BİTKİSEL VE
HAYVANSAL ÜRÜNLERİN EKOLOJİK METODLARLA ÜRETİLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK
Bu Yönetmelik, 18 Aralık 1994
tarih ve 22145 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanmıştır.
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmelik, ekolojik
dengeyi korumak veya bozulan ekolojik dengeyi yeniden tesis etmek gayesiyle
ekolojik ürünlerin üretimini gerçekleştirmek, bu ürünlere olan talebi arttırmak,
tüketiciye sağlıklı, kaliteli ekolojik ürünler sunmak ve bunun içinde; bitkisel
ve hayvansal ürünlerin ekolojik metodlarla üretilmesi, işlenmesi ve bu ürünlerin
pazarlanması hususlarında uygulanacak esasları sağlamak amacıyla
düzenlenmiştir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik işlenmemiş
bitkisel ve hayvansal ürünler ile bitkisel ve hayvansal kökenli maddeler ihtiva
eden ürünlerin üretimi, depolanması, işlenmesi ve pazarlanmasına ilişkin teknik
ve idari hususlar hakkında uygulanır.
Hukuki
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, Bakanlıkların
Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında 3046 sayılı Kanunun 37 nci maddesine
istinaden hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte
geçen;
a) “Bakanlık”, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı merkez
ve taşra teşkilatını,
b) “Ekolojik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi”,
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Başba-kanlık Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı,
Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı, Başbakanlık Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, Türkiye Ziraat Odaları Birliği,
Çevre Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, İhracatçı
Birlikleri ve Ekolojik Tarım
Organizasyonu Derneği ilgili temsilcilerinden oluşan, ekolojik tarımın
uygulanması ve geliştirilmesi ile ilgili stratejileri belirlemek üzere yılda en
az bir kere toplanan ve alınan kararları tavsiye niteliğinde Ekolojik Tarım
Komitesi’ne (ETK) ulaştıran komiteyi,
c) “Ekolojik Tarım Komitesi” (ETK), Bakanlık
Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığında; Tarımsal Üretim ve
Geliştirme Genel Müdürlüğü, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Tarımsal
Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Teşkilatlandırma ve Destekleme Genel Müdürlüğü
yetkilileri, Dışilişkiler ve Avrupa Topluluğu Koordinasyon Daire Başkan-lığından
konu uzmanı teknik görevliler veya anılan kuruluşların görevlendirecekleri
eleman-lardan oluşan komiteyi,
d) “Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği” (ETO),
Organik olarak yapılan tarımsal üretimin, üretim, işleme ve pazarlama
faaliyetlerinin belirlenen kriterlere uygunluğunu kont-rol eden, sertifika
veren, tasdik eden yerli ve yabancı, özel veya resmi kuruluşların Türkiye
sınırları dahilinde yasal olarak faaliyetlerini yürütebilmek için üye olmak
durumunda oldukları derneği,
e) “Kontrol ve Sertifikasyon Organı”, Bakanlık
tarafından yetkilendirilmiş, üretim, işleme ve pazarlamanın belirlenen
kriterlere uygunluğunu kontrol eden ve bu durumu tasdik eden yerli veya yabancı,
özel veya resmi kontrol kuruluşlarını,
f) “Etiketleme”, Ekolojik metodlarla üretilen
ürünler üzerinde bulunan herhangi bir doküman, kağıt, etiket ile kutu veya bant
üzerinde bulunan herhangi bir uyarı kelimesi, ticari marka, resim veya
sembolü,
g) “Üretim”, Tarımsal ürünlerin normal çiftlik
şartlarında üretilmesi sırasındaki tüm işlemleri,
h) “Pazarlama”, Satış için elde bulundurmayı veya
sergilemeyi, satışa sunmayı, satışı, teslimi veya herhangi bir şekilde pazara
sunmayı,
ı) “Müteşebbis”, Ürünleri pazarlama
gayesiyle üreten, hazırlayan veya ticaretini yapan gerçek ve tüzel
kişileri,
i) “Muhteviyat”, Tüketim maddelerinde
bulunan herhangi bir bitkisel veya hayvansal kökenli madde ile katkı
maddelerini,
k) “Bitki Koruma”, Ekolojik Tarım Komitesi
tarafından hazırlanan ve Ekolojik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin görüşleri
doğrultusunda Avrupa Topluluğu yönetmeliğinin konu ile ilgili maddelerinde
belirtilen bitki koruma metod ve ilaçlarını,
l) “Ekolojik Tarım”, Bitkisel ve hayvansal
üretimde kültürel işlemlerin, bitki ve hayvan beslemenin, bitki ve hayvan
sağlığının korunmasının ekolojik metodlara uyularak
yapılmasını,
m) “Ekolojik Ürün”, Kontrole
tabi bir üretici, işleyici ve pazarlayıcı tarafından ekolojik metodlarla
üretilmiş, belirli kriterler çerçevesinde hazırlanmış ve pazara sunulmuş
ürünleri
ifade
eder.
İKİNCİ
KISIM
Ekolojik
Üretim
BİRİNCİ
BÖLÜM
Ekolojik Tarım Yapılacak
Yerler ve
Ürünler
Uygulama
Alanı
Madde 5 - Bu Yönetmelikte belirtilen
kurallara uymak kaydıyla ülke sathında yetiştirilen bitkisel ve hayvansal
ürünlerin tamamında ekolojik tarım metodları
uygulanabilir.
Üretim
Sözleşmesi
Madde 6 - Bu Yönetmelikte belirtilen
kurallara uymak kaydıyla üreticiler, bitkisel ve hayvansal üretimlerini, gerek
bağımsız gerekse ürünlerini satacakları resmi veya özel, yerli veya yabancı kişi
veya kuruluşlarla sözleşmeli olarak gerçekleştirebilirler.
İKİNCİ
BÖLÜM
Ekolojik Bitkisel Üretim
Kuralları
Bitkisel Ürünlerin
Yetiştirilmesi
Madde 7 - Bitkilerin ve bitkisel
ürünlerin ekolojik metodlarla üretilmesinde gerekli olan kurallar
şunlardır:
a) Bitkisel üretimde iki yıllık bir geçiş dönemi
dikkate alınır. Ancak kontrol organının onayı ile bu süre uzatılabilir veya
kısaltılabilir.
b) Toprak verimliliğinin arttırılması ve devam
ettirilmesi maksadıyla,
1) Çok yıllık rotasyon programları uygulanır ve
rotasyonda yeşil gübrelere, derin köklü bitkilere ve çapa bitkilerine yer
verilir.
2) Organik madde yalnız olarak veya diğer organik
maddelerle karıştırılarak verilir. Mevcut organik madde korunmaya
çalışılır.
3) Hayvancılığın ekolojik metodlarla yapıldığı
işletmelerden gelen hayvan gübreleri toprağa verilebilir. Ancak yeterli ekolojik
hayvansal gübre bulunamaması durumunda sentetik katkı maddeleri içermeyen
gübreler kullanılır.
4) 1, 2 ve 3 üncü bentlerde bahsedilen
uygulamaların toprak verimliliğini korumada veya arttırmada yetersiz kaldığı
durumlarda kontrol organının onayı ile EK 1’de verilen organik veya mineral
gübreler doğal formunda kullanılır.
5) Kompost aktivasyonunun sağlanması için uygun
mikroorganizma veya bitkisel kökenli preparatlar
kullanılır.
c) Hastalık, zararlı ve yabancı otların
kontrolünde;
1) Uygun tür ve çeşit seçimi
yapılır,
2) Uygun rotasyon programı
hazırlanır,
3) Mekanik tedbirler
uygulanır,
4) Hastalık ve zararlı etmenlerin doğal
düşmanlarının korunması ve bunların gelişmelerini teşvik edici uygun şartlar
sağlanır,
5) 1, 2, 3 ve 4 üncü bentlerde belirtilen
uygulamaların bitki hastalık ve zararlıları ile yabancı otlara karşı mücadelede
yetersiz kalması halinde Ekolojik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesi tarafından
önerilen ve EK-2’de yer alan ürünler kullanılabilir. Ancak ülke çapında yapılan
mücadele faaliyetleri dikkate alınarak Kontrol Organının üreticiye onay vermesi
gereklidir.
d) Bitki tohumları hastalık ve zararlılara karşı
herhangi bir şekilde ilaçlanmadan kullanılmalıdır. Ancak Kontrol Organının
teyidi ile uygun tür ve çeşidin ilaçsız tohumu bulunamadığı durumda genel
tarımda kullanımına müsaade edilen ürünlerle muamele edilmiş tohumluklar
kullanılabilir.
Bitkisel Ürünlerin
Depolanması
Madde 8 - 7 nci maddedeki şartlara
uygun olarak depolanır. Diğer metodlarla elde edilmiş ürünlerle karıştırılmaz.
Bunların saklanması sırasında herhangi bir ilaç kullanılmaz. Ayrıca bu ürünlerin
kimyasallarla gelişmelerinin hızlandırılmasına, çimlenmelerinin yavaşlatılmasına
veya bu yönetmelikte belirtilmeyen kimyasal temizlik maddeleriyle yıkanmasına
izin verilmez. İstisnai durumlar dışında radyoaktif ışınlardan da
yararlanılmaz.
Bitkisel Ürünlerin
İşlenmesi
Madde 9 - Ekolojik metodlar ile
üretilen bitkisel ürünlerin işlenmesi sırasında, ekolojik işleme esaslarına
uyulur.
Bu çerçevede, yalnız EK -
6’da belirtilen;
- Tarımsal kökenli olmayan katkı
maddeleri (A)
- Hazırlama sırasında kullanımına
müsaade edilen maddeler (B)
- Tarımsal kökenli maddeler (C)
kullanılabilir.
Anılan katkı maddelerinin
kullanılması durumunda, bunların limit ve spesifikasyonlara uygunluklarının
değerlendirilmesi ve belirlenmesinde Sağlık Bakanlığının da görüşleri
alınır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Ekolojik Hayvan
Yetiştiriciliği Kuralları
Madde 10 - Hayvancılığın ve hayvansal ürünlerin ekolojik
metodlarla üretilmesinde aşağıdaki hususlara uyulur.
a) Hayvan cinslerinin gerektirdiği
ihtiyaçlar (yeterli dolaşma alanı, doğal ışık vb.), ekolojik koşulların
gerektirdiği doğrultuda yerine getirilir,
b) Damzlık seçiminde ekolojiye uygunluğa dikkat
edilir,
c) Irk seçiminde genetik yapı farklılığı dikkate
alınır ve bu genetik yapının erozyona uğramasını mümkün olduğunca önleyecek
şekilde, bölgeye uygun ırk seçimi yapılır,
d) Makul bir hayvansal ürün elde edebilmek ve
hayvanın sağlığını korumak amacı ile (az miktarda olmak koşuluyla) ek işletme
ürünleri (yemler), kontrol organının onayı ile hayvanların beslenmesinde ve
sağlığının korunmasında kullanılır,
e) Suni tohumlama, ancak ilgili kontrol organının
izniyle yapılır,
f) Gen teknoloji metodları ile hayvan ıslahına izin
verilmez,
g) Hayvan barınaklarının tesis ve bakımında gerekli
hijyenik tedbirler alınır,
h) Kuyruk kesme, gaga kesme, kanatları yolma gibi
yöntemler uygulanmaz. Ancak iğdiş etme ve boynuz çıkarma hayvana zarar vermemek
şartı ve kontrol organının onayı ile uygulanır,
ı) Tüm yem bitkileri, kontrol organının
talimatnamesine göre yetiştirilir ve işlenir,
i) Hayvan sağlığı konusunda aşağıdaki
hususlara dikkat edilir.
1) Hayvanlar için
hastalıklara karşı azami direnç kazandıracak bir yetiştirme yöntemi uygulanır ve
hayvan sağlığının korunmasına dikkat edilir.
2) Gelişmeyi teşvik edici maddeler, uyarıcılar,
doğal gelişmeyi etkileyen sentetik ürünler, hormon tedavisi ve profilaktik
ilaçlar kesinlikle kullanılmaz.
3) Acil durumlarda sentetik ilaçların kullanılması
gerekirse toksikoloji listesi dikkate alınarak kullanılır. Ancak kesimden önceki
2 ay içerisinde sentetik ilaç verilmiş hayvanların etleri ekolojik ürün olarak
satılamaz.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Başvuru Şekli ve Kontrol ve
Sertifikasyon Sistemi
BİRİNCİ BÖLÜM
Kontrol ve Sertifikasyon
Sistemi
Kontrol ve Sertifikasyon
Organı
Madde 11 - Hayvansal ve bitkisel
ürünlerin ekolojik metodlarla üretimi ile bu ürünlerin işlenmesi, belirlenen
kıstaslara uygunluğu bir kontrol işlemine tabi tutulur. Kontrol ve sertifikasyon
olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilecek olan bu işlem, Bakanlık veya
Bakanlıkça izin verilmiş özel veya resmi, yerli veya yabancı kuruluşlar
tarafından yapılır. Bunun için kontrol işi yapacaklar bir dilekçe ile Bakanlığa
başvururlar. Bakanlıkça gerekli incelemeler yapılır ve dilekçenin veriliş
tarihinden itibaren en geç 1 ay içinde müracaatçıya gerekli iznin verilip
verilmeyeceğine dair cevap verilir. Bakanlıkça izin verilen kontrol organları bu
yönetmelik çerçevesinde çalışmalarını sürdürürler.
Kontrol ve sertifikasyon
işlemleri ayrı ayrı işlemler olup farklı kuruluşlar tarafından yapılır.
Uluslararası sertifikasyon kuruluşu olarak tanınması koşuluyla firmaya, talep
etmesi halinde ve ETK tarafından gerekli incelemeler sonucunda uygun bulunması
durumunda, Bakanlık adına sertifika vermek için izin
verilir.
Kontrol ve sertifika yapan
kuruluşun aynı kuruluş olması ekolojik üretim koşullarına uyduğu sürece mümkün
olur.
Ekolojik tarımsal üretimin
güvenli olabilmesi için kontrol ve sertifika kuruluşlarının üretim ve pazarlama
faaliyetlerinden bağımsız olması tercih edilir.
Kontrol Organlarının
Belirlenmesi
Madde 12 - Bakanlık tarafından, kontrol
sisteminde yer alacak kuruluşlara izin verilirken; Ekolojik Tarım Ulusal
Yönlendirme Komitesi’nin tavsiye kararları, ilgili kuruluşların personel durumu,
idari ve teknik yeterlilikleri, kontrol tecrübeleri ve güvenilirlikleri gibi
faktörler göz önünde bulundurulur. Ayrıca kontrol sisteminde çalışacak yabancı
kontrol kuruluşlarına izin verilmesinde, bu kuruluşların kontrol işinde
görevlendirmek üzere en az bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, ziraat mühendisini
istihdam etmeleri şartı aranır.
Kontrol ve danışmanlık
hizmetleri birbirinden kesinlikle ayrılır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Başvuru Şekli ve Görevlerin
Dağlımı
Başvuru
Şekli
Madde 13 - Başvuru aşağıdaki şekilde
yapılır.
a) Ekolojik metodlarla üretim yapmak isteyen
müteşebbis Kontrol Organına başvurur. 14 üncü madde ile bağlantılı olarak
ürünlerinin ekolojik ürün olarak işaretlenmesi için gerekli çalışmanın
yapılmasını ister. Kontrol Organı tarafından bu başvurular, 14 üncü maddenin (e)
bendinde belirtildiği şekilde Bakanlığa (ETK’ya)
bildirilir.
b) Kontrol Organına başvuran müteşebbis en
azından EK-3’teki özellikleri taşımak zorundadır ve Ek-4’teki bilgileri ETK’ya
bildirir.
Başvuru
Esasları
Madde 14 - Özel Kontrol Organlarının
aşağıdaki hususlara uymaları gerekir.
a) Kontrol Organları, Ekolojik Tarım Komitesi’nden
(ETK) çalışma izni almak zorundadır. ETK, Kontrol Organından istediği bilgileri
ve evrakı istediği her zaman talep edebilir.
b) Kontrol Organları bu yönetmeliğin beşinci
bölümündeki özel kriterleri taşımak zorundadır.
c) Kontrol Organları, kontrollerini bu yönetmeliğin
altıncı bölümüneki kriterlere göre,
- Kontrol planının
hazırlanması,
- Bölgede (yerinde) teftiş
ve
- Kontrol raporunun
hazırlanması
gibi konuları dikkate alarak
yaparlar.
d) Kontrol Organları, müteşebbislerin
başvurularını, bu yönetmeliğin ikinci bölümünün 13 üncü Maddesinin (a) bendi
uyarınca ETK’ya iletmek zorundadır.
e) Kontrol Organları geçen takvim yılında faaliyet
göstermiş olan müteşebbisler listesini ve yeni ürün yılının müteşebbis başvuru
listesini en geç 31 Mart’a kadar ETK’ya bildirir.
f) Kontrol Organları, Ekolojik Ürün etiketinin
(Ek-5’e göre) müteşebbis tarafından kullanılmasına izin
verir.
g) Kontrol Organları tesbit ettikleri aykırılıkları
ve cezai müeyyideleri ETK’ya gönderilecek olan raporlarında bildirmek
zorundadır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Kontrol ve Sertifikasyon
Ücreti
Madde 15 - Kontrol ve Sertifikasyon
ücreti aşağıdaki şekilde belirlenir.
a) Kontrol Ücreti: Kontrol elemanının günlük
minimum ücretini, seyahat giderlerini (otel, yemek, seyahat aracı, vs. gibi) ve
analiz giderlerini içerir. Bu ücret kontrol organı ile müteşebbis arasında
yapılan kontratla belirlenir. Kontrol elemanının bir günlük minimum ücreti ise
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı bünyesinde ekolojk tarımdan sorumlu organ olan ETK
tarafından konuyla ilgili firmaların da görüşü ve fiyat listesi alınarak yıllık
olarak belirlenir ve Ekolojik Tarım Ulusal Yönlendirme Komitesinin onayına
sunulur.
b) Sertifikasyon Ücreti: Sertifikayı veren
firma veya organizasyonun lisans
hakkının kullandırılmasından doğacak ücretten ibaret olup bu ilgili firma veya
organizasyon tarafından saptanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Ekolojik Tarım Komitesinin
Görevleri
Madde 16 - ETK’nın görevleri aşağıdaki
şekilde belirlenmiştir
a) Yönetmeliğin beşinci bölümündeki özel kriterler
yerine getirildiği takdirde, kontrol organına çalışma izni
verir,
b) Kontrol organını denetler,
c) Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde bildirilen
yaptırım yönetmeliği uyarınca gereken yaptırımları
uygular,
d) Gerekli gördüğü hallerde kontrol organının
çalışma iznini iptal eder,
e) Gerekli gördüğü hallerde müteşebbisin çalışma
iznini iptal eder,
f) Yapacağı çalışmalarda Ekolojik Tarım Ulusal
Yönlendirme Komitesinin önerilerini dikkate alır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Kontrol Organlarının
Yapısını Oluşturan Özel Kriterler
Yapısı
Madde 17 - Kontrol organı teknik ve
idari bakımından görevini yerine getirebilecek olanaklara sahip olmalıdır.
Yabancı kontrol organlarının Türkiye’de çalışmaları durumunda Türkiye’de resmî
bir büro açmaları ve iş kapasitelerine göre yeterli sayıda Türk kontrol elemanı
bulundurmaları zorunludur. Türkiye bürosunda çalışan toplam kontrol elemanı
kadrosu içerisinde Türk kontrol elemanları oransal olarak çoğunlukta olur.
a) Kontrol organı’nın sorumlusu (müdür); tercihen
Ziraat Fakültesi mezunu olacak, olmadığı durumda, bu konuda yeterli mesleki
tecrübeye sahip (işin gereğini yapmada yeterli) olması gerekir. Müdürün Ziraat
Fakültesi Mezunu olmadığı durumda kontrol organı bunun gerekçelerini ETK’ya
bildirmek zorundadır.
b) Kontrol Elemanı: Ekolojik tarımda en az 3 yıllık
belgelenebilir tecrübesi olan ziraat mühendislerinin kontrol elemanı olmak üzere
ETO'ya yaptıkları müracaatları üzerine, aday hakkında gerekli araştırma yapan
ETO tarafından, ETK’ya rapor verilir. Uygun görülen adayların kontrol elemanlığı
belgesi ETK tarafından onaylanır. Kontrol elemanı olarak fiilen çalışmakta
olanlar da bu belgeyi almak üzere ETO kanalıyla ETK’ya müracaat etmeleri halinde
daha önceki hizmetlerine bakılarak belge almaları
sağlanır.
c) Büroda telefon, faks, teleks, vb. teknik
iletişim aletleri bulunur. Gerekli bütün evraklar düzenli ve ulaşılması kolay
bir şekilde muhafaza edilir.
Çalışma İzni
Esasları
Madde 18 - Kontrol organları çalışma
izni alabilmek için aşağıdaki bilgileri ETK’ya bildirir:
a) Hukuki durum, organizasyon şeması, finans
yapısı,
b) Çalışanlar, çalışanların sorumlulukları ve
çalışma alanları,
c) Kontrol yöntemlerinin
tanımlanması.
Müteşebbisin
Durumu
Madde 19 - Kontrol organı kendisine
başvuran müteşebbislerden herhangi bir üretici birliğine üye olma şartı aramaz.
Ancak müteşebbisin herhangi bir üretici organizasyonuna (Ziraat Odası gibi) üye
olması da kontrol organı açısından engel teşkil etmez.
Şube Açma
Madde 20 - Kontrol organları gerekli
gördükleri durumlarda şubeler açabilir ve bunlar vasıtasıyla da faaliyet
gösterebilirler.
Kontrol Elemanının
İkameti
Madde 21 - Kontrol elemanının oturduğu
yer kontrol organı ile aynı kentte olmak zorunda değildir. Ancak kontrol sahası
içinde olması tercih edilir.
Hukuki
Sorunlar
Madde 22 - Her kontrol organı
tarafından, gerekli hallerde başvurulması amacıyla bir mahkeme yeri ibraz
edilir. Bu mahal, müteşebbisin üretim bölgesi içinde
olmalıdır.
Kontrol
Yetkisi
Madde 23 - ETK tarafından, kontrol
organının teknik eleman durumu ve iş hacmi nazarı itibare alınarak aşağıdaki
faaliyet konularından birine veya her ikisine ait olmak üzere kontrol yetkisi
verilir.
a) Zirai işletmeler,
b) Ürün işleme tesisleri veya ticari
işletmeler.
Yaptırım
Esasları
Madde 24 - Kontrol organının ve ETK’nın
bir yaptırım yönetmeliği hazırlanır. Bu yaptırımlar genel anlam taşımaz,
örneklerle (kesin bir biçimde) açıklanır. Yaptırımları uygularken suçun ağırlığı
ve ticari zarar derecesi dikkate alınır. Bu kapsamda; kontrol organları,
Yaptırım Yönetmeliği hükümlerini gözönünde tutarak daha sık denetleme
yapar.
Özel
Hüküm
Madde 25 - Kontrol organının toplam
cirosunun % 50’yi aşan kısmı yalnızca bir firmadan elde ediliyorsa bu takdirde
ETO tarafından tespit edilecek ikinci bir kontrol organınca ETO’nun saptayacağı
kriterler doğrultusunda ikinci bir proje değerlendirme
yapar.
Özel
Hüküm
Madde 25 - Kontrol organının toplam
cirosunun % 50’yi aşan kısmı yalnızca bir firmadan elde ediliyorsa bu takdirde
ETO tarafından tespit edilecek ikinci bir kontrol organınca ETO’nun saptayacağı
kriterler doğrultusunda ikinci bir proje değerlendirmesi
yapılır.
ALTINCI
BÖLÜM
Teknik Kontrol
Metodları
Zirai İşletmelerin
Kontrolü
Madde 26 - Zirai işletmelere ilişkin
kontrol metodu aşağıdaki şekildedir.
a) Kontrol organınca, ilk ziyaret sırasında
aşağıdaki maddeleri kapsayan bir kontrol planı hazırlanır.
1) İşletmenin adı, adresi, var ise üye olduğu
organizasyon, sözleşme tarihi, ekolojik tarıma geçişin başladığı tarih,
üreticinin sorumluluğu ve tüm sözleşmelere uyması,
2) Elemanlar ve nitelikleri (özellikleri ve deneyim
düzeyleri),
3) Tarımsal işletmede daha önce yapılan üretim
metodu (son olarak kullanılmış ilaçlar, gübreler vb.),
4) Çiftliğin ve çiftlik binalarının
planları,
5) Arazilerde yetiştirilmekte olan ürünlerin her
parselde tesbiti,
6) Çiftlikte mevcut makine
donanımı,
7) Üretim yapılan yerin konumu, kullanılan deponun
tanımı ve amaca uygunluğu, üretim alanının ve deponun yollara uzaklığı, endüstri
bölgelerine uzaklığı,
8) Ekolojik tarıma geçiş planı, önerilen üretim
planı, halihazırdaki üretim planı ve ekolojik tarıma geçiş için önerilen planın
aşağıdaki hususlar dikkate alınarak yapılması,
- Ürün münavebe
planı,
- Kullanılan gübre ve
pestisidler,
- Toprak işleme aletleri, toprak
işleme aşamaları,
9) Satım ve alım defterinin tutulmasının temini
(İşletmenin kendi malları, dışarıdan alınan mallar, vb.),
10) Malların çıkışı; (ürünün
niteliği, miktarı, paketleme şekli ve materyali),
- Tüketicilere
satış,
- Tüccarlara
satış,
- Ürünü işleyenlere yapılan satışa
ilişkin kayıtların tutulmasının temini,
b) Belirlenen kontrol planında yapılan bir
değişiklikten kontrol organı müteşebbis tarafından hemen haberdar edilir. Bu
değişiklik ETK’ya da iletilir.
c) Bölgede yerinde kontrol
1) Soru formunun doldurulması: Bu form işletme
yapısı, girdiler, çıktılar, toprak yapısı üç yılda yapılan üretim metodu
(kullanılan ilaçlar, gübreler vb.) bilgileri içerir.
2) Kontrol elemanının “bölgede” yaptığı kontrolde
müteşebbis de bulunur. Müteşebbis ile kontrol elemanının aynı lisanı konuşmaması
durumunda var ise Türk proje danışmanı yok ise kontrol elemanının bağlı
bulunduğu kontrol organı bünyesinde görevli olan bir Türk müfettiş kontrol
elemanı tercüman olarak bulunur.
İşleyici ve Tüccarların
Kontrolü
Madde 27 - İşleyici ve/veya tüccarlar
ile ilgili kontrol metodu aşağıdaki şekildedir.
a) Kontrol planı aşağıdaki
esaslar çerçevesinde hazırlanır.
1) İşleyici ve/veya tüccar adı, adresi vb.
bilgiler,
2) Elemanların sorumlulukları ile ilgili
bilgiler,
3) Yatay plan,
- Malın depoya
girişi,
- Üretim aşamalarının şematik olarak
gösterilmesi,
- Paketleme yapılan
yer,
- Sevkiyat
deposu,
4) Malların akış kontrolü diyagramı, üreticiden
tüketiciye kadar her aşamanın kontrol edilmesi ve her aşamada ekolojik ürünün
teşhis edilebilmesi işi,
5) Tek tek her aşamanın belirlenmesi,
örneğin;
- Ekolojik ürünlerin diğer ürünlerden
belirgin şekilde ayrılması,
- Ekolojik ürünlerin diğer ürünlerden
ayrı bir şekilde işlenmesi,
- Tesisin temizliğinde kullanılan
malzemenin cinsi,
- Örnek (lerin) alınması ve
analizlerinin yapılması,
- Bakiye madde
analizi.
6) Geleneksel ve ekolojik üretim programı hakkında
ayrıntılı bilgi,
7) Giriş defterinin aşağıdaki ürünler itibariyle
(malzeme, geldiği yer, cinsi, geliş şekli, ismi, miktarı) tutulmasının
temini,
- Zirai
ürünler,
- İlave satın alınanlar (tamamen
işlenmiş veya yarı işlenmiş), ek maddeler, işletilmesine yardımcı
maddeler,
8) Depo defterinin tutulmasının
temini,
9) Paketleme tesisi ile son gittiği yer arasındaki
sevkiyat şekli ve sevkiyata ilişkin bilgiler,
10) Mamülün
bileşimi,
11) Laboratuvar analiz raporları (işletme
içinden alınan örnek ve analizler),
12) Çıkış defterinin (satın alanın ismi,
sevkiyat şekli, cinsi, miktarı) tutulmasının temini,
13) Tüm müşteri ve sevkiyatın listesinin
tutulmasının temini,
b) Yerinde kontrolun
yapılması,
c) Kontrol raporunun
hazırlanması.
Kontrol
İşlemi
Madde 28 - Kontrol kuruluşları kontrol
işini aşağıdaki hususlar çerçevesinde yürütür.
a) Bitki ve bitkisel ürün üreten
çiftlikler,
1) Üretim bir parselin tümünde yapılır. Üretim ve
depolama biriminin ekolojik metodlarla üretim yapılmayan diğer parsellerden ayrı
olması gerekir. Diğer parsellerdeki tarımsal üretimlerin de ekolojik yöntemlerle
yapılması teşvik edilir. Üreticinin sadece kendi ürününü işlemek ve/veya
paketlemek gayesiyle üretim parseli üzerinde atölye kurulmasına müsaade
edilir.
2) Kontrol işinin ilk defa yapılması durumunda;
kontrol organı üretici için bir dosya açar. Bu dosyada üretici için gerekli
bilgi ve belgeler bulunur. Bu bilgi ve belgelerde üretici ve kontrol kuruluşu
aşağıdaki hususlarda mutabakata varırlar:
- Tarımsal işletmenin yapısı ile
ilgili bütün bilgilerin toplanması,
- Üretimin, bu Yönetmelik hükümleri
çerçevesinde yapılmasını sağlayacak uygulamalar olması,
- Parselin tesbiti ile üretimde
izlenecek hussların kontrol raporunda yer alması,
- Bu Yönetmelikte kullanımına müsaade
edilmeyen maddelerin, üretim parselinde uygulandığı son
tarih,
- Üreticinin buYönetmelikte
belirtilen hususlara uyacağına ve aksi takdirde sözleşmede belirtilen
yükümlülüğe katlanacağına dair taahhütnamenin yapılması,
3) Üretici her yıl kontrol kuruluşunun tesbit
edeceği tarihe kadar, bitkisel üretim programını parseller itibarı ile kontrol
kuruluşuna bildirir.
4) Üretimde kullanılmak üzere satın alınan bütün
girdilerin kökenleri, özellikleri ve miktarları ile bu maddelerin kullanımlarını
gösteren belgeler üretici tarafından kontrol kuruluşuna verilir. Ayrıca satılan
ürünün özellik ve miktarını gösteren belgeler de muhafaza
edilir,
5) Bu Yönetmelikde kullanılmasına müsaade edilmeyen
girdiler üretim parselinde depolanamaz.
6) Habersiz kontrol ziyaretlerinden ayrı olarak,
kontrol organı yılda en az bir defa üretim parselinin tam bir fiziki kontrolünü
yapar. Bu Yönetmelik tarafından kullanılmasına izin verilmeyen maddelerin
tesbiti için gerekli örnekler alınır.
7) Üretici, kontrol amacına yönelik olarak, üretim
ve depolama üniteleri ile ilgili gerekli olabilecek her türlü bilgiyi kontrol
kuruluşunun emrine açık bulundurur.
8) Perakende satışa sunulacak şekilde paketlenmiş
ürünlerin bir başka üretim, depolama ve paketleme birimlerine taşınması, diğer
metodlarla üretilmiş ürünlerle karışmayı önleyecek biçimde uygun ambalajlar
içinde yapılır. Ürün üzerine de bir etiket konulur. Etikette ilgili üreticinin
teşhise yönelik kod numarası veya benzeri bir kodlama ve üretimin bu Yönetmelik
çerçevesinde gerçekleştiğini gösteren bilgiler bulunur.
9) Aynı bölgede birden fazla üretim parseline sahip
olan ve yalnızca bu parsellerin birinde ekolojik üretim yapan üreticiler diğer
parseller itibariyle de kontrole tabi olurlar. Bu çerçevede, sözkonusu
parsellerin tam bir tanımı, izlenen üretim programı, kullanılan üretim
girdilerinin depolanma durumu gibi hususlar kontrol sisteminde gözönüne alınır.
Ekolojik tarım parselinde yetiştirilen çeşitlerin diğer parsellerde
yetiştirilmesine izin verilmez.
b) Bitkisel ürünler ve bitkisel ürün kökenli
gıdalar işleme ve paketleme üniteleri
1) Kontrolün ilk defa uygulanması halinde üretici
ve kontrol organı müştereken:
- İşleme, paketleme ve depolama
ünitelerinin özelliklerini belirler.
- Ünitede yapılacak işlerin bu
Yönetmelik çerçevesinde yürütülmesini sağlamak için uyulması gereken hususlar
hakkında hazırlanacak bir belge kontrol raporunun bir parçasını teşkil eder ve
üniteden sorumlu bir kişi tarafından da imzalanır.
- Ayrıca rapor; ünite sorumlusunun bu
Yönetmelikte belirtilen etiketlemeye ilişkin şartları yerine getireceğine ve
aksi takdirde yapılmış olan sözleşme hükümlerine uyulacağına dair taahhüdünü de
ihtiva eder.
2) Kontrol kuruluşunun faaliyetine esas olmak üzere
aşağıda belirtilen konulardaki yazılı belgeler muhafaza
edilir.
- Üniteye gelen ürünlerin kökenleri,
özellikleri ve miktarları, satın alınan firma veya kişinin
adı,
- Üniteden çıkan ürünlerin
özellikleri, miktarları ve satın alan firma veya kişinin adı,
- Muhteviyatın, katkı maddelerinin ve
imalatta kullanılan diğer maddelerin kökenleri, özellikleri ve miktarları ile
işlenmiş ürünlerin karışımları,
3) Aynı ünitede bu Yönetmelik kapsamında
bulunmayan ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması
durumunda;
- Sözkonusu ürünler, herhangi bir
işleme tabi tutulmadan önce veya sonra, ünite içinde ayrı bir yerde
depolanır,
- Ünitede ekolojik ürünlerle
yapılacak işlem kesintisiz yürütülerek tamamlanır, diğer ürünlerle olabilecek
herhangi bir karışmaya meydan vermemek için yer ve zaman bakımından gerekli
tedbirler alınır.
- Ekolojik ve diğer metodlarla
üretilmiş ürünler açıkça belirtilir, üretimin her aşamasında ekolojik ürünlerin
teşhisini sağlayacak tedbirler alınır ve ekolojik ürünler hiç bir şekilde diğer
ürünlerle karıştırılmaz.
4) Habersiz kontrol ziyaretlerinin dışında, kontrol
kuruluşu yılda en az bir defa ünitenin tam bir fiziki kontrolunu yapar. Bu
kontrollerde yönetmelikde kullanımına müsaade edilmeyen ürünlerin analizi için
örnekler alınır.
5) Kontrole esas olmak üzere ünite tarafından,
yazılı belgeler ve ilgili dokümanlar ile kontrol kuruluşunun gerekli gördüğü
bilgiler kontrol kuruluşuna ulaştırılır.
6) İşlenmiş ürünlerin taşınmasında, işlenmemiş
ürünlerin taşınmasında uyulması gereken hususlar aynen yerine
getirilir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Etiketleme
Etiketlerin
Özelliği
Madde 29 - Ekolojik ürünlerin
etiketlenmesinde şu hususlara uyulur:
a) Ekolojik metodlarla üretilmiş ürünlerin üzerinde
etiketler, üretimin ekolojik metodlarla gerçekleştirildiğini açıkça
gösterir.
b) Etiket, ürünün bu yönetmelik hükümlerine uygun
olarak üretildiğini ve üretimin kontrol tedbirlerine tabi bir şekilde
yapıldığını gösterir.
Etiketlerin
Muhteviyatı
Madde 30 - Ekolojik ürün üzerindeki
etiket şu bilgileri ihtiva eder:
a) Ürünün bu yönetmelik hükümlerine göre üretilmiş
tarımsal kökenli muhteviyatının tamamını (Ek-6 C),
b) Ürünün Ek-6 Bölüm A çerçevesinde tarım dışı
muhteviyatının isim ve miktarlarını,
c) Ürünün veya muhteviyatının hazırlama safhasında
radyasyon iyonizasyonu ve Ek-6 Bölüm B’de bulunmayan maddeler kullanılarak
herhangi bir işleme tabi tutulmamış olduğunu,
d) Ürünün kontrole tabi bir üretici, işleyici ve
paketleyici tarafından hazırlanmış olduğunu,
e) Ürünün Türk Malı olduğunu, üretim yerini ve
tarihini, standadındaki kalite özelliğini ve "“Ekolojik
Ürün"”olduğunu.
Tarımsal Olmayan Ürün
Miktarı
Madde 31 - 29 uncu maddenin (a) bendine
istisna olarak diğer metodlarla üretilmiş belirli muhteviyat, son üründeki
muhteviyatın azami %5’ini geçmeyecek şekilde kullanılır (Ek-6 Bölüm A
kapsamındaki maddeler için).
İhracattaki
Durum
Madde32 - İhracat dokümanlarında
ürünün ekolojik yöntemlerle elde edilmiş olduğunu gösteren bir ibare bulunması
gerekir.
Yeni İşletmelerde
Etiketleme
Madde 33 - Bu yönetmelik çerçevesinde
üretilmiş ürün üzerine konulacak etiketler:
a) Halen, ekolojik metodlarla üretim yapılan
işletmelerden bir önceki sezonda elde edilen ürünler üzerine, belirlenen
kriterleri karşılaması şartı ve Kontrol ve Sertifikasyon Organlarınca teyidi ile
vurulur.
b) Bir tarımsal işletmede ekolojik metodlarla
üretime ilk defa başlanması halinde, 2 yıllık bir geçiş dönemi göz önüne alınır
ve ürünün ekolojik olduğu belirtilir. Bu süreler, kontrol organı tarafından
uzatılır veya kısaltabilinir. Bununla beraber, bu ürünler üzerine konulacak
etiketlerde, ürünün geçiş döneminde üretildiğine dair bir ifade tüketiciyi
yanıltmayacak şekilde açıkça bulundurulur.
Organik Kökenli Olmayan
Katkı Maddeleri
Madde 34 - Ürün içindeki maddelerin bir
kısmının, bu yönetmelikte belirtilen kurallar çerçevesinde üretilmemiş olması
halinde de ürüne ekolojik ürün etiketi konulur. Ancak;
a) Muhteviyatının en az %50’sinin ekolojik
metodlarla elde edilmiş olması ve (Ek-6 Bölüm B kapsamındaki
maddeler).
b) Ürünün 30 uncu maddenin (b), (c) ve (d)
bentlerinde belirtilen hususları ihtiva etmesi gerekir.
c) Muhteviyat, etiket üzerindeki yazılışında
maddelerin miktar itibariyle çoktan aza doğru sıralanır ve madde isimlerinin
yazılışında aynı renk ve büyüklükteki puntolar kullanılır.
Kontrol
Yetkisi
Madde 35 - Etiketleme’nin uygunluğundan
sorumlu birim Bakanlıkta ETK’dır. Bakanlığın kontrol ve sertifika yetkisini özel
yerli veya yabancı kuruluşlara devretmesi halinde, kontrol yetkisi alan
kuruluşlar, Bakanlığın onayladığı etiketleri kullanır.
BEŞİNCİ
KISIM
Çeşitli ve Son
Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
Hükümler
Madde 36 - Ekolojik metodlarla üretim
yapmak isteyen herhangi bir üretici, bu işi kendiliğinden yapıp ürününü kendi
imkanlarıyla pazarlar veya herhangi bir firma ile sözleşmeli olarak da yapar.
Ancak iki halde de üretimin bu yönetmeliğe göre gerçekleştirilmiş olması
gerekir.
Madde 37 - Kontrol kuruluşu en geç 31
Mart tarihine kadar önceki yılın faaliyetleri ile içinde bulunulan yıla ait
uygulanacak programa ilişkin raporu Bakanlığa ulaştırır. Sözkonusu raporda
üretici, işleyici ve ihracatçı isim ve adresleri, ürünün çeşidi ve niteliği,
ekim alanı ve üretim miktarı ile Bakanlığın gerekli gördüğü her türlü bilgi
bulunur.
Madde 38 - Ekolojik ürünlerin ihracat
ve ithalatı için gerekli düzenlemeler Başbakanlık Hazine ve Dış Ticaret
Müsteşarlığı ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından
yapılır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Son
Hükümler
Yürürlük
Madde 39 - Bu Yönetmelik yayımlandıktan
1 ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 40 - Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
EK -
1
[Yönetmelik Madde 7
(b/4)]
Çiftlik Düzeyinde Organik
Üretim Prensipleri Bitkiler ve Bitkisel Ürünler:
1- Bu ekte yer alan prensipler ekimden asgari 2 yıl
önce, ya da çok yıllık bitkilerde asgari 3 yıllık bir geçiş döneminde
parsellerde uygulanmış olmalıdır. Kontrol organı bu periyodu uzatıp
kısaltabilir.
2- Toprağın verimliliği ve biyolojik
aktivitesi mümkünse aşağıdaki yollarla devam ettirilmeli veya
arttırılmalıdır.
a) Baklagil ekimi yeşil gübreler ve derin köklü
bitkiler ve mümkünse çok yıllık rotasyon programları,
b) Bu yönetmeliğe uygun olarak üretim yapan
işletmelerden kompoze edilmiş ya da edilmemiş organik maddelerin toprağa
verilmesi. Organik hayvansal üretimde ortak teknik kuralların kabul edilmesine
kadar hayvancılık yan ürünleri, eğer milli mevzuata ya da uluslararası bilinen
pratiklere göre üretim yapan işletmelerden geliyorsa
kullanılabilirler.
Rotasyona tabi tutulan
bitkinin besin maddeleri yeterli değilse ya da toprak iyileştirilmesi mümkün
değilse, Ek-2’de değinilen diğer organik veya mineral gübreler
uygulanabilir.
Kompost aktivasyonunda uygun
mikroorganizma veya bitkisel kökenli preparatlar
kullanılabilir,
3) Parazitler, hastalıklar ve yabani bitkiler
aşağıdaki tedbirlerin kombinasyonu ile kontrol edilir.
- Uygun tür ve çeşit
seçimi,
- Uygun rotasyon
programı,
- Mekanik işleme
prosedürleri,
- Uygun ortamların yaratılıp
sürdürülmesi ile parazitlerin tabii düşmanlarının korun-ması. (çit, yuvalanma
yerleri, yırtıcıların salıverilmesi)
- Yabancı otların alevle yakılarak
veya elle yok edilmesi.
EK
-2
[Yönetmelik Madde 7
(c/5)]
A - GÜBRELEME VE TOPRAK
İYİLEŞTİRMEDE KULLANILAN ÜRÜNLER
Adı
Tanımı
Kullanma
Kompozisyon
Çiftlik ve kanatlı
gübresi
..........................
Çiftlik ve sıvı atıkları
(şerbet)
..........................
Saman
..........................
Torf
..........................
Mantar üretim artığı ve
diğer
..........................
Organik ortamlar
..........................
Organik ev atıkları
kompostları
..........................
Bitki artıkları kompostu
..........................
Mezbaha ve balık
endüstrisinden kalan
..........................
Hayvansal atıkların işlenmiş
ürünleri
..........................
Gıda ve tekstil endüstrisi
organik yan ürünleri
..........................
Deniz yosunları ve deniz
yosunu ürünleri
..........................
Talaş, ağaç kabukları ve odun
atıkları
..........................
Odun külü
..........................
Tabii fosfat kayaları
..........................
Kalsiyumlu aliminyum fosfat
kayacı
..........................
Volkanik tüf
..........................
Potasyum kayacı
..........................
Potasyum sülfat
Kontrol organınca tanınmış
Kireç taşı
..........................
Tebeşir
..........................
Magnezyum kayacı
..........................
Kalkerli magnezyum kayacı
(Dolmit)
..........................
Magnezyum sülfat (Epson tuzu)
..........................
Kalsiyum sülfat (Jips)
..........................
İz elementler (Cu, Fe, Mn,
Zn, Br)
Kontrol organınca tanınmış
Kükürt
Kontrol organınca tanınmış
Kaya unu
Kil (Bentonit,
Perlit)
B -
BİTKİ ZARARLI VE HASTALIKLARIN KONTROLÜNDE KULLANILACAK
ÜRÜNLER
Adı
Tanımı
Kullanma
Kompozisyon Şartları
Chrysanthemum
cinerariaefolium’dan ekstrakte
edilen muhtemel bir sinerjist
ihtiva eden pyrethrins esaslı
preparatlar
Derris elliptica’dan elde
edilen preparatlar
Quassia amara’dan elde edilen
preparatlar
Ryania speciosa’dan elde
edilen preparatlar
Balmumu
Diatoma (Diatomaceous)
toprağı
Kaya tozu
(unu)
Tuzaklarda kullanılmak koşulu
ile yüksek hayvan
türlerini dirençli yapan ve
metaldehyte esaslı preparatlar
Kükürt
Bordo
bulamacı
Burgundy bulamacı
(karışımı)
Sodyum
silikat
Sodyum
bikarbonat
Potasyum sabunu (arap
sabunu)
Pheromone
preparatları
Bacillus thuringiensis
preparatları
Granüler yapıdaki virüs
preparatları
Bitki ve hayvan
yağları
Prafin
yağı
C - DİĞER
ÜRÜNLER
EK -
3
[Yönetmelik Madde 13
(b)]
Minimum Kontrol Gerekleri ve
13 üncü ve 14 üncü Maddede Değinilen Kontrol Durumunda İhtiyati
Tedbirler
A - Çiftliklerin üretim
alanları ve bitkisel ürünler
1 - Üretim bir birim arazi
parseli üzerinde olmalı ve üretim ile depolama, bu Yönetmelikte verilen
kurallara göre üretim yapılmayan diğerlerinden tamamen ayrı yerlerde olmalıdır;
İşleme ve paketleme işlemleri bu birimin bir bölümünde olabilir ki buradaki
çalışma kendi tarımsal üretiminin işlenmesi ve paketlenmesi ile
sınırlıdır.
2 - İlk kez kontrol yapılması
durumunda üretici ve kontrol organı şunları yapmalıdır;
- Depolama ve üretim
arazileri ile arazi parselleri ve mümkünse, kesin işleme ve paketleme yapılan
arazileri gösteren birimin tam
tarifi.
- Bu Yönetmeliği uygulamak
için birim seviyesinde alınan bütün pratik tedbirler.
Bu tanım ve ilgili tedbirler,
birimden sorumlu kişi tarafından imzalanmış kontrol raporunda belirtilmelidir.
İlave olarak rapor şu hususları belirtmelidir:
Kullanımı 7 nci maddenin (b)
ve (c) bentlerinin 4 ve 5 inci alt bentlerine uyum göstermeyen ürünlerle ilgili
parseller için son müracaat tarihi 7 nci ve 29 uncu maddelerdeki işlemleri
tamamlamak ve ihlal durumunda 28 inci maddenin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen
tedbirlerin uygulanmasını kabul etmek için üretici tarafından
üstlenme.
3 - Her yıl, kontrol
organınca tesbit edilen tarihten önce üretici, Kontrol organına bitkisel ürünler
üretimin takvimini bildirmelidir.
4 - Kontrol organına, satın alınan
hammaddelerin orijin, özellik ve miktarları ile bu maddelerin kullanımı hakkında
bilgi veren yazılı ve dokümanter hesaplar muhafaza edilmelidir. Ayrıca satılan
tüm tarımsal ürünlerin özelliği, miktarları ve gönderilen kişilerle ilgili
yazılı ve dokümanter hesaplar da muhafaza edilmelidir. Son tüketiciye doğrudan
satılan miktarlar günlük olarak hesaplanacaktır.
5 - Kullanımı 7 nci maddenin
(b) ve (c) bentlerinin 4 ve 5 inci alt bentleri ile uyumlu olanların dışındaki
girdi ürünlerinin depolanması yasaklanmıştır.
6 - Açıklanmamış kontrol
gezilerinden ayrı olarak kontrol organı, birimin tam fiziksel muayenesini senede
en az bir kez yapmalıdır. Yönetmelikte belirtilmeyen ürünlerin kontrolü için
örnek alınabilir. Bununla birlikte bu örnekler, istenmeyen ürünlerin
kullanımından şüphelenilmesi durumunda alınmalıdır. Muayene raporu her
ziyaretten sonra düzenlenmeli, birim sorumlusu tarafından
imzalanmalıdır.
7 - Üretici kontrol organına,
kontrol amacıyla, depoya giriş-üretim arazileri ve arazi parselleri, hesaplar ve
ilgili dokümanları vermelidir. Üretici kontrol organına kontrolle ilgili gerekli
bütün bilgiyi vermek zorundadır.
8 - Sonuçta tüketiciye
paketlenmemiş şekilde ulaşan 1 inci maddede belirtilen ürünler, diğer bir birime
sadece uygun paketler veya kapalı kaplarla etiketlenmiş olarak taşınabilirler.
Bu etiketler:
- Üretimde veya ürün hazırlamadan
sorumlu kişinin isim ve adresi,
- Ürün adı,
- Ürünün bu Yönetmelikteki kontrol
düzenlemelerine tabi tutulduğu belirtilmelidir.
9 - İşleyicinin aynı arazide
birkaç üretim birimi birlikte işlemesi durumunda 1 inci maddede belirtilmeyen
bitki veya bitkisel ürünler üretilen arazideki birimler, 14 üncü maddenin (a),
(b) ve (c) bentlerindeki kontrol düzenlemelerine tabi
tutulmalıdır.
B - Bitkisel ürünler ve esas
olarak bitkisel ürünlerden oluşan yiyecek maddeleri için işleme ve paketleme
birimleri
1 - Kontrol organı şunlar
düzenlemelidir;
- İlgili işlemlerden önce ve
sonra tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması için kullanılan
kolaylıkları gösteren, birimin tam tanımı.
- Bu Yönetmeliğe uygunluğu
sağlamak için birim seviyesinde alınan bütün pratik
tedbirler,
Bu tanım ve ilgili tedbirler,
birim sorumlusunca imzalanan kontrol raporunda
belirtilme-lidir.
2 - Kontrol organına işleme
imkanı sağlayan yazılı hesaplar muhafaza edilmelidir.
- 1 inci maddede belirtilen birime
teslim edilmiş olan tarımsal ürünlerin orijin, özellik ve
miktarları,
- 1 inci maddede belirtilen, birimi
terketmiş olan ürünlerin özellik miktar ve onayları,
- Bazı diğer bilgiler, orijin,
özellik, içerik ve katkı maddeleri miktarları ile birime veril-miş olan işleme
yardımları ve işlenmiş ürünlerin yapısı gibi kontrol organınca, işlemlerin tam
kontrolü amacıyla ihtiyaç duyulan bilgiler.
3- İlgili birimde işlenmiş, paketlenmiş ve
depolanmış 1 inci maddede belirtilmeyen ürünler olması durumunda; 1 inci maddede
belirtilen ürünlerin depolanması için bölmeler içindeki alanlar işlemden önce ve
sonra ayrı tutulmalıdır.
- İşlemler, ele alınmış olan işlem
tamamen bitene kadar ara verilmeden sürdürülüp tamamlanmalıdır. 1 inci madde
kapsamında olmayan ürünler ilgili benzer işlemlerden yer ve zaman ile
ayrılmalıdır.
Eğer bu işlemler
yapılmıyorsa, kontrol organı ile üzerinde uzlaşan bir bitiş tarihi önceden ilân
edilmelidir.
- Bu Yönetmelikte verilen
kurallara uymayan yöntemlerle elde edilen ürünler ile karışımdan sakınmak ve
miktarların tanınmasını sağlamak için her tedbir alınmış
olmalıdır.
4- İlân edilmemiş ziyaretlerden ayrı olarak
kontrol organı birimin en az yılda bir tam fiziksel kontrolünü yapmalıdır. Bu
Yönetmelik kapsamında olmayan ürünlerin test edilmesi için örnek alınabilir.
Bununla birlikte böyle bir uygulama şüpheli bir durum olması halinde
yapılmalıdır. Her ziyaretten sonra bir rapor düzenlenmeli, birimin kontrolden
sorumlu olan kişisi tarafından imzalanmalıdır.
5- İşleyici, kontrol organına kontrol
amacıyla birime kabul ve yazılı hesaplar ile uygun destekleyici dokümanları
vermelidir. Kontrol organına kontrol amacıyla ihtiyaç duyulan herhangi bir bilgi
sağlanmalıdır.
6- A Bölümünün 8 inci noktasında verilen
nakil ile ilgili ihtiyaçlar uygulanabilir.
EK -
4
[Yönetmelik Madde 13
(b)]
a) İşleyicinin adı ve adresi,
b) Arazilerin yerleşimi ve uygun olması halinde
işlemlerin yapıldığı parseller,
c) İşlemler ve ürünlerin
özelliği,
d) 5, 6, 7 ve 11 inci maddelere göre
işlemleri yapmak için işleyicinin yükümlülükleri,
e) Tarımsal İşletme olması durumunda kullanımı
ilgili parseller üzerinde 7 nci maddenin (b) ve (c) bentlerinin 4 ve 5 inci alt
bentlerinde bahsedilen listelerle uyumlu olmayan ürünleri uygulamak için
üreticinin açıkladığı tarih,
f) Üye devletlerin bazı organları onaylayarak
kontrol sistemi uygulaması durumunda işleyicinin yükümlülüklerini kontrolüne
verdiği onaylı organın adı.
EK -
5
[Yönetmelik Madde 14
(f)]
Kontrol Planında Bulunan
Ürünlerin Gösterilmesi
Kontrol planında bulunan
ürünlerin gösterilmesi etiketlemede
kullanılan dille aynı dilde gösterilmelidir.
EK -
6
[Yönetmelik Madde 9, 30,
31, 34]
A- Tarımsal orijinli olmayan
muhtevalar gibi izin verilen maddeler Madde 30 (b),
Madde
31
B- Hazırlama safhasında
kullanımına izin verilen maddeler Madde 30 (c), Madde 34
(a)
C- Tarımsal Kökenli
Maddeler 30 (a)
EKOLOJİK METODLARLA ÜRETİLMİŞ
TARIMSAL ÜRÜNLERİN İŞLENMESİ VE
HAZIRLANMASI SIRASINDA KULLANILABİLECEK
MADDELER
A - TARIMSAL KÖKENLİ OLMAYAN
KATKI MADDELERİ
A - 1 - Gıda Katkıları ve
Taşıyıcılar
İsim
Özel Şartlar
E 170 kalsiyum karbonat
..........................
E 270 laktik asit
..........................
E 290 karbondioksit
..........................
E 296 malik asit
..........................
E 300 askorbik asit
..........................
E 322 lesitin
..........................
E 330 sitrik asit
..........................
E 334 tartarik asit (L (+)
-)
..........................
E 335 sodyum tartarat
..........................
E 336 potasyum tartarat
..........................
E 400 alginik asit
..........................
E 401 sodyum alginat
..........................
E 402 potasyum alginat
..........................
E 406 agar
..........................
E 410 akasya sakızı
..........................
E 412 guar sakızı
..........................
E 413 tragacath sakızı
..........................
E 414 arap sakızı
..........................
E 415 karaga sakızı
..........................
E 416 xanthan sakızı
..........................
E 440 pektin
..........................
E 500 sodyum karbonat
..........................
E 501 potasyum karbonat
..........................
E 503 amonyum karbonat
..........................
E 504 magnezyum karbonat
..........................
E 516 kalsiyum sülfat
..........................
E 938 argon
..........................
E 941 nitrojen
..........................
E 948 oksijen
..........................
A - 2 Doğal tatlandırıcı
maddeler veya preparatlar
A - 3 Su ve
tuz
- içme suyu
- gıda işlemede kullanılan Sodyum
Chloride veya Potasyum Chloride içerikli tuz bileşikleri,
A - 4 Mikroorganizma
preparatları
Genetik yapısı
değiştirilmemiş veya genetik yapısı 90/220/EEC işaretle direktife göre modifiye
edilmiş preparatlar.
A - 5 Mineraller (iz
elementler dahil) ve vitaminler
Sadece kullanılmasına
yasaların müsaade ettiği oranda zorunluluk arz eden hallerde
B - Hazırlama Sırasında
Kullanımına İzin Verilen Maddeler
(Tarımsal orijinli muhtevalar
Madde 30-a)
İsim
Özel Şartlar
Su
Kalsiyum klorür
..................................................................................
pıhtılaşma maddesi
Kalsiyum karbonat
Kalsiyum
hidroksid
Kalsiyum sülfat
.................................................................................. pıhtılaşma maddesi
Magnezyum klorür
............................................................................. pıhtılaşma maddesi
Potasyum karbonat
............................................................................. üzüm kurutması
Azot
Etanol
................................................................................................. çözem
Tannik asit
........................................................................................... filtrasyon
yardımcısı
Yumurta akı
albumini
Kazein
Jelatin
Isinglass
Bitkisel yağlar
....................................................................................
yağlama ve izolasyon için
Silikon dioksit jeli veya
kolloidal solüsyonu
Aktive
kömür
Talk
Bentonit
Kaolin
Diatom
toprağı
Perlit
Fındık
kabuğu
Balmumu
............................................................................................
izolasyon maddesi
Carnauba mumu
.................................................................................
izolasyon maddesi
C - Tarımsal Kökenli Maddeler
(Madde 30-a)
C - 1 - İşlenmemiş bitkisel
ürünler veya fiziksel işleme sonucu elde edilmiş ürünler
C - 1 - 1 - Yenilebilir
meyveler, kabuklular ve tohumlar
Hindistan
cevizi
Brezilya
cevizi
Cashew
Hurma
Ananas
Mango
Papaya
Sloes
Kakao
Marakuyas
Kolanat
Yer
fıstığı
Kuşburnu
Üzümsü
meyveler
Akçaağaç
şurubu
Quinoa
Amarant
Turp tohumu
(at)
Kabak
tohumu
Çam
fıstığı
Turp
tohumu
C - 1 - 2 - Yenilebilir
türler ve otlar
Kekik hariç bütün ürünler
C - 1 - 3 - Hububat
Darı
Yabani çeltik
C - 1 - 4 - Yağlı tohumlar ve yağlı meyveler
susam tohumu
C - 1 - 5
Çeşitli