ASKERİ
YASAK BÖLGELER VE GÜVENLİK BÖLGELERİ
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 17.1.1983, No: 83/5949
Dayandığı Kanununun Tarihi :18.12.1981, No: 2565
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 30.4.1983, No: 18033
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi:22, S.3106
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç:
Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı 18/12/1981 tarih ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununun 6-7-9-10-13-20-21 ve 27. maddelerinde belirtilen hususlardaki esasları belirlemek 33 ncü maddesi gereğince bu Kanunun uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirtmektir.
Kapsam :
Madde 2 - Aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu Yönetmelik; Askeri Yasak Bölgeleri ile Güvenlik Bölgelerini, yurt içinde yapılacak büyük ve stratejik önemi haiz tesislerin coğrafi konum ve yerlerinin tesbitini, seferberlik ve savaşta bu tesislerin tahribi için önceden yapılması gereken hazırlıkları, yabancıların taşınmaz mal edinemeyecekleri ve izin almadan kiralayamayacakları bölgeler ile ilgili hususlarda, Genelkurmay Başkanlığını, Bakanlıkları, Kuvvet Komutanlıklarını (Jandarma Genel Komutanlığı dahil), kamu ve özel kurum ve kuruluşları kapsamına alır."
Tanımlar :
Madde 3 - 1) Birinci derece Kara Askeri Yasak Bölgeleri
A - Yurt savunması bakımından hayati önem taşıyan askeri tesis ve bölgelerin, çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen dış sınırlarının en az yüz, en fazla dörtyüz metre uzağından alınan noktaların birleştirilmesi suretiyle meydana gelen alanlarla (ŞEKİL - 1)
B - Kara sınır hattı boyunca ve lüzum görülen kıyılarda otuz ila altıyüz metre derinlikte kurulan alanlardır. (ŞEKİL-2)
2) İkinci Derece Kara Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerin çevresinde, bu bölge sınırlarından başlamak üzere beş kilometreye,savunma ihtiyacı ve bölgenin özelliklerinin zorunlu kıldığı hallerde on kilometreye kadar uzaktan seçilen noktalardan geçirilen hatla tesbit edilen alanlar ile (ŞEKİL -1) yurt savunması bakımından gerekli görülen diğer bölgelerde kurulan ve sınırları Bakanlar Kurulu Kararı ile tesbit edilen alanlardır. (ŞEKİL - 3)
3) Birinci Derece Deniz Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bittiği noktadan itibaren deniz yönünde (ŞEKİL - 4), denizdeki tesisin çepeçevre her tarafında,en az yüz metre en çok bir deniz mili uzaklıktan geçen noktaların birleştirilmesi suretiyle tesbit edilen alanlardır. (ŞEKİL - 6)
4) İkinci Derece Deniz Askeri Yasak Bölgeleri
A - İkinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bittiği noktadan itibaren deniz yönünde,(ŞEKİL -5)
B - Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin sınırlarından itibaren deniz üzerinde her yönde (ŞEKİL - 6), iki deniz miline kadar uzaklıktaki noktaların birleştirilmesi suretiyle,
C - Birinci derece deniz askeri yasak bölgesi olabilecek yerlerde birinci derece deniz askeri yasak bölgesi kurulması zorunlu görülmediği takdirde yukarıdaki A ve B bentlerindeki esaslara göre,
D - Yurt savunması bakımından gerekli görülen yerlerde en az bir,en fazla iki deniz mili olarak,kurulan alanlardır.
5) Birinci Derece Hava Askeri yasak Bölgeleri
Birinci derece kara ve deniz askeri yasak bölgelerinin üzerinde ve dış sınırlarından itibaren yatay olarak her yönde en az yirmibeş kilometre,dikey olarak limitsiz yüksekliğe kadar uzanan ve milli hudutlar içinde kalan hava sahalarıdır. (ŞEKİL - 7)
6) İkinci Derece Hava Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece kara ve deniz askeri yasak bölgeleri dışında kalan stratejik önemi haiz askeri veya kamu ve özel kuruluşlara ait tesisler üzerinde ve dış sınırlarından itibaren yatay olarak her yönde en az yirmibeş kilometre,dikey olarak limitsiz yüksekliğe kadar uzanan ve milli hudutlar içinde kalan hava sahalarıdır. (ŞEKİL -8)
7) Güvenlik Bölgeleri
A - Özel Güvenlik Bölgeleri
Kamu ve özel kuruluşlara ait stratejik değeri haiz her türlü yer ve tesislerin dış sınırlarından itibaren en fazla dörtyüz metreye kadar geçen noktaların birleştirilmesiyle tesbit edilen alanlardır. (ŞEKİL - 10)
B - Askeri Güvenlik Bölgeleri
a) Daimi Askeri Güvenlik Bölgeleri:
Birinci derece kara ve deniz yasak bölgesi olarak ilan edilmeyen silahlı kuvvetlere ait kışla, kıta, karargah,kurum ve ordugah ve tesisler ile sualtı ve suüstü tesislerinin her türlü patlayıcı,yanıcı,akaryakıt ve gizlilik dereceli maddelerin konmasına tahsis edilmiş sabit ve seyyar depo ve cephaneliklerle,bu gibi maddeleri dolduran, boşaltan tesisler ve atış poligonlarının çevresinde; bu yerlerin dış sınırlarından itibaren en fazla dörtyüz metreye kadar geçen noktaların birleştirilmesi ile tesbit edilen alanlar ile (ŞEKİL - 9)
b) Belirli Süreler İçin (Geçici) Kurulan Askeri Güvenlik Bölgeleri:
Mal ve can güvenliği bakımından girilmesinde sakınca görülen atış alanları ile tatbikat bölgeleri içinde atış ve tatbikatın devam ettiği sürece kara,deniz ve hava askeri güvenlik bölgesi olarak sınırları ve kapsamı ilgili makamlarca uygun araçlarla ilan edilen alanlardır.
8) Yetkili Komutanlık
Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığının teklifleri üzerine Genelkurmay Başkanlığınca tesbit edilen Komutanlıktır.
9) Fiziki Güvenlik Sistemi
Sınırlarımız boyunca Bakanlar Kurulu tarafından gerekli görülen yerlerde tesis edilen engel sistemidir.
10) Kontrollu Hava Sahası
İlgili otoritelerce boyutları belirlenmiş ve içerisinde kontrollu uçuşlar için hava trafik hizmeti uygulanan hava sahalarıdır.
11) Tavsiyeli Hava Sahası
Bir uçuş malumatı bölgesi içinde bulunan ve burada uçan uçaklara hava trafik hizmetleri yönünden yalnız tavsiye hizmeti temin edilen hava sahalarıdır.
12) Olağanüstü hal
Savaş hali, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, ayaklanma olması veya vatan ve Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın veya ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren veya Anayasanın
tanıdığı hür demokratik düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelen yaygın şiddet hareketleri hakkında kesin belirtilerin ortaya çıkması, büyük yangınlar, tabii afetler ve salgın hastalıklar nedeni ile milli güvenliğin
tehlikede görüldüğü hallerde,
13) Askeri tesis
Askeri personel, tesis veya malzemelerin bulunduğu yer, depo, kışla, bina gibi yerlerdir.
14) Askeri Bölge
Birinci derece askeri yasak bölgeler, nöbet yerleri, karakol, kışla, karargahlar, askeri kurumlar, yerleşme ve konaklama gibi amaçlarla kullanılan bina ve mahallerin bulunduğu yerlerdir.
15) Kıyı
Karanın su ile birleştiği hattır. Kıyı hattından arazinin görünen şekilde fiziksel değişiklik arz eden noktalarına veya sürekli bitki hattına kadar uzanan saha kıyı boyudur. Kıyı; Deniz, göl (doğal ve yapay) ve nehirlerin kıyı çizgisi boyunca uzanan kara parçasıdır.
Bu kara parçası, deniz ve göllerde, taşkın durumları dışında, kara yönünde en çok ilerlediği anda suların belirlediği kıyı çizgisi ile bu çizgiden sonra da devam eder, kıyı hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, taşlık, kayalık, sazlık, bataklık alanı kara yönündeki doğal sınır çizgisi arasında kalan alandır.
Nehirlerde (akar sularda) bu alan, suyun olağan yatakları ile bu yataklardan sonrada devam eder, suyun etkisiyle oluşan kumluk, çakıllık, taşlık, kayalık, sazlık, bataklık alanı kara yönündeki doğal sınır çizgisi arasında kalan alandır.
Deniz, göl, (doğal ve yapay) ve nehirler devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu için bunların tamamlayıcı parçası (mütemmim cüzü) ve uzantısı olan kıyılarda bir ayrıcalık ve tekel sözkonusu olmaksızın herkesin ücret ödemeksizin
mutlak olarak eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık alanlardır.
16) Stratejik (hayati) önemi haiz yer
Milli güvenliğin ve milli çıkarların sağlanmasına etkisi olabilecek topluluk, tesis veya yerlerdir.
17) Dış Sınır
Bu yönetmelikte bahsedilen bölge veya tesislerin etrafında,
- Çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engelle belirlenen sınır,
- Herhangi bir engelin bulunmadığı durumlarda;
A - Kamulaştırma yapılmış yerlerde kamulaştırma sınırı,
B - Kamulaştırma yapılmamış yerlerde kadastro parsel sınırı,
C - Kadastro yapılmamış yerlerde ise, yapıların en dış noktalarının birletirilmesi ile elde edilecek sınır, anlaşılmalıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Askeri Yasak Bölgeler
BİRİNCİ KISIM
Kara Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci Derece Kara Askeri Yasak Bölge Kurma Esasları:
Madde 4 - 1) Yurt savunması bakımından hayati önem taşıyan askeri tesis ve bölgelerin çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen dış sınırlarının en az yüz, en fazla dörtyüz metre uzağından alınan noktaların birleştirilmesi suretiyle meydana gelen alanlar ile kara sınır hattı boyunca ve lüzum görülen kıyılarda otuz ile altıyüz metre derinliklerdeki alanlarda tesis edilir.
Ancak, kara sınır hattı boyunca tesis edilenler hariç olmak üzere, birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin savunma ihtiyacı dörtyüz metrelik azami hattın dışında bir kısım kara parçalarının da birinci derece kara askeri yasak bölgesi içine alınmasını gerektiriyorsa bu yerlerin de birinci derece kara askeri yasak bölgeleri içine alınmasına veya arazi şartlarına uyulması, kamu hizmetleri, halkın faydalanması ve geçiş imkanlarının gözönünde bulundurulması gibi durumlarda bu bölgelerin yüz metre olan asgari haddinin daha aşağıya indirilmesine, belirtilecek ihtiyaca göre, Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilebilir.
2) Birinci derece kara askeri yasak bölge ilan edilmesi istenen yerler
O bölgenin barışta savunmasından sorumlu komutanlıklarca gerekli incelemeler yapılarak gerekçeleri ile birlikte bağlı oldukları Kuvvet Komutanlığı veya Jandarma Genel Komutanlığına bildirilir.
Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı sorumluluğunda bulunan hudutlarla ilgili yerler için Kara Kuvvetleri Komutanlığının görüşlerini alarak) uygun bulduklarını bir yazı ile Genelkurmay Başkanlığına bildirir.
3) Bu yazıda yasak bölge kurulması istenen yerin veya yerlerin;
A - Savunma ve iç güvenlik açısından yasak bölge tesis edilmesini zorunlu kılan nedenler,
B - Konumu ile etrafında kurulması istenen birinci ve ikinci derece yasak bölge alanlarının dış sınırlarını gösterir 1/25.000 ölçekli üç adet haritası veya kopyası,
C - Bu sınırlarda seferi bir durumda değişiklik olup olmayacağı, olacak ise nedenleri ve bu durumdaki muhtemel sınırları, şimdiden bu sınırın kararının alınıp alınmamasının teklif edilip edilmeyeceği veya hangi alarm kademesi ile uygulamaya konulmasının uygun olacağı,
D - Birinci derece kara askeri yasak bölgeleri üzerinde kurma zorunluluğu duyulan birinci derece hava askeri yasak bölgesinin yatay sınırlarını gösterir 1/25.000 ölçekli üç adet harita veya kopyası,
E - Birinci ve ikinci derece kara askeri yasak bölgeleri ile birinci derece hava askeri yasak bölgelerine esas olacak yatay dış sınırlarının koordinat listesi (üç adet),
F - Yasak bölge kurulması istenen bölge içinde bulunan meskun mahaller, tesisler, taşınmaz mallar, yollar, köprüler ve binaların durumu, varsa hazine arazilerinin miktarı ile yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilere ait taşınmaz mal
bulunup bulunmadığı,
G - Yapılacak kamulaştırmanın tahmini maliyeti,
H - Bölgenin turizm, tarım, madencilik, arkeolojik saha ve diğer tabii kaynaklar ve yatırımlar yönünden taşıdığı önem,
İ - Bölgedeki halkın karakteri, ihtiyaçları ve yasak bölge ilanı ile doğabilecek maddi ilişkileri,
K - Kara sınır hattı boyunca ve kıyılarda tesis edilecek birinci derece kara askeri yasak bölgelerde kamulaştırmaya zorunluluk bulunup bulunmadığı,
L - Yetkili komutanlık belirtilir.
4) Gelen bu istekler hakkında gereken çalışmalar yapılır ve Genelkurmay Başkanlığı görüşü oluşturulur.Yasak bölge kurulmasına lüzum görülen istekler, Bakanlar Kurulu Kararı Çıkartılması maksadıyla Milli Savunma Bakanlığına bildirilir.Bu istekler için Milli Savunma Bakanlığınca ilgili Bakanlıkların görüşü alındıktan sonra,Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılır.
5) Bakanlar Kurulu Kararı çıkartılması için Milli Savunma Bakanlığına yazılacak yazıya;
A - Birinci derece kara askeri yasak bölgelerini belirleyen harita veya
kopyalar ile birinci derece hava askeri yasak bölgesini belirleyen harita kopyalarından üçer adet,
B - Kara ve hava askeri yasak bölgelerinin üçer adet koordinat listesi,
C - Yasak bölge kurulması isteğinin gerekçeleri,
D - Çıkartılması istenen kararname tasarısı ilave edilir.
6) Kararname tasarısında; EK - A'da da görüldüğü gibi,
A - Askeri yasak bölge kurulması istenen yerin bulunduğu il,ilçe,köy ismi,
B - Yasak bölge kurulması isteğinin kanuni dayanağı,
C - Kurulması istenen kara ve hava askeri yasak bölgelerinin dereceleri,
D - Askeri kara yasak bölge sınırlarından gerekenlerin arazide fiilen işaretlenmesi ve statülerinin tespit ve ilanı hususunda hangi Bakanlığın yetkili kılındığı,
E - Birinci derece yasak bölge sınırları içindeki tüm taşınmaz mallar ile, ikinci derece yasak bölge içinde yabancı uyruklulara ait taşınmaz malların kamulaştırılmasına Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak Milli Savunma Bakanlığının
yetkili kılındığı,
F - Yetkili komutanlığın kim olduğu belirtilir.
7) Onaylanan kararname ile EK'i harita ve koordinat listelerinin bir adedi Başbakanlıkta kalır. Milli Savunma Bakanlığına gönderilen kararname ve EK'leri bu Bakanlık tarafından; beş adedi Genelkurmay Başkanlığına,bir adedi İmar ve İskan
Bakanlığına,bir adedi Ulaştırma Bakanlığına,bir adedi Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak Daire Başkanlığına gönderilir.
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 5 - 1) Bölge içindeki taşınmaz mallar kamulaştırılır.
2) Bölgeye buradaki görevlilerle,yetkili komutanlığın izin verdiği Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki diğer görevlilerden başkası giremez,oturamaz.
3) Buradaki görevlilerin aile fertlerinin üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının bölgeye girmelerine ve oturmalarına aynı komutanlıkça izin verilebilir.
4) Bu yerler ve içindeki tesisler amaç dışında kullanılamaz.
5) Yabancı uyruklu kişilerin geçici olarak bölgeye girmeleri ve oturmaları Genelkurmay Başkanlığının iznine bağlıdır.Bu konudaki izin talepleri,ilgili makamlarca Genelkurmay Başkanlığına iletilir ve sonucu Kuvvet veya Jandarma Genel
Komutanlığı kanalı ile ve bölgedeki yetkili komutanlığa bildirilir.Bu hususta yetkili komutanlıkça mahallin Mülki Amirine de bilgi verilir.Bölgede bulundukları sürece yabancılara bir refakatçı verilmesi zorunludur.
6) Birinci derece kara askeri yasak bölgesinde bulunan su kaynaklarından ve geçiş yollarından yararlanmak isteyenler,bölgenin Mülki İdare Amirine müracaat ederler.
Mülki İdare Amirleri (Kaymakam veya Vali) gerekli incelemeyi yaparak,su kaynaklarından ve geçiş yollarından yararlanmanın zaruri olduğunu tesbit etmeleri halinde, gerekçelerini de belirtmek suretiyle yetkili komutanlığa bildirirler. Komutanlık,sadece Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bölgedeki su kaynaklarından faydalanmalarına izin verebilir ve geçiş yollarını tespit eder. Bu gibi yerlerden yararlanacak olanların uyması gereken kuralları ve bölgeye giriş kapıları ile
geçiş yollarını yapacağı bir talimat ile tesbit eder.Su kaynaklarından ve geçiş yollarından yararlanacak olanlara yetkili komutanlıkça,fotoğraf ve parmak izini ihtiva eden izin belgeleri düzenlenir ve yapılması yasak olan davranışlar imza
mukabili tebliğ edilir.Bu kişiler bu bölgelerden yararlanmaları sırasında kimlik belgeleri ile izin belgelerini birlikte yanlarında taşımak zorundadırlar.
Yararlanma sırasında zararlı veya şüpheli durum ve faaliyetleri tespit edilenlerin izin belgeleri yetkili komutanlıklarca geri alınır ve durum Mülki Makama da bildirilir.
7) Bölge içindeki eski eserler ve doğal kaynakların Milli kuruluşlarca veya Milli Kuruluşların denetimi altındaki Türk veya yabancı uyruklularca araştırılması veya işletilmesi Genelkurmay Başkanlığının olumlu mütalaasının alınması koşuluyla ilgili kanun hükümlerine göre yürütülür.
Eski eserleri ve doğal kaynakları araştırmayı,işletmeyi planlayan veya Türkiye Cumhuriyeti ve yabancı uyruklularca düşünülen araştırma ve işletmeyi denetlemekle yükümlü olan ilgili kuruluş,isteğini Genelkurmay Başkanlığına
gönderir.Genelkurmay Başkanlığınca araştırma veya işletmeye izin verilip verilmediği istek sahibi kuruluşa ve yetkili komutanlığa bildirilir.
8) Bölgenin fotoğraf ve filminin çekilmesi,harita,resim ve krokisinin yapılması,not alınması veya harita uygulaması gibi faaliyetlerde bulunulması ve bölgenin savunma ve güvenlik tedbirlerini aksatacak,bozacak,açıklayacak cihazlar
kullanılması bu amaçlarla görevlendirilmiş olanlar dışındakilere yasaktır.
Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin arazide işaretlenmesi:
Madde 6 - Birinci derece kara askeri yasak bölgeleri ilan edilmez.Ancak sınırları burada yasak bölge kurulması isteğinde bulunan komutanlık tarafından aşağıda belirtildiği gibi arazide işaretlenir.
1) Birinci derece kara askeri yasak bölgenin sınırları bölgenin özelliğine göre sınır taşı veya yeterli sırada dikenli tel ile çevrilir.
2) Tel çitin ara direkleri kırmızı boya ile boyanır.
3) Dış sıradaki tel çiti üzerine 100 - 200 metre aralıklarla (EK-B)'de gösterildiği gibi,60x90 cm.ebadında kırmızı zemin üzerine,siyah renkle asker portresi çizilmiş ve beyaz renkle YASAK BÖLGE ile FORBIDDEN ZONE,ZONE INTERDITE ve
VERBOTENE ZONE yazılı levha konur.
Kara sınır hattı boyunca ve kıyılarda kurulan birinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 7 - 1) Bu bölgelerde kurulan veya kurulacak olan kara askeri yasak bölgeleri içinde kalan taşınmaz malların kamulaştırılması zorunluluğu yoktur.
2) Bu bölgelerin kamulaştırma yapılanlarında 5 nci madde esasları aynen uygulanır.
3) Bu bölgelerin kamulaştırılma yapılmayan kesimlerinde 9 ncu maddenin (1 - 2 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 12) nci fıkraları uygulanır.
4) Bölge içindeki askeri tesislerin dürbünle gözetlenmesi bölgenin fotoğraf ve filminin çekilmesi harita,resim ve krokisinin yapılması,not alınması veya harita uygulanması gibi faaliyetlerde bulunmak ve bölgenin savunma tedbirlerini
aksatacak,bozacak ve açıklayacak cihazlar kullanılması,bu amaçla görevlendirilmiş olanlar dışındakilere yasaktır.
5) Yabancı uyruklu kişilerin ana yollar dışına çıkmaları yasaktır.
Yabancı uyrukluların ana yollar dışında bölgeye girme ve oturmalarında 5 nci maddenin 5 nci bendi uygulanır.
6) Bu bölgelerin içinden geçen kara yollarında zorunlu haller dışında durulmaz, yol dışına çıkılmaz. Yolların bu bölgelere giriş noktasına ne kadar mesafe için durulmayacağına ilişkin Türkçe ve İngilizce yazılı ikaz levhaları konur.
7) Bu bölgelerin ve bölge içindeki yolların güvenliğinin sağlanması yetkili komutanlığa aittir.
İkinci derece kara askeri yasak bölge kurma esasları :
Madde 8 - 1) İkinci derece kara askeri yasak bölgeleri,birinci derece kara askeri yasak bölgeleri çevresinde veya yurt savunması bakımından gerekli görülen diğer yerlerde kurulur.
2) Gerek birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin çevresinde ve gerekse gerekli görülen diğer bölgelerde kurulacak ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinin kurulmasında takip edilecek yol ve usuller birinci derece kara askeri
yasak bölge kurulmasında takip edilen esaslar gibidir.
3) Birinci derece kara askeri yasak bölgeleri çevresinde kurulacak ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sınırları,birinci derece kara askeri yasak bölge sınırından başlamak üzere beş kilometreye kadar uzaklıktan seçilen nokta-
lardan geçirilen hat ile belirtilir.Bu hat bölge içindeki savunma tesislerini kara gözetlemesine karşı gizleyen sırtlar ve arazi örtüleri varsa,bu sırtların en yüksek noktalarından geçirilir ve görüşe engel örtüleri içine alacak şekilde tesbit edilir.Savunma ihtiyacı ve bölgenin özellikleri zorunlu kıldığı hallerde bu mesafe on kilometreye kadar uzatılabilir.
4) Birinci derece kara askeri yasak bölgelerine bağlı ikinci derece kara askeri yasak bölgeleri ile, yurt savunması bakımından gerekli görülecek diğer bölgelerde kurulacak ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sınırları Bakanlar Kurulu Kararında belirtilir ve Resmi Gazete'de yayınlanır.Bu sınırların arazide işaretlenme zorunluluğu yoktur.
İkinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 9 - 1) Türk vatandaşlarının bölgede oturmaları,seyahat etmeleri,zirai faaliyetlerini,meslek ve sanatlarını icra etmeleri serbesttir.Şu kadar ki Milli Güvenliği sağlamak bakımından,gerekli görülecek ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinde,bölgede oturanlar dışındaki Türk vatandaşlarının bölgede oturmaları,zirai faaliyetlerini meslek ve sanatlarını icra etmeleri yetkili komutanlığın isteği üzerine Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi halinde, Milli Savunma Bakanlığının teklifi ile çıkartılacak Bakanlar Kurulu Kararı ile sınırlandırılabilir.Sınırlandırmada uygulanacak esaslar ve tedbirler kararda belirtilir.
2) Yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişiler bu bölgede taşınmaz mal edinemezler.Bu gibilerin bu bölgelerdeki taşınmaz malları mahalli Mülki Amirlerce tapu sicil muhafızları kanalı ile tespit edilerek yetkili komutanlıklara bildirilir.
Yabancı uyruklulara ait taşınmaz malların tasfiyesine karar vermeye,tasfiye şekil ve şartlarını belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
3) Yabancı uyruklular izin almadan geçici dahi olsa bölgeye giremezler,oturamazlar,çalışamazlar ve taşınmaz mal kiralayamazlar.Görevli yabancı uyruklu sivil kişilere izinler Garnizon Komutanlıklarının görüşü alınarak Valilerce verilir.
Resmi görevle ülkemizde bulunan yabancı uyruklu sivil şahısların bu bölgelere girebilmesi için ilgili Bakanlığın taşra teşkilatınca Valiliğe müracaat edilir.
4) Görevli yabancı uyruklu Askeri kişilere izinler aşağıda belirtilen esaslar dahilinde Genelkurmay Başkanlığınca verilir.Bu yetki Kuvvet Komutanlıklarına ve Jandarma Genel Komutanlığına devredilebilir.
A - Türkiye Cumhuriyeti nezdinde akredite yabancı askeri ataşeler için, Genelkurmay Başkanlığının (33-6) Türkiye Cumhuriyeti nezdindeki akredite yabancı askeri ataşeler talimatı esasları Genelkurmay İstihbarat Başkanlığınca uygulanır.
B - NATO ve ikili anlaşma içinde bulunulan ülkelerin askeri ataşeler dışındaki askeri personelinin talepleri Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları Genel Sekreterliklerince cevaplandırılır.
C - Bunların dışında kalan yabancı uyruklu askeri kişilere Silahlı Kuvvetler İstihbarata karşı Koyma ve Güvenlik İşbirligi Yönergesi (33-5) esasları,Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığınca uygulanır.
D - Ülkede resmi ziyarette bulunan yabancı uyruklu askeri kişilerin ziyaret ve gezilerine ait işlemler Genelkurmay Genel Sekreterliğince yürütülür.
E - Verilen izinlerden ilgili bakanlık ve kurumlar ile valiler haberdar edilir.
5) Bölge içindeki genel yollardan seyahat edilmesi ve bir yerden turistik amaçlarla istifade edilmesi ile ilgili olarak:
A - Müsaadeye yetkili komutanlıkça;
a) Valilikle koordineli olarak bölge içinde seyahat maksadıyla kullanılacak yollar tesbit edilir.
b) Bölge içinde turistik amaçla istifade edilecek alanlar ve tesisler belirlenir.
c) Bu yol ve bölgeler "Girilmez,mecburi istikamet,durmak yasaktır gibi..." gerekli görülen standart trafik işaretleri ile işaretlenir.Bunların dışına çıkılmasını önleyici gerekli görülen diğer tedbirler alınır.
B - Turistik turlar düzenleyen seyahat acentalarının sorumluları,bu bölgelerde gezdirecekleri veya ikamet ettirecekleri yabancı uyruklu sivil şahısların isimlerini,vatandaşı bulunduğu ülke ismini,gezi veya kalış maksat ve süresini belirleyen listelerle valiliğe müracaat ederler.
C - Yabancı uyruklu diğer sivil şahıslar turistik amaçlı müracaatlarını şahsen valiliğe yaparlar.
D - Valilikçe (A) bendindeki hususlar mahalli yayın organları ve sair surette duyurulur.
6) İkinci derece kara askeri yasak bölgesinin kurulmasından itibaren gerektiğinde 6 ay içinde buradaki taşınmaz malların durumları (bina,tarla,bağ,bahçe,orman,bataklık gibi) yetkili komutanlığın teklifi Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi ve Milli Savunma Bakanlığına bildirilmesi üzerine Harita Genel Müdürlüğü tarafından çekilecek şakuli ve 1/ 5.000 ölçekli hava fotoğrafları ile tespit edilir. Bu fotoğrafların negatif filmleri Harita Genel Müdürlüğünde arşivlenir, birer nüsha fotoğraf ise ileride söz konusu olabilecek çeşitli davalarda kullanılmak üzere Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak Daire Başkanlığına ve yetkili komutanlığa gönderilir ve buralarda saklanır.
7) Aynı süre içinde bölgedeki taşınmaz malların mülkiyeti ve zilyetliğinin kimlere ait olduğunu Tapu Sicil Muhafızlıkları ve mahalli Mülki İdarelerce tespit olunarak yetkili Komutanlıklara iki nüsha halinde bildirilir. Yetkili Komutanlıklar bu kayıtların birer nüshasını Milli Savunma Bakanlığı İnşaat Emlak Daire Başkanlığına arşivlenmek üzere gönderirler.
8) Bölgenin savunma gücü ve gizliliğini ihlal etmemek şartiyle taşınmaz mallar üzerinde inşaat,hafriyat,tadilat,orman yetiştirmek veya kesmek,bataklık kurmak veya kurutmak gibi hususlar kendi özel kanunlarına göre ilgili mercilerce
izin ve ruhsat verilmeden önce,bölgenin savunma gücü ve gizliliği yönünden yetkili komutanlığın da izninin alınması zorunludur.Dilek sahibi dilekçesinde yapacağı işin mahiyetini detaylı olarak ifade ederek konuya ait belge ve planlardan tasdikli birer suretini vermek zorundadır.Yetkili komutanlık bu istemi kabule değer görmediği takdirde red sebebini gerekçesiyle birlikte yazılı olarak ilgili merci kanalı ile dilekçe sahibine bildirir.İtiraz vukuunda konu bir kerede Genelkurmay Başkanlığınca tetkik edilerek sonuçlandırılır.
9) İzin ve ruhsata tabi olmayan mahal veya işler ile bu şekilde başlatılmış olan işlerde yapılacak tadilat istekleri hakkında da yukarıdaki fıkra esasları uygulanır.Ancak müracaat doğrudan doğruya yetkili komutanlığa yapılır.
10) Yetkili komutanlıkça izin verilmeyen veya komutanlıkça kabul edilen şartlara uymayan her türlü inşaat ve eylemler durdurulur.
Böyle yapılar,yetkili komutanlığın tayin ve tebliğ edeceği süre içinde sahipleri tarafından yıktırılır.
Süresi içinde yıkılmaması halinde yetkili komutanlığın istemi üzerine mahalli mülki idare amirliğince başkaca bir işlem ve karara gerek kalmadan yıktırılır ve masrafı sahiplerinden alınır.
11) Bölge içindeki askeri tesislerin ve bölgede birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin dürbünle gözetlenmesi bölgenin fotoğraf ve filminin çekilmesi,harita, resim ve krokisinin yapılması, not alınması veya harita uygulaması
gibi faaliyetlerde bulunmak ve bölgenin savunma ve güvenlik tedbirlerini aksatacak,bozacak ve açıklayacak cihazlar kullanılması,bu amaçla görevlendirilmiş olanlar dışındakilere yasaktır.
12) Bölgedeki eski eserler ve doğal kaynakların araştırılması ve işletilmesi Genelkurmay Başkanlığının olumlu mütalaası alınmak koşuluyla ilgili kanun hükümlerine göre yürütülür.
İzin alımında 5/7 maddesi esasları uygulanır.
13) "Türk soylu yabancıların Türkiye'de meslek ve sanatlarını serbestçe yapabilmelerine,kamu özel kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine ilişkin" 25 Eylül 1981 tarih ve 2527 sayılı kanun ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik hükümlerinden yararlanan Türk soylu yabancılara,ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslara ilişkin izinler,2527 sayılı Kanunun üçüncü maddesinde belirtilen izin süresince, yetkili komutanlığın görüşü
alınarak İçişleri Bakanlığınca verilir.
İKİNCİ KISIM
Deniz Askeri Yasak Bölgeleri
Birinci derece deniz askeri yasak bölge kurma esasları:
Madde 10 - 1) Birinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bittiği noktadan itibaren deniz yönünde,denizdeki tesislerin çepeçevre her tarafında en az yüz metre,en çok bir deniz mili uzaklıktan geçirilen noktaların birleştirilmesi suretiyle tesbit olunur.Bu mesafeler,savunma ihtiyacı veya bölgenin özelliklerinin zorunlu kıldığı hallerde Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile kısaltılabilir veya uzatılabilir.
2) Birinci derece deniz askeri yasak bölge kurulmasında takip edilecek esaslar 4 ncü maddenin 2,3,4,5,6 ve 7 inci bendlerinde belirtilen esaslara göre yapılır.
Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerde uygulanacak esaslar:
Madde 11 - 1) 5 nci maddede belirtilen esaslar birinci derece deniz askeri yasak bölgelerinde de uygulanır.
2) Türk ve yabancı deniz araçları ancak fena hava şartları veya teknik arızaları nedeniyle ve havanın denize açılmaya imkan vermesine ve arızanın giderilmesine kadar birinci derece deniz askeri yasak bölgelerine ve bu bölgedeki körfez,koy,liman gibi yerlere uluslararası işaretleri göstererek sığınabilirler. Ancak havanın denize açılma imkanı vermesi veya arızanın giderilmesi üzerine bu şekilde sığınanlardan kalmalarına izin verilmeyenler bölgeyi terk ederler.
Bu şekilde sığınan deniz araçlarının sorumluları yetkili komutanlığa veya mahalli Mülki İdare Amirliğine durumu, nedenleriyle birlikte derhal bildirmek zorundadır.
3) Sığınan deniz araçlarının burada kalmasına izin verilmediği takdirde yetkili komutanlık mahalli Mülki Amiri ile işbirliği yapmak suretiyle;
A - Savunma tesislerine ve tesislerin güvenliğine zarar verebilecek her türlü hareketleri önlemeye yarayan bütün tedbirleri almaya,
B - Aracın mümkün olan en kısa sürede içinde askeri yasak bölge dışına çıkarılması için; aracın ve kişilerin güvenliğine zarar gelmeyeceğinden emin olmak kaydıyla deniz aracını bölge dışındaki en yakın müsait barınma yerine sevk etme-
ye veya çektirmeye yetkilidir.
Bu nedenle; yapılacak işin ve hizmetin nevine göre,yapılan masraflar ve ücretler ile savunma tesislerinde vaki olacak zararlar bu konudaki genel hukuk kurallarına göre tazmin ettirilir.
Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin işaretlenmesi:
Madde 12 - 1) Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerine ait Bakanlar Kurulu kararları ilan edilmez.Ancak deniz haritalarına "Girilmesi yasaktır"şeklinde uyarı işaretleri konulur ve denizcilere ilanen duyurulur.Bu işlem Deniz
Kuvvetleri Komutanlığı Seyir Hidrografi ve Oşinografi Daire Başkanlığınca yapılır.
2) Birinci derece deniz askeri yasak bölgeleri mümkün olan yerlerde Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca çıkarılacak yönergede belirtilecek esaslara göre,uygun şekilde işaretlenir.
3) İşaretlenmesi mümkün olmayan yerlerde; birinci derece deniz askeri yasak bölgenin işaretlenmesinden doğan sakıncaları giderecek emniyet tedbirleri ve deniz trafiğini aksatmayacak şekilde gerekli ve yeterli tertip ve tedbirler
alınır.Bu hususlarda Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca hazırlanacak yönergede belirtilir.
İkinci derece deniz askeri yasak bölge kurma esasları:
Madde 13 - 1) İkinci derece deniz askeri yasak bölgeleri;
A - İkinci derece kara askeri yasak bölgelerinin sahilde bittiği noktadan itibaren deniz yönünde,
B - Birinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin sınırlarından itibaren her yönde,
İki deniz miline kadar uzaklıktaki seçilen noktaların birleştirilmesi suretiyle tespit olunan,
C - Birinci derece deniz askeri yasak bölgesi olabilecek yerlerde,birinci derece deniz askeri yasak bölgesi kurulması zorunlu görülmediği takdirde yukarıdaki A ve B alt bentleri esaslarına göre belirlenen,
D - Yurt savunması bakımından gerekli görülen diğer yerlerde en az bir,en fazla iki deniz mili olarak tespit edilen,
Alanlarda kurulur.
2) İkinci derece deniz askeri yasak bölge kurulmasında takip edilecek yol ve usuller 4 ncü maddenin 2,3,4,5,6 ve 7 nci bendlerinde belirtilen esaslara göre yapılır.
3) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin (13/1) maddesinde belirtilen sınırları; savunma ihtiyacı veya bölgenin özelliklerinin zorunlu kıldığı hallerde Genelkurmay Başkanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla kısaltılabilir veya uzatılabilir.
4) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinin dış sınırları Resmi Gazete'de ilan edilir ve deniz haritalarına işlenir.Ayrıca Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir Hidrografi ve Oşinografi Daire Başkanlığınca ilgililere duyurulur.
İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinde uygulanacak esaslar:
Madde 14 - 1) 9 uncu maddede belirtilen ikinci derece kara askeri yasak bölgeleri hakkındaki hükümler uygulanabildikleri ölçüde ikinci derece deniz askeri yasak bölgelerinde de uygulanır.
2) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerinde daimi tesisi gerektirmeyen balıkçılık,süngercilik gibi su ürünlerinin,deniz dibindeki doğal kaynakların aranması ve işletilmesi Türk Vatandaşları için serbesttir.Şu kadar ki,tesislere zarar verebilecek araç ve gerecin bölgeye sokulmasına müsaadeye yetkili komutanlıkça mani olunabilir.
3) Bölge içinde milli kuruluşlar veya milli kuruluşların denetimindeki Türk ve yabancı uyruklularca deniz içindeki ve altındaki doğal kaynakların işletilmesi için sabit tesisler kurulması,bölgede ilmi araştırmalar yapılması ve buralardaki batıkların çıkarılması ve sökülmesi,ilgili kuruluşların görüşü alınarak Genelkurmay Başkanlığının olumlu mütalaasına bağlıdır.Ancak;bu bölgelerde hiç bir şekilde gemi sökümü için tesis kurulamaz.
Müsaade alımında (5/7) maddesi esasları uygulanır.
4) İkinci derece deniz askeri yasak bölgelerindeki liman,koy,körfez gibi yerlere Türk deniz araçları serbestçe girip çıkabilir.
Bu araçlar içindeki yabancıların karaya çıkarılmasında 9 uncu maddenin 3,4 ve 5 inci bendlerinde belirtilen esaslar ile,bu konuyla ilgili diğer mevzuat uygulanır. &n