m. olmalıdır.
3-Merdiven ve Asansörler :
Özel hastanelerde otomatik devreye
giren uygun güç ve nitelikte bir jeneratör ile TSE standartlarına göre imal
edilmiş yeteri kadar (en az iki) asansör bulunması zorunlu olup, asansörlerden
birinin tekerlekli sandalye ve sedye ile hasta taşımaya elverişli olmasi
gerekir.
Katlar arası sedye ile hasta
taşınmasında, gerekli olduğu hallerde kullanılacak olan merdiven ve sahanlık en
az net l.30 m. genişlikte basamak yüksekliği l6-l8 cm., basamak genişliği 30-33
cm. arasında olmalıdır. Bedensel engelliler için giriş ve çıkışlar da uygun
rampalar yapılacaktır.
4-WC ve Lavabolar :
Tabandan tavana enaz l.50m.
yüksekliğe kadar olan bölümleri yıkanabilir malzemeden yapılacaktır. Her katta
hastalar ve personel için ayrı ayrı wc ler tanzim edilir.
Sekiz hasta için enaz 1adet wc ile
hasta katlarında tuvaletlerin giriş bölümlerinde lavabolardan uzak sürgü
temizleme ve saklama yerleri ayrılır.
5- Gerekli
Ünitelerin Alanları:
Hemşire odası :min .6 m2
Doktor muayene odası :min.l5 m2
Hasta banyo odası :min.l5 m2
Servis mutfağı :min.l5 m2
Dinlenme odası :min.l0 m2
Başhekim :min.20 m2
Başhekim Yardımcısı :min.l5 m2
Personel hazırlık odası :min.l5m2
Hasta bekleme odası :min l0m2
Teşhis odaları :min 6m2
Laboratuvar :min. l0+l5m2
(önhol+tedavi)
Röntgen çekim odası :min.25m2 (enaz 2 soyunma kabini)
Ameliyathane
:(Giriş+hazırlık+ameliyat salonu) min.l00m2
Morg :(Soğutma kabini+otopsi
odası)min.30m2
Acil hastalar ve yaralıların özel
hastanelere başvurması halinde ilk ve acil müdahalelerin yapılabilmesine imkan
verecek nitelikte bir acil ünitenin oluşturulması zorunludur.
ÖZEL
EĞİTİM VE ÖĞRETİM KURUMLARI
MADDE l7.02
Özel
eğitim ve öğretim kurumları; Normlarına uymak koşulu ile Milli Eğitim Bakanlığı’nın
sözkonusu kurumlar ile ilgili yayınladığı yürürlükteki yönetmelik ve tüzük
hükümlerine tabi olup, (söz konusu yönetmelik ve tüzüklerde revizyon olması
halinde revizyonlara da uyulması gereklidir.) Milli Eğitime bağlı okul öncesi
eğitim kurumları, kreş ve gündüz bakım evleri ile ilk ve orta öğretim okulları, eğitim ve öğretim amaçlı çeşitli
kursları ve dershaneleri kapsar.
Sözkonusu eğitim kurumların yerleri;
yoğun trafikten, hapishaneler, meyhane, kahve, bar gibi yerlerden uzakta
seçilmelidir.
1-Girişler :
İlk ve orta öğretime ait okul
binalarında ana giriş ve öğrenci girişi şeklinde 2 ayrı giriş ayrılır. Giriş
kapıları en az 2.00m. olmalı girişlerde rüzgarlık yapılması zorunludur.
2-İdari Hizmet Birimleri :
Özel okul binalarının idari bölümlerinde
bulunması gereken kısımlarının en az alanları
Kurucu odası :(İhtiyaç duyulan ölçüde)
Müdür odası :l6 m2
Müdür yardımcısı odası :l6 m2
Büro hizmetleri odası :l6 m2
Toplantı odası :30 m2(5x6m.)
Arşiv ve dosya odası :İhtiyaç duyulan ölçüde
Öğretmenler odası :8 Öğretmene kadar en az l6m2, l2 öðretmene kadar 24m2, l2’den fazla öğretmen için öğretmen başına l.5m2 yer ilave edilir.
3-Derslikler :
Dersliklerin
kuzeye yerleştirilmesinden kaçınılmalıdır. 30 öğrenciye bir dershane ayrılmalı, dershanenin alanı ilk öğretimde
öğrenci başına min l.02m2 Orta öğretimde min 2.00m2 esas alınarak
hesaplanmalıdır.
Özel dershanelerde ve kurslarda bu alan
öğrenci başına min l.2m2’den az olamaz. Dersliklerin yüksekliği tavana kadar
3.00m.’den az olamaz.
Derslik pencereleri derslik taban
alanının %18’den aşağı olamayacağı gibi derslik kapıları genişliği en az 0.90m.
olmalı, koridora açılmalı, çift taraflı derslik bulunan koridorlarda kapılar karşılıklı
açılmamalıdır. Derslik kapılarının genişliği l.40m. ve daha fazla olursa
kapılar çift kanatlı yapılır. Derslik kapısı derslik içinde ön sıra ile yazı
tahtası arasında olmalıdır. Sözkonusu yapıların kat planlarında tefrişler
yapılacak ve öğrenci kapasitesi belirtilecektir. Öndeki sıranın tahtaya olan mesafesi en az l.70m.
arkadaki sıranın ise tahtaya olan mesafesi en fazla 9.00m.yi geçmemelidir.
Dersliklerin arkasında öğrencilerin eşyalarını koyabileceği dershaneden
irtibatlı genişliği enaz 2.00m. olan bölüm ayrılmalıdır.
Okuma salonu: en büyük derslik
alanından az olmamalıdır.
Rehberlik servis odası : En az alan
l6m2 dir.
İşlik :İlköğretim okullarında en az
alanı 48m2. olmalıdır
Çok amaçlı salon :Kapalı spor salonu
olmayan okullarda öğrenci başına en az 2.5 m2 esas alınarak hesaplanmalıdır.
Kantin :İhtiyaca cevap verecek
büyüklükte olmalıdır.
Kapalı
beden eğitimi salonu : Kapalı beden eğitimi salonunun alanı l40m2’den aşağı
olmamalı öğrenci başına en az 3.5m2 alan düşecek şekilde hesaplanmalıdır.
4-Merdivenler :
Merdiven genişliği en az l.30m.
basamak rıht yüksekliği 0,15 m olmalı merdivenler 3 veya daha fazla basamaklı
ise kenarlarında korkuluk bulunmalı, merdiven genişliği koridor genişliğinden
az olmamalı 2 merdiven arası 30 m’yi
geçmemelidir.
5-Koridorlar :
Koridora
tek derslik açılıyor ise en az 2.00 m tek taraflı açılan birden fazla
dersliklerin önündeki koridor genişliği 2.50 m koridora çift taraflı derslik
açılıyor ise bu genişlik en az 3.00 m. olmalıdır.
6-WC lavabo ve pisuvarlar :
Söz
konusu binalarda;
Her 30 öğrenci için 1 wc 1 pisuvar.
Her 80 öğrenci için 1 lavabo
Her 20 öğretmen için 1 wc 1 pisuvar
Her 20 öğretmen için 1 wc 1 pisuvar
WC ve lavobolar kurumda öğrenim
gören kız ve erkek öğrencilerin sayısına göre kız ve erkekler için ayrı ayrı
düzenlenmelidir.
Kreş ve Gündüz Bakımevleri :
Kreş
ve gündüz bakımevleri : 0-5 yaş grubundaki çocukların güvenli bir ortam içinde
çocuk eğitimi ve bilimsel gereklere uygun olarak açılan tam gün veya yarım gün
hizmet veren okul öncesi eğitim kurumlarıdır.
Bu
yapılarda söz konusu binaların yapılacağı arsalar, demiryolu ve trafiği olan
yollardan ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinden ve mezarlıklardan uzak
olmalıdır.
Kreş ve gündüz bakım evleri; idari
hizmet birimleri (müdür, müdür yardımcısı, öğretmen) öğretim hizmet birimleri,
(misafir kabul salonu, kapalı teneffüs salonu, dinlenme salonu, temizlik
salonu, oyun odası) yardımcı hizmet
birimlerini (sosyal hizmet odası, sağlık odası, mutfak, oyun bahçesi) kapsar
1-İdari Hizmet Birimleri :
Müdür,
müdür yardımcısı, memur odaları binanın idare bölümünde düzenlenmeli kişi başına 4 m2 ölçü alınarak tespit
edilmelidir.
2-Kapalı Teneffüs ve Dinlenme Salonu :
Öğrenci
başına en az 3 m2 lik alan esas alınmalı öğrenci başına en az l8 m3 hava hacmi
olmalıdır. Dinlenme salonu (uyku) öğrenci başına 3 m2 olmalı hava hacmi ise
l0m3 olarak hesaplanmalıdır. Oyun odaları dinlenme ve teneffüs solunu ile
doğrudan irtibatlı olmalı güneye bakmalı öğrenci başına 2m2 esas alınmalı, her
çocuk için hava hacmi 4m3 olmalı, her oyun odasında en az 4 m2 alanlı birer malzeme deposu bulunmalıdır.
3-Kapılar :
Kapılar
dışa açılmalı bina girişinde rüzgarlık düzenlenmeli, iç kapıların genişliği en
az l.40 cm ve çift kanatlı
yapılmalıdır. Katların net yüksekliği 3.00 m den az olmamalı, servis mekanları
kuzeyde planlanmalıdır.
4-Temizlik salonu ve wc’ler :
Temizlik
salonunda çocuk başına en az 1.5 m2 alan esas alınmalı havluları, önlükleri,
v.b asılmak için 0.20 m ara ile dizilmiş ahşap malzemeden yapılmış askılıklar olmalı
wc-lavabo mekanları cinsiyete göre düzenlenmeli; 6 çocuğa 1 lavabo her 15
çocuğa 1 wc bulunmalı, her 5 erkek ve 2 bayan çalışan için 1 wc kabini
yapılmalıdır. Bakım evlerinde öğrenci sayısı x 25 litre hacimli su deposu
yapılmalıdır.
5-Yardımcı Hizmet Birimleri :
Sosyal
hizmet uzmanı, psikolog ve çocuk bakıcıları hizmet birimleri odalarıyla
irtibatlı olmalıdır.
Kreş ve gündüz bakım
evinde oyun bahçesi alanının hesabında ilk 36 çocuk için, çocuk başına 3,5m2 ikinci 36 çocuk için
çocuk başına 3m2 esas alınır.
MADDE 17.03
ÇAY-KAHVE SALONLARI (KAHVEHANE)
Bu
yapılarda Türk Standartları Enstitüsünün normlarına uyulması gerekmekte olup,
kahvehaneler yol cephesinde yol kotunun
altına düşmemek doğal veya düzenlenmiş zemine l.00 metreden fazla gömülmemek koşuluyla
zemin katta imar planlarında ticaret; ticaret+hizmet alanlarında yapılabilir.
İç
yükseklik net 3.50m den az olamaz. Kapalı alan kişi başına l.00 m2 esas
alınarak hesaplanır. 50 m2 den büyük kahvehanelerde kullanım alanının
%l0’undan az olmamak üzere bir depo
ayrılacaktır.
7-Wc ve Lavabolar :
Her 25 kişiye en az bir kadın ve bir
erkek olmak üzere wc ve lavabo yapılacaktır.
8-Giriş Kapıları :
(2.00)m genişliğinde olacak, dışarı açılacak,
kullanılan alanı l00.00 m2 yi aşan kahvehanelerde bu kapıdan başka genişliği
(l.50) metreden az olmayan ve dışa açılan ikinci bir kapı yapılacaktır.
Kahvehaneler
idare odası, wc, antre, salon, çay ocağı ve okuma yeri bölümlerini kapsar.
Minimum Alanlar
Antre 3.00 m2 (l.50x2.00)
Salon 40.00 m2
Çay Ocağı 3.00 m2 (l,50x2.00)
İdare Odası 4 .00 m2 yaklaşık (2.00x200)
WC 1.65 m2 (l.10 vel.50)
MADDE l7.04
SİNEMA VE TİYATROLAR (T.S.Normlarına
Uyulacaktır)
Sinema
ve tiyatrolar, gişe, giriş holü, bekleme salonu, fuayeler, salon, ve balkonlar,
perde, sahne, soyunma, duş yerleri, idare odaları, giriş, çıkış, koridor
merdivenleri, wc, lavabo mahalleri vb gerekli kısımlardan ibarettir.
a)Hacim ve Yükseklik Tertipleri :
Salon ve balkonlarda sahne hacmi
hariç, kişi başına en az (5) metreküp hacim isabet etmesi şarttır. Sahneden en
uzak seyirci sırasında dahi en az temiz yükseklik (2.40) metrenin altına
düşemez.
b)Tabii Zeminden Kot Farkları :
Seyircinin çıkışta, rahat boşalma
imkanı bulacak şekilde tabii zemine ulaştığı noktaların kotları ile salon ve
balkonda bu kota nazaran en gayri müsait durumdaki seyirci sırasının kotları
arasındaki farklar aşağıda verilen miktarları geçemez.
300 ila 600 kişilik
salon ve balkonlarda + l2 metre
600 ila 2000 kişilik
salon ve balkonlarda +8 metre
2000 kişiden fazla salon
ve balkonlarda + 5 metre
300 kişiye kadar
kapasiteli salon ve balkonlarda tabii zeminden kot farkı sınırlaması yoktur.
c)Kapılar :
Kapı
genişlikleri; bir seans çıkışıyla tabii akımla, kesitten geçebilecek en fazla
seyirci sayısına göre hesaplanacak, bu hesapta salon ve balkonlar ayrı
değerlendirilerek (600) kişiye kadar her (l25) kişiye (l) metre; (600) kişiden
sonra ise her (l65) kişi için (l) metrelik en az genişlik isabet edecektir.
Salon
ve balkonlarda ayrı ayrı en az (2) şer çıkış kapısı bulunması ve bir kapının
genişliğinin (l.00) metreden az olmaması şarttır.
d)Oturma yerlerinin düzenlenmesi :
Oturma yerleri sabit olacak,
temiz genişlik ve enleri en az (0.50)
metre, sıraların arasındaki serbest geçit
ise en az (0.45) metre olacaktır. Duvara dayanan yan sıralar en fazla (7) oturma yeri ihtiva
edebilir. İki yan geçit arasında bulunabilecek azami oturma yeri sayısı
salonlarda (28), balkonlarda (24)’tür. Ancak salon ve balkonun her iki yanında;
en fazla 3 sıra için en az (l) metre genişliğinde veya en çok (4) sıra için en
az (l.50) metre genişliğinde birer çıkış mevcut ise bir sıradaki oturma yeri adedi (50)’ye
çıkartılabilir.
Yan geçitler paralelinde ara
geçitler bulunuyorsa; Salonlarda yan geçit ile bir sonra gelen ara geçit
arasında bir sırada en çok (2l), balkonlarda en çok (l8) oturma yeri
bulunabilir. Ara geçitler arasında bir sırada bulunabilecek en çok oturma yeri
sayısı ise salonlarda (l4), balkonlarda (l2)’dir. Ancak yan geçitler
paralelindeki bu ara geçitlerin doğrudan doğruya veya sahneye paralel ara
geçitler vasıtasıyla çıkışlara ulaşması şarttır. Sinemalarda, en ön oturma yeri
arkasının perdeye mesafesi (7) metreden az olamaz ve perde ortası diki ile en
fazla (45) derece teşkil edecek tarzda çizilen iki doğrunun dışında kalan
kısımlara oturacak yer konulmaz.
Localarda tespit edilmemiş olarak en
çok (l0) oturma yeri bulanabilir. Her oturma yeri için en az (0.65)
metrekarelik bir alanın bulunması zorunludur.
Oturacak yerlerin yerleştirilmesinde
en az göz yükseklik farkının (0.06) metre olması şarttır.
e)Salon ve Balkon İçi ve Yan Geçitler :
Oturma
yerleri arasında sahneye dik ve paralel olarak bırakılan geçitlerin
genişlikleri, bir seans çıkışında tabii akımla kesitten geçebilecek en fazla
seyirci sayısına göre (l00) kişiye (l) metrelik en az genişlik isabet edecek
tarzda hesaplanacak ve geçit enleri (l.50)
metreden az olmayacaktır.
f)Havalandırma :
Salon ve balkonlarda yeterli havalandırma tedbirleri alınması
zorunludur.
Fuayeler :
Salon
ve Balkonların her biri için ayrı olmak üzere, ait olduğu bölümün alanının,
sinemalarda en az l/4 ü tiyatrolarda en az l/3 ü kadar fuaye tertibi
mecburidir.
Fuaye yüksekliği en az (3.50)
metredir. Fuayenin kademeli tertiplenmesi halinde bu yükseklik sahanın l/3
ünden fazlasında olmamak şartı ile (2.70) metreye kadar indirilebilir.
Koridorlar ve Çıkış
Geçitleri :
Seyirci ile ilgili koridor ve
çıkış geçitlerinin en az genişlikleri yine salon içi geçitler gibi hesap
edilir. Ancak bunların genişlikleri (2.00) metreden az olamaz. Buralarda
çıkıntılar (0.l5) metreyi geçemez. Koridor ve çıkış geçitlerinde basamak
yapılamaz ve tertip olunan rampaların eğimde %6 yı geçemez.
Merdivenler :
Her salon, balkon ve fuaye için ayrı
bir merdiven gerekir. Seyirci ile ilgili bu merdiven genişlikleri (l.50)
metreden az olmamak üzere bir seans çıkışında merdivenden geçmesi gereken
seyirci sayısına ve salon iç geçitleri için kabul olunan esaslara göre
hesaplanır. Geniş merdivenlerde yapılacak korkulukların arası en fazla (2.50)
metre olacaktır.
Wc’ler :
Salon ve balkonlar için ayrı ayrı ve her (200) koltuk için bir kadın ve bir erkek olmak üzere en az (2) wc ,(3) lavabo ve (3) pisuvar bulunacak, bekleme salonunun fuayelerle irtibatı yoksa bu kısma da en az (l) erkek ve (l) kadın wc si konacaktır.
Bu tip binalarda bedensel özürlülerin kullanımına
uygun en az bir lavabo ve WC yapılması zorunludur. Yapılacak olan bu mekanların
ebatları (1.80x1.65)m den az olamaz. Kapısı eşiksiz ve dışa açılır. Kapı temiz
genişliği en az 0.85 m genişliğinde olacaktır.
Makine Dairesi :
Sinemaların makine dairesi bir
film hazırlama odası, bir makine odası ve bir akü odasını ihtiva edecektir.
Bunlara ait en az ölçüler aşağıdadır.
Makine odasının en az genişliği
(2.00)m ve en az alanı (l0)m2.
Film sarma odasının en az alanı
(8)m2 olacaktır.
Akü odasının en az alanı (6)m2
olacaktır.
Makine dairesinden en az temiz yükseklik
(2.80)m.dir.
Tesisat projeleri başlığı
altında; Yangın alarm ve yangın tesisat projesi, klima, havalandırma projeleri
istenecektir. Elektrik kesintilerinde devreye girecek aydınlatma tesisatı
yapılacaktır.
MADDE 17.05
DİNİ TESİSLER (T.S. Normlarına
Uyulacaktır) :
İmar
Planlarında dini tesis veya kentsel sosyal tesis alanları olarak belirlenmiş
imar parsellerinde yapılabilirler. Yeni planlama bölgelerinde, imar parseli
3500 m2 den az olmayacak şekilde yapılacaktır.
Yapılanma şartları: İmar Planında aksine bir hüküm olmadığı
takdirde, yapılanma koşullarına uygun imar parselinde, parsel sınırlarına en az
(l0.00)m mesafe bırakılmak şartı ile ayrık yapı nizamında tertiplenebilirler.
TAKS en çok %40 olabilir. Bina yüksekliği serbesttir. Wc gibi tesisler
müştemilat kapsamında yapılabilir.
MADDE 17.06
AKARYAKIT VE SERVİS İSTASYONLARI
(T.S.E.nin normlarına uyulacaktır)
İmar
planlarında getirilmiş yapılaşma hükümleri ile, nazım planda belirtilen esaslar
dahilinde inşaat izni verilir. Akaryakıt istasyonları ile servis istasyonları
29l8 sayılı Karayolları Trafik Yasası, Karayolları Trafik Yönetmeliği ile
Karayolları kenarında yapılacak ve açılacak tesisler hakkında yönetmelik
hükümlerine uyularak yapılacaktır.
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (Lpg) Motorlu Araçlar İkmal
İstasyonları (T.S.E.nin normlarına uyulacaktır)
Büyükşehir
Belediye meclisinin 6.6.1997 gün, 345 sayılı kararı doğrultusundaki
"EK1" deki LPG yönetmeliği hükümleri geçerlidir.
MADDE l7.07
DÜĞÜN SALONU-GAZİNO-GECE KULÜBÜ-TAVERNA-DİSKOTEK -BAR VB.
(T.S.E. nin normlarına uyulacaktır)
1)Yapım koşulları:Ticaret ve
Ticaret+hizmet bölgelerinde, giriş katında veya giriş katı ile irtibatlı en
fazla bir kat aşağıda yapılabilir. Daha alt katlarda yapılamaz. Üst katlarda
yapılması durumunda, bitişik kısımlarında konut, hastane, yurt, vb. bağımsız
bölümler varsa bu kısımlarda yeterli ses izolasyonu yapılmalıdır. Salon alanı
en az 300 m2 olacaktır.
2)İç yükseklik: Kat yüksekliği
(4.00) metreden az olmamalıdır.
3)Yoğunluk : Mekan ölçülendirme
hesaplarında 1.50 m2 /kişi ve 5.25m3/kişi esas alınacaktır.
4)Kapılar: (2.50) metreden dar
olmayan bir giriş-çıkış kapısı ve ayrıca yine
cadde ve sokağa açılan en az (2.00) metre genişliğinde ve dışa
açılabilen bir kapı ile bağlantılı ayrı bir çıkışı içermelidir. Tüm dışa açılan
kapılar, en az kapı kanadı veya kanatlardan büyüğünün genişliği kadar içeriden
yapılacaktır.
5)Merdiven: Bu gibi yerlerde
merdiven ahşap olamaz. Merdiven
genişliği (l.60)metre den az olamaz. Basamak yüksekliði (0.l6)
metreden fazla, genişliği ise (0.30) metreden az olamaz. Merdiven tanziminde en
fazla l6 rıhttan sonra merdiven kolu genişliği kadar ara sahanlık
bırakılacaktır.
6)Havalandırma: Salonlarda
havalandırma ve klima tesisatı olacak ve projesi istenecektir. Ayrıca bodrum
katta yapıldığında, yeterli tabii havalandırma sağlanamaması halinde hava
bacaları teşkil edilecektir. Arka bahçesi varsa, kuranglez şeklinde toplam
alanı (3.00)m2 den az olmamak kaydı ile yapılabilir. Aksi halde toplam alanı
(3.00)m2den az olmamak kaydı ile müstakil hava bacası yapılacaktır.
7)Gerekli mekanlar: Sanatçılar ve
gelin-damat için ayrı ayrı, dar kenarı (2.50) metreden ve alanı (7.50)m2 den az
olmayan oda bulunacaktır. Gelin odasında hava bacası ve havalandırılabilen wc
ve lavabo bulunacaktır. Salonlarda orkestra yeri ve dans pisti bulunacaktır.
Salonun dışında, kullanım amacına uygun ve salona bağlantılı servis ve bulaşık
üniteleri bulunacaktır. Düğün salonlarında dar kenarı (3.00) metre alanı
(l2.00)m2 den az olmayan bir servis odası bulunacaktır. Yönetim için dar kenarı
(2.50) metre,alanı (7.50)m2 den az olmayan ayrı bir yer ayrılacaktır.
8)WC.’ler: Her 25 kişiye
erkekler için l lavabo ve pisuar, bayanlar için bir lavabo, her 50 kişiye en az
1 kadın, 1 erkek olmak üzere wc yapılacaktır. Wc kabinleri l.10xl.50m olmalı,
lavabo konulduğu takdirde l.10x2.00m olmalıdır.
Bu tip binalarda bedensel özürlülerin kullanımına uygun en az 1 lavabo ve wc yapılması zorunludur. Yapılacak olan bu mekanların ebatları(1.80x1.65)m den az olamaz, kapısı eşiksiz ve dışa açılır, kapı temiz genişliği en az (0.85m) genişliğinde olacaktır.
9)Tesisat projeleri: Tesisat
projelerine ilave olarak yangın alarmı ve yangın söndürme tesisat projesi
istenecektir.
MADDE 17.08
HAMAM SAUNA VE SIHHİ BANYOLAR (T.S.E. nin normlarına
uyulacaktır)
1)Yapım Koşulları :Hamam, sauna, sıhhi
banyolar konut bölgelerinde yapılamaz. Ticaret ve Ticaret+Hizmet bölgelerinde ise zemin katta, normal veya
giriş ve çıkışların sağlandığı kattan en fazla bir kat aşağıda yapılabilir,
Müştemilatları 2.bodrum katta yapılabilir.
2)İç yükseklik : Kat yüksekliği net
(3.50) metreden az olamaz.
3)Merdiven: Bu gibi yerlerde
merdiven ahşap olamaz. Merdiven genişliği net (1.60) metreden az olamaz.
Basamak yüksekliği (0.16) metreden fazla, genişliği (0.30) metreden az olamaz.
Merdiven tanziminde en fazla 16 rıhttan sonra merdiven genişliği kadar ara
sahanlık bırakılacaktır.
4)Kapılar: Bu gibi yerlerde
bulunan hacimlere ait bütün kapılar mutlaka dışa açılır şekilde
tertiplenecektir. Tüm dışa açılan kapılar en az kanat genişliği veya büyük olan
kanat genişliği kadar içeriden yapılacaktır.
MADDE l7.09
EKMEK FABRÝKALARI VE EKMEK FIRINLARI (T.S.E. nin
normlarýna uyulacaktýr)
1)Ýmar planlarýnda aksine
bir açýklama bulunmadýðý takdirde :
Sanayi, küçük sanayi, ticaret,
ticaret hizmet alanlarýnda
a)Akaryakýt
doðalgaz veya elektrik ile ýsýtýlmasý
b)Gayri
Sýhhi Müesseseler Yönetmeliðinin ilgili hükümlerine uyulmasý
c)Fýrýnlarýn
kent içinde dengeli yapýlmasýnýn açýsýndan
ilgili ilçe belediye encümeninden karar alýnmasý
d)Binalarda
kýsmen konut veya iþ yeri olmasý durumunda ekmek
fýrýný yapýlmasýna izin verilmez.
2)Bulunmasý gereken birimler ve en az ölçüleri: Fýrýnlarda
bulunmasý gereken bölümler ile en az ölçüleri aþaðýda
gösterilmiþtir. Bu fonksiyonlar bir piþirme yeri için gerekli en az
ölçülerdir.
*Fýrýn
önü :(Satýþ yeri ve
tezgahýn bulunduðu kýsým) en az 25.00 m2
duvarlarý tavana kadar mermer ve fayans kaplý olacaktýr.
*Hamurhane :Diðer bölümlerden duvarla
ayrýlmýþ ve duvarlarý tavana kadar mermer ve fayans
kaplý olacaktýr.
*Un deposu
:Diðer bölümlerden kagir duvarlarla ayrýlmýþ,
aydýnlýk ve havadar un deposu olacaktýr. Depo
fýrýnýn günlük kapasitesine göre un depolamaya uygun
büyüklükte ve en az (50.00)m2 olacaktýr. 1.kattan fazla katý olan
fýrýnlarda un deposu, 2.katta ise havuz yapýlmasý
zorunludur. Havuz yerden en az (0.50)m yükseklikte etrafýnda
dolaþýlabilen, iç kýsmý mozaik veya mermer ile
kaplý olacaktýr.
*Ham ve mamül
maddelerin konulduðu bölümlere bitiþik olmayan en az (5) ton
yakýt alabilecek bir yakýt deposu, þehir suyu ile beslenen
ve her yýl temizlenen pas ve kir tutmayan bir malzemeden
yapýlmýþ en az (5) tonluk su deposu olacaktýr.
Otomatik elek :Harman yeri ile hamurhane arasýndaki
bir bölüme kapasiteye ve fýrýnýn çalýþma temposuna
uygun olarak monte edilmiþ olacak ve daima çalýþýr
halde bulundurulacaktýr.
Tuz bölümü : Fýrýnýn kapasitesine
göre uygun büyüklükte olacaktýr.
3)Yükseklikler: Hamurhane, un
deposu,piþirme yeri en az (3.50) m diðer bölümler net (2.40) metre
yükseklikte olacaktýr.
4)WC ve duþ
:Her fýrýnda en az (6.00)m2 wc,
lavabo ve duþ bölümü olacaktýr. WC+duş ve yatakhane imalat kısmı
ile direk irtibatlı olarak yapılamaz.
5)Mutfak: Temizlik
þartlarý ile diðer yapýlaþmalarý haiz en
az (6.00)m2 olarak inþa edilecektir.
6)Yemekyeme-dinlenme ve soyunma yeri: Bu
kýsým diðer bölümlerden duvarla ayrýlacak ve
alaný en az (l5.00)m2
olacaktýr.
7)Yatakhane: Her
fýrýnda (l5.00)m2 alanlý 6 kiþilik diðer
bölümlerden ayrý bir yatakhane olacaktýr.
8)Büro bölümü: Diðer
bölümlerden duvarla veya aliminyum doðrama ile
ayrýlmýþ, en az (6.00)m2 alanlý büro bölümü
yapýlacaktýr.
9)Hamur dinlendirme ve mayalandýrma yeri: Diðer
bölümlerden duvarla ayrýlmýþ, duvarlarýn iç
kýsýmlarý fayans veya mermer olmak üzere
kaplanmýþ olmak kaydý ile en az (9.00)m2 alanlý
olacaktýr.
10)Malzeme odasý: Diðer
bölümlerden duvarla ayrýlmýþ, içi mermer veya fayans
kaplanmýþ olan gýda maddeleri ve malzemeler odasý en
az (25.00)m2 olacaktýr.
11)Jeneratör odasý: Diðer
bölümlerden duvarla ayrýlmýþ, ham ve mamül maddelerin
konulduðu kýsýmlara uðramadan kolaylýkla
ulaþabilecek ses izolasyonu saðlanmýþ ayrýca,
jeneratörden çýkacak gazý tahliye edecek baca tertibatý
yapýlacaktýr.
12)Bütün bölümlerin zemini kolay
temizlenebilir seramik, dökme mozaik veya karo mozaik ve bunun gibi maddeler
ile kaplanmýþ ve kirli sularýn kendiliðinden
akmasýna imkan saðlayacak þekilde kanalizasyon seviyesinden
yukarýda inþa edilecektir.
projeler ne ilgili belediyenin talep
edeceði formatta,disket t1tcXVIII. BÖLÜM
YÜKSEK
YAPILAR
MADDE l8.0l
TANIMLAR
Yüksek
yapý; genel olarak yakýn ve uzak çevresini,
fiziksel çevre, kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapý yönünden
etkileyen bir yapý türüdür. Binanýn herhangi bir cephesinden
görünen bina yüksekliði 30.50 m. geçen veya görünen-görünmeyen bodrum
katlar dahil olmak üzere toplam kat adedi l3’ü geçen yapýlar, olarak
kabul edilir.
Yangýn
bölümü; Yapýnýn yangýna karþý kendi
içinde tamamen korunmuþ olan kýsýmlarýdýr. Bu
kýsýmlar farklý zonlar içerebilir.
Yangýn
zonu; yangýn durumunda, ihbar ve söndürme önlemleri ayný
bölüm içindeki diðer sistemlerden ayrý olarak devreye giren bölüm
parçalarýdýr.
Yumuþak
kat; üst katlarda dolgu duvarlarý bulunduðu halde, sözkonusu
katýn büyük bir kýsmýnda duvar bulunmayan, narin
kolonlardan oluþan ve diðer katlara göre rijitliði az olan
katlardýr.
Atalet
momentleri merkezi; bütün taþýyýcý düþey
elemanlarýn atalet momentlerinin aðýrlýk merkezidir.
Kitle
merkezi; her katta mevcut olan tüm düþey yüklerin
aðýrlýk merkezidir.
Yanmaya
dayanýklýlýk sýnýfý; bir
yapý elemaný ve malzemesinin standardýna uygun
ýsýtma ve basýnç koþullarýnda yapýlan
deney sonucu belirlenen yanmaya dayanýklýlýk süresine
baðlý olarak ayrýldýðý
sýnýftýr. Örnek:TS.l263’e ve TS.4065’e göre F90
sýnýfýnýn dayanýklýlýk süresi
90 dakikadýr.
Yüksek yapýlara ait uygulama
projeleri (kesin projeler) yapýlmadan önce; avan mimari proje, statik,
mekanik, elektrik, jeolojik, jeoteknik vb. mühendislik kabullerine ait
açýklama raporlarý ve gerekli yerleþim krokileri ile
Büyükşehir Belediyesi’ne müracaat
edilerek ön olur alýnacaktýr.
YERLEÞÝM DÜZENÝNE
ÝLÝÞKÝN ESASLAR :
MADDE l8.02
l)Mevcut imar planý
kararlarý ile öngörülmüþ olan yapý ve nüfus
yoðunluðu artýrýlamaz. Mevcut yoðunluk, plan
kararlarý ile yüksek yapý olarak kullanýlabilir.
2)Avan projenin
hazýrlanmasý aþamasýnda aþaðýdaki
kriterler dikkate alýnýr.
a)Çevresel
etkisi, þehir silüetine etkisinin incelenmesi,
b)Jeolojik
yapýnýn incelenmesi,
c)Hava
trafiðinin incelenmesi,
d)Genel
ulaþým ve yangýn ulaþým
planlarýnýn incelenmesi,
e)Altyapý
baðlantýlarý ve kapasitelerinin incelenmesi,
f)Güneþ
açýlarýna ve rüzgara göre çekme mesafelerinin incelenmesi,
3)Ýmar planýnda aksine bir
açýklama getirilmediði taktirde;
a)Binanýn
imar hattýndan ve parsel sýnýrýndan enaz çekme
mesafesi H/2 olacaktýr.
b)Bir parselde
birden fazla bina yapýlmasý halinde, binalar arasýndaki
mesafe en az binalarýn yükseklikleri kadar
býrakýlýr. Binalar farklý yüksekliklerde ise bu
mesafe yüksek olan binanýn yüksekliði kadar olacaktýr.
c)Yapý
adasýnýn konumu, arazi yapýsý veya
deðiþik mimari çözümlerin gerektirdiði hallerde, binalar
arasýndaki mesafenin saptanmasýnda Büyükþehir Belediye
Baþkanlýðý yetkilidir.
YÜKSEK YAPILARDA YANGIN ÖNLEMLERÝ
MADDE l8.03
Konut dýþý yüksek
yapýlarda; yapý en çok 30.00 metrede bir
yangýn duvarlarý ile bölümlendirilecektir. Bu bölümler
arasýndaki geçitler yangýna dayanýklý
kapýlarla saðlanacaktýr. Her yangýn bölümünün
doðrudan bir yangýn merdiveni baðlantýsý veya
açýk hava penceresi olacaktýr. Her yangýn bölümünde
20.00m.’den daha uzun koridorlar l5.00m.’de bir ateþe
dayanýklý duman geçirmez kapýlarla zonlara bölünecektir.
Ayrýca yangýn derecesi yüksek her bodrum kat, depo, mutfak,
çamaþýrhane, garaj gibi hacimler müstakil yangýn bölümü
olarak oluþturulacaktýr.
Konut amaçlý yüksek
yapýlarda; her baðýmsýz bölüm
ayrý bir yangýn bölümü olarak düzenlenecek ve her
baðýmsýz bölümden doðrudan yangýn merdivenine
ulaþýlacaktýr. Tüm yapýlarda, merdiven ve asansörler
müstakil bir yangýn bölümünü oluþturacaktýr.
Yüksek
yapýlarýn taþýyýcý sisteminin
yangýn güvenliði, yanmaya dayanýklýlýk
sýnýfý F 90 olan yapý elemanlarýyla
saðlanacaktýr. Yüksekliði 60.00 metreyi aþan binalarda
ise, dayanýklýlýk sýnýfý, F l20
olacaktýr. Yanmaya dayanýklýlýk
sýnýflarý için bu konudaki T.S.E. l263 ve T.S.E.4065
kullanýlacaktýr.
Yüksek
yapýlarda bütün taþýyýcý yapý
elemanlarý, merdivenler, merdiven kovalarýnýn
duvarlarý, döþemeler, kaçýþ yollarý vb.
yangýna dayanýklýlýk sýnýfý en
az F 90 olan yangýna dayanýklý malzeme ile tasarlanacak ve
yapýlacaktýr. Zemin altýndaki duvar ve döþemeler ile
yangýna dirençli bölüm kapýlarý için
dayanýklýlýk sýnýfý F l20 olacaktýr.
Yeterli dirence sahip olmayan elemanlar uygun kaplamalar ile
korunacaktýr.
Dýþ
duvarlarda yangýn söndürme ve kurtarma araçlarýnýn
eriþilebileceði yeterli ölçüde açýklýklar
býrakýlacaktýr. Yangýn
yayýlmasýný önlemek üzere dýþa kapý
ancak zemin katta (giriþ katýnda
veya enaz 0.60m. geniþlikteki balkonlarda yapýlabilir.)
Ýki pencere arasýndaki düþey mesafe enaz l.l0m. olacak ve
bu bölüm yangýna dayanýklýlýk
sýnýfý F90 olan malzeme ile yapýlacaktýr.
Yapýda
otopark dýþýnda topraða gömülü birden çok bodrum kat
varsa, bu katlar birbirinden iç baðlantýlarý
olmaksýzýn yangýna dayanýklý biçimde
ayrýlacaktýr. Bodrum katlarýn pencereleri farklý
ýþýklýklara açýlacaktýr.
Kaçýþ yollarý;
yapýda tahliye anýnda korunmuþ alana
ulaþýlmasýný saðlayan kaçýþ
yollarý tasarlanacaktýr. Kaçýþ
yollarýnýn baþka daire veya mekanlar içinden geçerek
korunmuþ alana ulaþýlmasýna izin verilmez.
Kaçýþ yollarýnýn geniþliði l.50m.’den az
olamaz. Kaçýþ yollarýnýn korunmuþ mekanlara
veya sokaða açýlan kapýlarýnýn
geniþliði l.50 m'den az olamaz. Çok sayýda kiþinin
bulunduðu yerlerde, kaçýþ yollarý ve
kapýlarýn geniþliði kiþi baþýna 1
cm. olarak hesaplanýr. Bu kapýlar, kaçýþ yönünde
içeriden dýþarýya kilitsiz olarak açýlacak, otomatik
olarak kendi kendine kapanacaktýr. Bunlarýn yangýn dayanýklýlýk
sýnýfý en az F 60 olacak, dýþa açýlan
tüm kaçýþ kapýlarý panik bar sistemiyle
donatýlacaktýr.
Binanýn
ana elektrikasyonu ile ilgili bölümleri (jeneratör odasý, trafo, kontrol
merkezi gibi) ve itfaiye asansörlerinin makine dairelerine ait duvar, döþeme
ve tavanlar yangýn dayanýklýlýk
sýnýfý F l20 olan yapý elemanlarý ile
korunacaktýr.
Bacalar;
seçilecek ýsýtma sistemine göre gerekli sayýda ve
nitelikte baca yapýlacaktýr. Duman bacalarý 300 C derece,
kazan bacalarý 500 C derece sýcaklýða
dayanýklý olacaktýr. Tüm bacalar, paslanmaz çelikten veya
yangýna, korozyona ve sýzdýrmaya karþý
dayanýklýlýðý kanýtlanmýþ
malzemeden yapýlacak, yangýna ve ýsýya
karþý izole edilecek, tuðla veya benzeri malzeme ile koruma
altýna alýnacaktýr. Þönt baca yapýlamaz. Baca
duvarlarýnda delikli tuðla veya briket
kullanýlmayacaktýr.Baca kesiti dairesel veya kare seçilecek,
dikdörtgen kesitli ise küçük kenarýn büyük kenara oraný 2/3’den
büyük olacaktýr. Baca dýþ duvarý enaz l9cm. ve iç
bölmeleri enaz l3.5cm. kalýnlýkta olacaktýr.
Pencereler; tüm
yüksek yapýlarda dýþtan temizleme düzenekleri
yapýldýðý taktirde çatý parapetleri betonarme
olmak zorundadýr. Pencerelerin enaz 0.90m. parapet kýsmý
dolu veya yangýn dayanýklýlýk
sýnýfý F 90 olan malzeme ile yapýlacaktýr.
Her durumda enaz 1.10m. yükseklikte yatay güvenlik önlemi
alýnacaktýr. Yüksek yapýlarda 51.00m.’den sonraki
pencereler ancak kontrollü olarak açýlabilir.
Kapýlar;
ana giriþ kapýlarý rüzgarlýklý yada döner
kapý yapýlacak, kapý kanatlarý dýþa
açýlacak, rüzgarlýk iç kapýlarý çarpan kapý
vb. gibi olacaktýr.
Bina
giriþine yakýn, binaya iliþkin tüm dökümanlarýn
(proje vs.) ve yangýn sistemine iliþkin bilgilerin bulunduðu
bir mekan ayrýlacaktýr. Bu mekan yangýna
dayanýklýlýk sýnýfý F 90 olan
malzemeden yapýlacak ve binanýn idari bölümleri ile
irtibatlandýrýlacaktýr. Ýtfaiye merdiveni
çekirdeði düzenlenmesi halinde bu mekan çekirdeðin içinde yer alabilir.
Yangýn Merdivenleri;
a)Binada normal
merdivenin dýþýnda ve bu merdivenden
baðýmsýz olarak tertiplenmiþ enaz bir yangýn merdiveni
olacak ve katlardaki her birimden yangýn merdivenine
ulaþýlacaktýr. Yangýn merdivenlerine
ulaþým mesafesi 30.00 m.yi geçemez. Bu mesafelerin
hesabýnda, kullanýlan mekanlarýn giriþ-çýkýþ
kapýlarý esas alýnýr. Bu merdivenler mutlaka genel
çýkýþtan ayrý olarak yangýndan korunmuþ
bir kaçýþ yolu ile sokaða ulaþacaktýr.
Ayrýca son katta birbirlerine yangýna karþý
güvenlikli olarak baðlanacaktýr.
b)Yangýn
merdivenlerinde pozitif basýnç yapýlmamýþ ise
merdiven bölümlerinde açýlabilir pencere veya her merdivenin üzerinde
devamlý havalandýrmayý saðlayacak tepe penceresi
bulunacaktýr. Ayrýca dumanýn boþalabilmesi için
nerdivenlerde uygun aralýklarla dýþa açýlan delikler
býrakýlacaktýr. Bu merdivenlere, her kattan kýsmen
veya tamamen mekanik havalandýrma saðlanmýþ hollerden
(kaçýþ yollarýndan) geçilmesi zorunludur.
c)Yangýn
merdiveni kagir veya betonarme olarak inþaa edilecek ve içinde
duvarýnda, tavanýnda ve tabanýnda hiç bir
yanýcý malzeme kullanýlmayacak ve yangýna
dayanýklýlýk sýnýfý F l20
olacaktýr. Yangýn merdiveninin kapýlarý, duman
sýzdýrmaz ve yanmaz olarak yapýlacaktýr.
Yangýn merdivenlerinin her iki kenarýnda yangýna dayanýklý
malzemeden yapýlmýþ küpeşte ve korkuluk bulunacak ve
kapýlarda eþik yapýlmayacaktýr.
d)Yangýn
merdivenleri yangýna karþý tamamen korunmuþ
olacaktýr. Yapýda otopark dýþýnda topraða
gömülü birden fazla bodrum kat olmasý halinde, bu katlarýn her
biri için diðerlerinden baðýmsýz ve iliþiksiz
ayrý ayrý yangýn merdivenleri düzenlenecektir.
e)Yangýn
merdivenlerinin geniþlikleri l.35m.’den az olamaz Yangýn
merdivenlerinin korunmuþ mekanlara veya sokaða açýlan
kapýlarýnýn geniþliði 1.50 metreden az olamaz.
Çok sayýda kiþinin bulunduðu yerlerde (tiyatro, sinema vb.)
yangýn merdiveni geniþliði kaçýþ yönüne göre
iniþte kiþi baþýna l.25cm. çýkýþta
2cm. alýnýr (örneðin 200 kiþinin bulunduðu bir
yerde; üst katlarda inen her merdiven kolu 250cm.’den bodrumdan çýkan her
merdiven kolu 400cm.’den az olamaz).
f)Yangýn
merdivenlerinin elektrik tesisatý ayrý bir hatla kesintisiz güç
kaynaðýna veya otomatik devreye giren jenerajöte baðlý
olacaktýr.
g)51.00 m. daha
yüksek ve toplam brüt inþaat alaný 15000 m2’yi aþan konut
dýþý yapýlarda, ayrýca itfaiye merdiveni
yapýlmasý zorunludur. Bina ana giriþ noktasýndan
itfaiye merdiveni giriþine kadar yürüme uzaklýðý en
fazla 60.00m. olmalýdýr. Ýtfaiye merdiven
sahanlýðý, en az 6.00m2 olacak þekilde düzenlenmeli,
sahanlýk dýþ duvarlarýnda en az 1.50m2 boþluk
olmalýdýr. Bu boþluk sahanlýk alanýnýn
1/4’ü oranýnda býrakýlmalýdýr. Merdiven
mahalline binanýn dýþýndan doðrudan ulaþýlacaktýr.
Binalarýn
konut dýþý kullanýlan topluma açýk
bölümlerinde, yaðmurlama (sprinkler) sistemi kurulacaktýr.
Kullaným yer ve amacýna uygun olarak, ýslak borulu veya
kuru borulu sistem dizayný kabul edilebilir. Sprinkler sistemi
yangýn algýlanmasý anýnda, pompayý devreye
otomatik olarak sokan ve yangýn ihbar santralýna uyarý
gönderen otomatik vana ile donatýlacaktýr.
Her
türlü yüksek yapýda, yangýna karþý müdahalede
kullanýlmak üzere yangýn dolaplarý bulunacaktýr.
Dolaplar yangýn musluðu ve hortumlarýn
yerleþtirilmesine uygun büyüklükte olacak üzerinde kolayca görülebilecek
“YANGIN” ibaresi bulunacaktýr. Yangýn hortumlarýnýn
katlanarak toplanabildiði yangýn dolaplarý tercih
edilecektir. Yangýn dolaplarý, her katta ve her yangýn
bölümünde, aralarýndaki uzaklýk 50.00 m den fazla olmayacak
þekilde düzenlenecektir. Kapalý kullaným alaný
500m2’den büyük yerleþimlerde, her 500m2 için en az 1 adet yangýn
dolabý bulunacaktýr. Konut yapýlarýnda ise her
katta ve aralarýndaki uzaklýk 50.00m.’den fazla olmayacak
þekilde düzenlenecektir.
Düþey
yangýn kolonlarýnda, en düþük boru çapý 21/2
branþman borularý en az 2 olacaktýr. Yüksek
yapýlarda, ayrýca 21/2 den aþaðý olmamak üzere
hidrolik hesap yapýlacaktýr. Boru sistemi, 10 atmosfer
basýnca kadar, 15 bar hidrostatik basýnçla, 10 atmosferin
üzerinde iþletme basýncýnýn 1.5 katýna test
edilecektir.
Yüksek
yapýnýn bina dýþýnda ve ana caddeden
ulaþýlabilecek en uygun yerinde itfaiyenin kendi aracýndan
su baðlantýsý yapabileceði kuru boru sistemi
yapýlacaktýr.
Yangýn
musluklarý, dakikada 500lt. debiyi en kritik noktalarýnýn
giriþinde 6 bar basýnçla verilebilecek 2” büyüklükte
olacaktýr. Hortumlar 2” ve 20m. olacaktýr. Yangýn
musluklarý 2” rakorlar 110 olacaktýr.
Yangýna
su saðlayan sistemler su akýþý varken en kritik noktada
daki kata 500lt. debiyi 6 atmosfer basýnçla en az 60 dakika süre ile
saðlayabilecek þekilde dizayn edilecektir.
Konut
yapýlarýnda en az 100m3’lük, konut dýþý
yapýlarda en az 150m3’lük güvenilir su hacmi veya mevcut deðilse,
300m. içinde, ayný nitelikte bir su hacmi bulunmalýdýr.
Her katta en az iki adet olmak üzere beher 250m2 için sabit kuru boru sistemine
baðlý yangýn musluðu bulunacaktýr.
YÜKSEK YAPILARDA ASANSÖRLER
MADDE l8.04
l)Binanýn
tipi ve konfor düzeyine göre teknik kriterler dikkate alýnarak trafik
hesabý yapýlýp, asansör sayý, kapasite, hýz
ve kuyu ölçüleri belirlenecektir.
2)Asansörlerden
en az bir tanesi yük, eþya ve sedye taþýma amacýna
uygun olarak yapýlacaktýr.
3)Ayný
kuyu içinde 3’den fazla asansör pozisyonlandýrýlamaz. 4 asansör
pozisyonlarýndýrýldýðý taktirde
2’þerli gruplar halinde ayrýlacak, aralarý yangýna
karþý dayanýklý bir malzeme ile ayrýlacaktýr.
4)Asansörlerde
kabin kapýsý olacak ve kabini havalandýrmak için akü
þarj grubuna baðlý bir havalandýrma düzeneði
bulundurulacaktýr.
5)Yüksek
hýzlý asansörlerde (1m/sn.’nin üzerinde) tahrik sistemi kademesiz
hýz kontrol ilkelerine baðlý olarak seçilip
tasarlancaktýr.
6)Asansörlerde
kuyu altlarýnýn iskan edilen mahallerin üstüne gelmesi halinde
karþý aðýrlýklarda da mutlaka paraþüt
tertibatý yapýlacaktýr. 1m/sn.’den yüksek hýzda
asansörlerde kaymalý fren sistemi kullanýlacaktýr.
Karþý aðýrlýk için paraþüt
donanýmý yapýlmasý halinde bunun için kuyu ölçü
tadilatý dikkate alýnacaktýr.
7)Konut
dýþýnda halkýn toplu bulunduðu (umuma
açýk) yapýlarda, asansörlerden biri bedensel özürlülerin
kullanýmýna uygun olarak düzenlenecektir.
8)Yangýn
anýnda asansörler, yangýn ihbarý
aldýklarýnda kapýlarýný açmadan
doðrultularý ne olursa olsun otomatik olarak acil
çýkýþ katýna dönecek ve kapýlarý
açýk bekleyecektir. Ancak asansörler gerektiðinde yetkililer
tarafýndan kullanýlabilecek elektriksel sisteme sahip olacaktýr.
Asansörler yangýn ihbarý aldýklarýnda kat ve
koridor çaðrýlarýný kabul etmeyecektir. Yangýn
anýnda asansör kuyularýnýn yangýn etkisi
altýnda kalmamasý için kuyu basýnçlandýrma
ünitelerinin kurulmasý zorunludur. Deprem anýnda ise asansörler,
ihbarý aldýklarýnda en yakýn kata gidip,
kapýlarýný açýk hareket etmeyecek þekilde
programlanacaktýr.
9)Asansör kat kapýlarýnýn
yangýna dayanýklýlýk sýnýfý F
90 olacaktýr.
10)51.00metreden
daha yüksek toplam brüt inþaat alaný 15000m2’yi aþan konut
dýþý yapýlarda, ayrýca itfaiyenin
kullanýmý için en az bir tane yangýn asansörü
yapýlacaktýr. Bu asansör itfaiye merdiveni çekirdeðinde
olabileceði gibi bu merdivenle baðlantýlý bir bölümde de
yer alabilir. Ýtfaiye asansörünün kabin alaný
1.5m2’yi,taþýma kapasitesi min.630kg, hýzý zemin
kattan en üst kata 1 dakikada eriþecek hýzda olacak ve enerji
kesilmesi halinde jeneratöre baðlanacaktýr. Ýtfaiye
asansörleri her kata hizmet edecek ve normalde de kullanýlabilir olacaktýr.
Bu asansörlerin kapýlarý, elektrik tesisat ve kablolarý 2
saat yangýna karþý dayanýklý
olacaktýr. Asansör boþluðu içindeki tesisat sudan
etkilenmeyecektir.
STATÝK VE BETONARMEYE
ÝLÝÞKÝN ESASLAR
MADDE 18.05
1)Her
yüksek yapý için proje onayýndan önce hesaplara esas olmak üzere
arazide ve araziden alýnmýþ numuneler üzerinde jeolojik,
jeofizik, jeoteknik ve sismolojik çalýþmalar
yapýlacaktýr. Bu çalýþma, bu iþlerde
uzmanlaþmýþ kiþi ve kuruluþlar tarafýndan
yapýlacaktýr.
2)Zemin
raporunda binanýn yapýlacaðý araziye iliþkin
þu bilgiler bulunacaktýr.
a)Jeolojik
yapý.
b)Zemin
özellikleri (yeraltý, su seviyesi ve kimyasal yapýsý)
c)Temel
sistemi konusunda öneriler.
d)Gerekiyorsa
istenen sýkýþtýrma veya ýslah yöntem
önerileri.
e)Temel
kazýsý sýrasýnda alýnmasý gereken
önlemler ve iksa yöntemine iliþkin öneriler.
f)Temelin
çevre yapýlara etkisi.
3)Sondaj
yerleri ve derinliði arazi konusunda bilgi verecek yeterli sayýda ve
derinlikte seçilecektir. Belediyesi gerekli görürse daha fazla sondaj
isteyebilir.
4)Yüksek
yapýlarda BS 25’den daha düþük kalitede beton kullanýlamaz
donatý cinsi olarak, birim uzama deðeri %10”un altýnda olan
BC III. kullanýlmamalýdýr.
5)Yüksek
yapýlarda, tekil temel sistemi uygulanmaz.
6)Yüksek
yapý temellerinin tasarýmýnda, özellikle yumuþak ve
bozuk zeminlerde zemin-yapý etkileþimi hesapta dikkate
alýnacaktýr.
7)Kazýklý
temel sistemi seçildiðinde, kazýklar arasýndaki
uzaklýk kazýk çapýnýn 3 katýndan daha az
olamaz. Kazýk baþlýk kiriþlerinin boyutu en az
0.30x0.70m. olmalýdýr.
8)Kaya
zemine oturan yüksek yapýlarda devrilme tahkiki
yapýlacaktýr.
9)Temel
projelerinde alt yapýya iliþkin imalatlarýn yeri
gösterilecek ve özellikle depremde oluþabilecek yer
deðiþtirmelerde veya farklý oturmalarda nasýl önlem
alýndýðý belirtilecektir.
10)Yüksek
yapýlarda, yapýnýn mimari tasarýmýnda düþey
ve yatay simetri ve düzenliðe özen gösterilecektir. Bunun için hesap
yapýlan yöndeki düþey
taþýyýcýlarýn atalet momentlerinin merkeziyle
kitle merkezi arasýndaki uzaklýk yapýnýn o
yönündeki boyutunun %5’ini geçemez. Perdeli yapýlarda kattaki her iki yönde
betonarme perdelerin toplam alaný, kat alanýnýn %2’sinden
az olamaz.
11)Yüksek
yapýlarda zemin katta yumuþak kat oluþumuna neden olacak
mimari ve statik çözümlere izin vermeyecek önlemler
alýnmalýdýr.
12)Yüksek
yapýlarda, yatay yer
deðiþtirmeler için afet bölgeleriyle ilgili yönetmelikte verilen
sýnýrlara uyulmasýnýn yaný sýra,
katlar arasýndaki nispi elastiki deplasmanýn kat yüksekliðine
bölümü 0.002’den büyük olamaz.
13)Yüksek
yapýlarda kolon alaný (Ac=Nd/0.6fck) dan küçük seçilemez.
14)Temel
üst kotundan toplam yüksekliði 75.00m yi geçen yapýlarda dinamik
hesap yapýlmalýdýr. Ancak dinamik hesabýn sonucu
bulunan yatay yük, eþdeðer statik yük esasýna göre bulunan
deðerin %70’inden az olamaz.
15)Temel
üst kotundan toplam yüksekliði 75.00m. geçen yapýlarda
sýcaklýktan, sünme ve büzülmeden doðan etkilerde özellikle
kolonlarýn hesabýnda dikkate alýnmalýdýr.
16)Yangın
merdivenlerinde, yangýna karþý korunmuþ mahallerde
pas payý 4cm.’den az olamaz. Taþýyýcý
sistemlerin pas paylarý için T.S.l263’teki yanmaya
dayanýklýlýk sýnýflarýna uygun olarak
T.S.4065’deki çizelgelerde verilen deðerler kullanýlacaktýr.
17)Çelik
taþýyýcýlý binalarda, çelik elemanlar,
sývama, betonla sarma vb. yöntemlerle yangýna karþý
korunacaktýr.
18)Belediyesince
gerekli görülecek ilave hesap ve dökümanlar saðlanacaktýr.
MEKANÝK TESÝSATA
ÝLÝÞKÝN ÖNLEMLER
MADDE 18.06
1)Yüksek
yapýlarda bodrum kat dahil olmak üzere her 30.00m. yükseklik için,
tesisat katý veya mekanik tesisat proje ve hesaplarýna uygun
olarak mekanik tesisatýnýn gereksinimini
karþýlayacak tesisat alaný ayrýlacaktýr.
2)Yapýnýn
temiz su tesisatý yükseklik zonlarýna ayrýlacak ve herzon
ayrý hidrofor sistemiyle beslenecektir. Binanýn tek hidrofor ile
beslenmesi halinde her zon giriþine basýnç düþürücü vana
konulacaktýr. Bütün zon hidroforlarý tesisat katý ve
mahallerinde olabileceði gibi, mekanik tesisat merkezinede konabilir.
Konfor standardý yüksek binalarda gerekli görüldüðünde ayný
zon dahilindeki kat giriþlerine basýnç düþürücü vana
konulacaktýr.
3)Yapýnýn
sýcak su kullaným tesisatý da, temiz su tesisatýna
paralel olarak yükseklik zonlarýna ayrýlacaktýr.
Sýcak su tesisatý, gereksinim olduðu taktirde ayrýca
kullaným zonlarýna ayrýlacak, her zon ayrý bir
boylerle beslenecektir.
4)Bakým
olanaðý olmayan mahallerde kör rögar yapýlmayacaktýr.
Bu gibi yerlerde özel baðlantý elemanlarý
kullanýlacaktýr. Wc lavabo vb. elemanlarýn
baðlantýlarýnda bunlar için imal edilmiþ özel
baðlantý elemanlarý kullanýlacaktýr.
5)Pissu
tesisatýnda, ana kolon havalandýrmasýnýn
yanýnda, uç nokta havalandýrmasý
yapýlacaktýr. Vakum hesaplarý gerektiði taktirde
sifonlar ayrý havalýk hattýna baðlanacaktýr.
6)Her
zonun en altýndaki yatay borular
düþey darbelerini karþýlamak üzere pik veya çelik
yapýlacaktýr. Diðer borular PVC olabilir.
7)Islak
hacimlerde düþük döþeme yapýlmayacak, tesisat asma tavan ile
gizlenecektir. Asma tavanlarda ses izolasyonu saðlanacaktýr.
8)Ana
su deposu, yüksek yapýnýn yapýlacaðý bölgedeki
alt yapý koþullarý, günlük su rejimi, ayrýca
yangýn rezervide göz önüne alýnarak hesaplanacak ve ± 0.00
kotunun altýnda yapýlacaktýr. Tali su depolarý,
tesisat katlarý veya mahallerinde olabilir. Ancak yüksekliði 50.00
metreyi geçen yapýlarda, ana su deposu dýþýndaki
depolar çatýda olacaktýr.
9)Isýtma
ve soðutma tesisatý hesaplarýnda, güneþ
ýsý kazançlarý, iþletmedeki kullaným
fonksiyonlarý gözönüne alýnarak, zonlama
yapýlacaktýr. Zon santralleri veya fon-coilleri ait olduðu
zonun maksimaline, ýsýtma kazanlarý merkezi su soðutma
üniteleri binanýn maksimaline göre seçilecektir.
10)Güneþ
ýsý kazançlarý hesabýnda, yapý
elemanlarýnýn gölgeleme etkisi zamana baðlý olarak göz
önüne alýnacaktýr.
11)Ýnþaatta,
ýsý ekonomisi saðlayacak ýsý izolasyonu, çift
cam vb. önlemler öncelikle alýnmalýdýr.
Yapýnýn konumu, kullaným koþullarý,
yukarýdaki izolasyon önlemlerinin birini veya birkaçýný
gereksiz kýldýðý hallerde; her türlü enerji ekonomisi
için yapýlan ilave alternatif yatýrýmlarýn geri
ödeme süresi, iþletme yoðunluðu gözönüne alýnarak her
türlü enerji giderleri ile karþýlaþtýrýlarak
hesaplanacaktýr. Bu süre iki yýlý geçtiði taktirde
ilave yatýrýmlardan kýsmen veya tamamen vazgeçilebilir.
12)Isý
hesaplarýnda, yükseklik etkisiyle oluþan baca ve çevre
koþullarý ile baðýmlý, rüzgar etkisinin
yaratacaðý infiltrasyon ayrýca gözönüne
alýnacaktýr. Isý ekonomisi yönünden infiltrasyonu
azaltacak, döner kapý, rüzgarlýklý kapý, hava
perdesi vb. önlemler alýnarak mekanik tesisat projesinde ayrýca
analiz yapýlacaktýr.
13)Isý
hesaplarýnda, yangýna karþý önlemlerde sözkonusu
edilen pozitif basýnç saðlamak üzere verilen dýþ hava
fazlasý yanýnda, kullanýcýlar için taze hava da
gözönüne alýnacaktýr.
14)Pissu,
temiz soðuk ve sýcak su tesisatý, fancoil ve klima
santralý borularý, taze hava kanallarý exhaust
kanallarýnýn geçiþi için tesisat þaftlarý
yapýlacaktýr. Þaftlara en fazla üç katta bir girilecek,
þaft kapaklarý konulacaktýr. Þaft kapaklarý,
yangýnýn yayýlýmýný önlemek üzere,
sýzdýrmaz ve yangýna dayanýklýlýk
sýnýfý en az F 60 olacaktýr. Þaftlarda
çalýþmak üzere platform ve gemici merdiveni
yapýlacaktýr.
15)Her
türlü tesisat mahalli veya tesisat katý, tesisatýn
imalatýný takiben yangýn zonlarýna uygun olarak
sýzdýrmaz biçimde kapatýlacaktýr.
16)Her
türlü boru, saðlam þekilde sýcaklýk etkisi
altýnda uzama ve ve büzülmelere izin verecek þekilde,
kayýcý sabit sportlarla tesbit edilecektir. Duvar ve döþeme
geçiþlerinde kovanlar kullanýlacaktýr. Mekanik tesisat
projesinde, tip sport detaylarý verilecektir.
17)Borularýn
genleþme ve büzülmelerini alacak kompansatörlerin kullaným yerleri
gösterilecektir.
18)Binalarýn
dilatasyon geçiþlerinde tesisat borularý ve kanallarý için
gerekli önlemler alýnacaktýr.
ELEKTRÝK TESÝSATINA
ÝLÝÞKÝN ÖNLEMLER
MADDE 18.07
1)Yüksek
yapýlarda, kuvvetli ve zayýf akým tesisat odalarý
bulunacaktýr. Yapýda birden fazla baðýmsýz bölüm
olmasý halinde bu oda veya odalar amacýna uygun olarak belirli
katlarda yada her katta olabilir. Sayaç dolabý, panolar, tablolar gibi
teçhizatýn önlerinde en az 1.00m. geçit mesafesi
býrakýlacaktýr. Karþýlýklý her
iki duvarda da tesisat dolabý olmasý halinde bu mesafe l.20m.’den
az olamaz.
2)Yapý
içinde, kuvvetli ve zayýf
akým için tesisat þaftlarý ayrýlacaktýr.
Gerekli hallerde elektrik tesisatlarýnýn, mekanik etkilere veya
suya karþý korunmasý koþuluyla mekanik tesisat
þaftlarýda kullanýlabilir.
3)Trafolarýn
zemin üzeri normal katlarda tesis edilmesi halinde kuru tip trafo
kullanýlacaktýr. 0G þaft sistemi ise kapalý tip
olacak ve koruma sýnýfý en az 1P 40 seçilecektir.
4)Yapý
içindeki yangýn derecesi yüksek mahallerdeki AG panolarý tam
kapalý tipte olacaktýr. Yapýya ait trafo olmasý
halinde, elektrik tesisatý daðýtým sisteminde busbar
veya benzeri kanal sistemi kullanýlacaktýr. Ancak yapýda
birden fazla baðýmsýz bölüm olmasý halinde kablo
sistemide kullanýlabilir. Yangýn zonlarý
geçiþlerinde, kablo kanallarý yangýna karþý
izole edilecektir.
5)Yangýn
algýlama ve ihbar devreleri (detektör, buton, klakson,
ýþýklý alarm vb.) yangýn, su
pompalarý, sprinkler pompalarý, toz pompalarý, pozitif
basýnçlandýrma fanlarý duman tahliye fanlarý,
asansör vb. tesisatlarda kullanýlan kablolar alev iletmez özellikte
olacaktýr. Ayný zamanda bu tesisatlarda çelik veya yine alev
iletmez borular ve ek malzemeleri kullanýlacaktýr.
6)Yangýn
algýlama ve uyarma sistemleri;
a)Yapýnýn
konut amaçlý inþa edilmesi halinde; asansör makine dairesi,
kalorifer dairesi, kat holleri, tesisat kat ve mahalleri, asansör
boþluklarý gibi müþterek kapalý mekanlarda
yangýn algýlama dedektörleri konulacak, kat holleri ile
yangýn merdivenlerinde ayrýca buton tesis edilecektir.
b)Yapýnýn
otel, yurt, iþhaný gibi konut dýþý
bölümlerinde, yukarýda açýklanan özelliklere ek olarak bütün
mekanlarda yeterli sayýda ve özellikte dedektör tesis edilir.
c)Her
katta en az bir adet ýþýklý uyarma sistemi
bulunacaktýr. Tüm yapýda 2 tonlu ve tonlardan birinin 500 Hz ile
1000 Hz arasýnda çalýþma frekansý olan, ses seviyesi
bütün mahallerde en az 65 dB veya ortam gürültüsünün 5 dB
yukarýsýnda yeterince kornodan oluþan sesli uyarma sistemi
olacaktýr.
d)Yangýn
algýlama sinyalinin alýndýðý katýn
belirlenmesi amacýyla yangýn merdivenlerinde her kat
çýkýþýnda ýþýklý
uyarý armatörleri bulunacaktýr.
e)Her
katta yangýn kaçýþ yollarýný, gösteren, uygun
aralýklarla yerleþtirilmiþ, enerji kesilmesi halinde bile en
az 90 dakika çalýþabilen acil kaçýþ yön armatürleri
bulunacaktýr. Ayrýca, güvenlik aydýnlatmalarý
amacý ile genel mahallerde en az 90 dakika çalýþabilen
akülü aydýnlatma armatürleri bulunacaktýr.
f)Yangýn
anýnda itfaiyenin binaya girmesi istenen giriþin üzerinde,
ýþýklý ve sesli ikaz bulunacaktýr.
g)Yangýn
ihbar santraline herhangi bir alam ve arýza sinyali geldiðinde,
sinyal kaynaðýnýn bulunduðu zon, santralin
göstergelerinde belirlenmelidir. Yangýn ihbarý, hat
kopukluðu, hat kýsa devresi AC-DC arýza, toprak
arýzasý gibi durumlar santralden sesli ve
ýþýklý olarak izlenebilmeli, tüm
ýþýklý göstergeler bir buton ile test
edilebilmelidir. Yangýn ihbarý durumunda sesli ve
ýþýklý genel alarm verilmelidir. Santral panodan AC
220 V baðýmsýz bir hat ile beslenmelidir. Alarm sisteminin
çalýþma gerilimi DC 24 V.’dur. Yangýn santralinde,
yangýn ihbarý alýndýðýnda asansörlerin
önceden tanýmlanmýþ acil çýkýþ
katýna yönelmesinde kullanýlacak özel kontaðý bulunmalýdýr.
7)Jenaratörler;
konut dýþý yapýlarda ve 51.00 metreyi aþan
konut yapýlarýnda elektrik kesilmelerinde binanýn acil
gereksinimlerini karþýlamak üzere otomatik olarak devreye giren
jeneratör gruplarý kurulacaktýr.Jeneratör yük hesabý
yapýlýrken aþaðýdaki kriterlere
uyulacaktýr.
Ýkaz bilgi iþaretleri,
merdivenler ve jeneratörler odasý
aydýnlatmalarý,asansörler (sýralý
çalýþacak þekilde), yangýn ihbar sistemi,
haberleþme sistemi, pis su emme ve atma pompalarý, temiz su
pompalarý, yangýn pompalarý, jokey pompalarý,
kritik havalandýrma ve egzos fanlarý % 100; pano odasý ve
haberleþme merkezi aydýnlatmalarý % 50; koridorlar ve
dýþ aydýnlatmalar % 20; genel amaçlý bölümler % l5
oranýnda beslenecektir.
8)Yapýlardaki
tüm prizler güvenlik hatlý olacaktýr. Konutlarda banyo ve
mutfaklar için en az birer adet iþyerlerinde ise her
baðýmsýz bölüm için en az bir adet 2kw. gücünde özel priz
hatlarý bulunacaktýr. Elektrik tesisatýnda otomatik
sigortolar kullanýlacaktýr. Yapýdaki her asansör için bir
adet, iþhaný, konut gibi yapýlarda her
baðýmsýz bölüm için kolon hattýnda en az bir adet,
kreþ, yurt gibi yapýlarda ise her priz hattýnda bir adet
olmak üzere faz kaçak akým koruma cihazlarý
kullanýlacaktýr.
9)Haberleþme
kablolarý haberleþme sisteminden sorumlu kurum tarafýndan
onaylý olacaktýr. Kablolarý zayýf akýma ait
tesisat þaftlarý, kanal ve borularýnda geçirilecektir.
10)Her türlü
topraklama tesisatýna ait toprak altýnda kalacak topraklama
elemanlarý, inþaatlarýn temel safhasýnda
çözümlenecektir. Tesiste ana tablodan tali tablolara ve
alýcýlarýn madeni gövdelerine kadar devam eden bir
topraklama þebekesi kurulacaktýr. Kuvvet ve aydýnlatma
tesisatýna ait metal gövdeli alýcýlar, hava
kanallarý, her türlü boru donanýmlarý, asansör, ray ve
makinalarý koruma topraklamasý
aðý ile irtibatlandýrýlacaktýr.
ll)Yüksek
yapýlarda, yýldýrýmdan koruma sistemi
yapýlacaktýr.
l2)Yüksek
yapýlarýn çatýlarýna uyarý
ýþýðý konulacaktýr.
ARANILACAK BELGELER
MADDE 18.08
1)Binanin
yapılacağı arsaya ilişkin 18.05 maddesinin 2.şıkkında istenen bilgileri içeren
zemin raporu.
2)Zemin
etüdü (zemin yapısı ve depremsellik vb.) meteorolojik rüzgar ve dış sıcaklık
veri raporları, malzeme etüdünü içeren yapısal analiz raporu, itfaiye raporu.
3)Avan
proje, mimar, şehir plancısı, inşaat mühendisi, elektrik mühendisi, makine
mühendisi tarafından kendi uzmanlık dallarında hazırlanmış binada yaptıkları
işlemleri ve aldıkları önlemleri belirleyici raporlar, yapıya veya yapılara
göre imar koşullarının ve kentsel tasarım koşullarını içeren rapor.
4)5l.00
metreyi aşan binalar için ÇED raporu.
5)Mimari,
statik, mekanik, tesisat, elektrik ve asansör projeleri ve eklerinde gerekli
olan tasdik belgeleri.
a)Mimari,
uygulama projeleri.
b)Statik
hesap ve betonarme projeleri.
c)Mekanik
tesisat projeleri.
-Sıhhi
tesisat (temiz su, pis su)
-Yangın
tesisat (sulu sistem, kuru sistem, sprinkler sistemi)
-Fan-coil
veya diğer borulu ısıtma, soğutma sistemi.
-Havalandırma,
klima ve diğer duman emme ve basınçlandırma hava kanallı sistem.
-Mutfak,
çamaşırhane vb.
-Isıtma-soğutma
santralı.
-Otomatik
kontrol sistemi.
-Gerekli
görüldüðünde arıtma tesisi projeleri.
d)Elektrik
tesisat projeleri.
-Kuvvetli
akım (aydınlatma, motor, kompanzasyon vb.)
-Zayıf
akım (haberleşme, tv., güvenlik, çağrı vb.)
-Topraklama.
-Yıldırımdan
korunma.
6)İSKİ
tarafından onaylanmış pissu ve temizsu tesisatının şehir şebeke suyu ve
kanalizasyon ile bağlantısının nasıl kurulacağını belirtir proje veya rapor.
7)Haberleşme
sisteminden sorumlu kurum tarafından onaylanmış tesisat projeleri ve enerji
veren kurum tarafından onaylanmış elektrik projesi.
8)Madde
17.08.’in 1,2,3 ve 4.şıklarında istenen belgeler ön olur için yapılacak
müracaatta 5,6 ve 7. şıklarında istenen belgeler ise inşaat ruhsatı için
yapılacak müracaatta aranacaktır.
XIX. BÖLÜM
BEDENSEL ENGELLİLER İÇİN RESMİ, UMUMİ BİNA VE UMUMİ
ALANLARDA UYULMASI ZORUNLU KURALLAR
MADDE 19.
Fiziksel
çevrenin özürlüler için ulaşılabilir ve yaşanabilir kılınması için, imar
planları ile kentsel, sosyal, teknik altyapı alanlarında ve yapılarda Türk
Standartları Enstitüsünün ilgili standartlarına uyulması zorunludur.
l)Bina
ana giriş kapılarının genişliği
1.50m.den az olmamak kaydıyla açılan kanatlardan birisi en az 0.90m
genişliğinde ve eşiksiz yapılacaktır.
2)İç kapılar tamamen eşiksiz ve en az
0.90m genişliğinde olacaktır.
3)Bina
ana giriş kapısına merdivenle ulaşılıyor ise tekerlekli sandalye için en fazla
%6 eğimli en az 1.20m genişlikte koruma bordürlü ve korkuluklu rampa
yapılacaktır.
4)Araba
park yerlerinde park yerinin en az % 2 si kadar ve her araba için 3.50 m
genişlikte park yeri bedensel özürlülere ayrılacak, zemini sarı renkle
belirtilip, özürlülere ayrılan park yeri panosu ile belirtilecektir.
5)Her
l0 wc’den biri özürlülere ayrılacak, en az 1.40x1.40m ebadında olacak, kapısı
eşiksiz ve kapı kanadı en az 0.85 m
genişliğinde olacağı gibi dışa açılacaktır.
6)6.25
maddesinin umumi binalarda yapılacak asansör kısmının özürlülerle ilgili
hususlarına uyulacaktır.
7)Sinema,tiyatro
v.b gibi salonlarda 300 koltuktan biri, her salonda en az 4 kişilik arkadan
girişli 1x1.20 m ebadında yer, tekerlekli sandalye için ayrılacaktır.
8)Otel
ve motellerde oda sayısının % 3 ü, ve en az her otelde 1 odada hijyenik
bakımıda dahil tekerlekli sandalyelerin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde
düzenlenecektir. (Bu oranlar % 3 hesabında tam sayı esas alınacaktır.)
9)Yaya
geçitlerinde yolu kaldırıma bağlayan rampa genişliği minimum 1.80 m eğimi % 6
olacaktır.
10)Tretuvarlar
tek yönlü yollarda 1.50 m çift yönlü yollarda 1.80 m den az olamaz.
11)Tretuvar
üzerine gelen tente ve saçaklarýn alt kotunun yere olan mesafesi en az
2.00 m olacaktır.
12)Direklere asılı çöp kutuları
kaldırımı daraltmayacak biçimde yol bordürüne paralel olacak şekilde
asılacaktır.
Yaya kaldırımlarına trafik işaret ve
levhası mümkün olduğunca konulmayacaktır. Zorunlu hallerde konan işaret veya
levhanın alt ucu zeminden en az 1.90 m mesafede olacaktır ve levha yaya
trafiğini engellemeyecek şekilde yerleştirilecektir.
YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME
MADDE 20.01
Bu
yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 19.11.1985 tarihli imar
yönetmeliği de yürürlükten kalkar.
MADDE 20.02
Bu
yönetmeliği İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve ilçe belediye başkanları
yürütür.
Geçici
Madde 1.
Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
yasal koşullara uygun olarak alınmış ruhsatiyeye göre başlanıp devam eden
bitirilmemiş yapı ve tesisler için bu yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
Geçici
Madde 2.
Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsatiye alınmış, fakat henüz başlanmamış yapı ve tesisler hakkında bu yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
Geçici
Madde 3.
Yürürlükten kaldırılan İmar Yönetmeliği hükümlerine
göre aykırı görüldüğü halde bu yönetmelik hükümlerine göre aykırı sayılmayan
işler, başlamış veya devam eden işlemler hakkında bu yönetmeliğin lehte olan
hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 4.
Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili Belediyesine proje tasdiki için müracaat etmiş olanlar bu yönetmelik hükümlerine tabi değildir. Ancak bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 45 iş günü içinde ruhsat almaları zorunludur. (kanuni gecikmeler hariç)