MERA KANUNU

MERA KANUNU

Kanun Numarası: 4342

Kabul Tarihi : 25/2/1998

Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 28/2/1998 Sayı: 23272

Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 37 Sayfa:

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 - Bu Kanunun amacı; daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya

kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve

çayırların tespiti, tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tah-

sislerinin yapılmasını, belirlenecek kurallara uygun bir şekilde kullandırılma-

sını, bakım ve ıslahının yapılarak verimliliklerinin artırılmasını ve sürdürül-

mesini, kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini, korunmasını ve gerekti-

ğinde kullanım amacının değiştirilmesini sağlamaktır.

Kapsam

Madde 2 - Bu Kanun, mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır ve

otlak alanları kapsar.

Tanımlar

Madde 3 - Bu Kanunda geçen;

a) Mera Vasıf ve Kapasitesi: Meraların verimliliklerine göre sınıflandırıl-

masını,

b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

c) Çayır: Taban suyunun yüksek bulunduğu veya sulanabilen yerlerde biçilmeye

elverişli, yem üretilen ve genellikle kuru ot üretimi için kullanılan yeri,

d) Mera: Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edi-

len veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,

e) Yaylak: Çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri,

hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya ka-

dimden beri bu amaçla kullanılan yeri,

f) Kışlak: Hayvanların kış mevsiminde barındırılması ve otundan yararlanıl-

ması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,

g) Otlatma Hakkı: Bir veya birden fazla köy veya belediyeye tahsis edilmiş

olan mera, yaylak ve kışlaklarda, çiftçilerin her birinin müşterek otlatabile-

ceği büyükbaş hayvan birimi sayısını,

h) Otlatma Kapasitesi: Belli bir alanda ve eşit zaman aralıkları ile uzun

yıllar bitki örtüsüne, toprak, su ve diğer tabii kaynaklara zarar vermeden ot-

latılabilecek büyükbaş hayvan birimi miktarını,

ı) Tahsis: Çayır, mera, yaylak ve kışlakların kullanımlarının verimlilik ve

sosyal adalet ilkelerine uygun şekilde düzenlenerek, münferiden ya da müştereken

yararlanılmak üzere bir veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılmasını,

i) Tahdit: Çayır, mera, yaylak ve kışlak arazisi olduğuna karar verilen yer-

lerin sınırlarının usulüne uygun olarak ülke nirengi sistemine dayalı 1/5000

ölçekli haritalar üzerinde belirtilmesini ve bu sınırların arazi üzerinde kalıcı

işaretlerle işaretlenmesini,

j) Tespit: Bir yerin mera, yaylak ve kışlak arasizi olup olmadığının resmi

evrakla ve bilirkişi ifadeleri ile belgelendirilmesini,

k) Komisyon: Mera komisyonunu,

l) Teknik Ekip: Komisyonuna bağlı olarak görev yapacak ekipleri,

m) Otlak: Mera ile aynı niteliklere sahip yeri,

n) Büyükbaş Hayvan Birimi: Hayvan sayısının, bir büyükbaş hayvan birimi olan

500 kg canlı ağırlığa çevrilerek ifade edilen şeklini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Uygulama

Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu

Madde 4 - Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy

veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.

Komisyonun henüz görevine başlamadığı yerlerde, evvelce çeşitli kanunlar

uyarınca yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre; mera, yaylak

ve kışlakların köy veya belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur.

Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kulla-

nılamaz, zaman aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz. Ancak, kullanım hakkı

kiralanabilir. Kiralama ilkeleri yönetmelikle belirlenir.

Amaç dışı kullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlakları

tekrar eski konumuna getirmek amacı ile yapılan masraflar sebebiyet verenlerden

tahsil edilir.

Umuma ait çayır ve otlak yerlerinin kullanılmasında ve bunlardan faydanıl-

masında mera yaylak ve kışlaklara ilişkin hükümler uygulanır.

Mera, Yaylak ve Kışlak Olarak Tahsis Edilecek Yerler

Madde 5 - Komisyonca tespit edilecek ihtiyaca göre aşağıda belirtilen yerler

mera, yaylak ve kışlak olarak, köylere veya belediyelere tahsis edilir.

a) Kadimden beri mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılan yerler ile aynı

amaçla kullanılmak üzere köy veya belediyelere tahsis ya da terk edilen yerler,

b) Devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan ara-

zilerden etüt sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği anlaşı-

lan yerler,

c) Mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılmak amacıyla kamulaştırılacak

yerler,

d) Tapu kayıtlarında mera, yaylak ve kışlak olarak görülen ve halen işgal

edilen yerler.

Komisyon ve Teknik Ekipler

Madde 6- Mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve

Köyişleri Bakanlığınca yapılır. Bu amaçla valinin görevlendireceği bir vali yar-

dımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı

bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri il müdürlüğünden bir ziraat mühendisi,

defterdarlıktan veya bulunamaması halinde vali tarafından görevlendirilecek bir

hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir tek-

nik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci olmak üzere sekiz kişiden

oluşan bir komisyon kurulur. Ayrıca orman içi, orman kenarı ve orman üst sını-

rında bulunan mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi çalışmala-

rında, ilgili orman teşkilatından bir orman mühendisi, 3083 sayılı Sulama Alan-

larında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu uyarınca reform bölgesi

ilan edilen alanlarda bulunan mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tah-

sisi çalışmalarında Tarım Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi bu komis-

yonlarda üye olarak görevlendirilir.

Komisyonlar valilik onayı ile oluşturulur. Vali yardımcısının bulunmadığı

durumlarda komisyona Bakanlık il müdürü veya görevlendireceği konu uzmanı bir

ziraat mühendisi başkanlık eder.

Mera, yaylak ve kışlak varlığı ile hayvancılık potansiyeli dikkate alınarak

ihtiyaç duyulan il merkezi ve ilçelerde komisyona bağlı olarak çalışacak ve

tespit, ölçme, harita yapma ve yer gösterme çalışmalarını yapmak üzere "Teknik

Ekipler" oluşturulur.

Bu ekipler; Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, Köy

Hizmetleri il müdürlüğünden bir ziraat mühendisi veya teknik eleman, Kadastro

Müdürlüğünden bir teknik eleman, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Ziraat

Odası Başkanlığından bir temsilci, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı

meraları ile ilgili olarak bir orman mühendisi, 3083 sayılı Sulama Alanlarında

Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulama alanlarında Tarım

Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ve ma-

halle muhtarları ve o yerin en yüksek mülki amiri tarafından seçilen iki ma-

halli bilirkişiden oluşur.

Teknik ekipler ilçelerde kaymakamın, illerde komisyonun teklifi ve valinin

onayı ile oluşturulur.

Komisyon ve teknik ekiplerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirle-

nir.

Duyuru

Madde 7- Komisyon çalışma alanına giren köy ve belediyeler ile inceleme

gün ve yerini, 9 uncu maddeye göre yapılacak tespit çalışmalarından en az otuz

gün önce bu köy ve belediyelerde, ayrıca bunların bağlı oldukları ilçelerde,

alışılmış araçlarla duyurulur. Ayrıca, durum ilgili orman teşkilatı müdürlük-

lerine, köy muhtarlıklarına ve belediye başkanlıklarına tebliğ edilir.

3402 sayılı Kadastro Kanunu uyarınca programa alınan yerler, çalışmaların

başlamasından en az 4 ay önce, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce, Bakanlığa

bildirilir. Bu süre içinde ilgili komisyonlar tarafından mera, yaylak ve kış-

lakların tespit ve tahdidi yapılarak, durum Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü-

ne intikal ettirilir.

Komisyonlar, yukarıda belirlenen süre içinde mera tespit ve tahdit işlem-

lerini yapmadığı takdirde, bu işlemler, 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümle-

rine göre kadastro komisyonlarınca gerçekleştirilir.

Tespit ve Tahsisten Önce Yapılacak İşler

Madde 8- İlgili köylerin muhtarları veya belediyelerin başkanları, yapılan

tebliğden itibaren otuz gün içinde mera, yaylak ve kışlakların tamamen veya

kısmen kendi köy veya belediyelerine ait olduğunu ispata yarayan bütün bilgi-

leri ve varsa belge örneklerini komisyona vermeye mecburdurlar. Muhtarlar veya

belediye başkanları, köy veya belediye sınırları içindeki ailelerin sayısını ve

bunlara ait hayvanların cins ve miktarları ile mera, yaylak ve kışlaklardan

kimlerin ne şekilde ve ne miktarda yararlandıklarını da, aynı süre içinde yazılı

olarak komisyona bildirmekle yükümlüdürler.

İlgili orman teşkilatı müdürlükleri, yapılan tebliğden itibaren otuz gün

içinde kendi bölgelerinde orman sınırları içinde bulunan mera, yaylak ve kışlak-

larla ilgili bilgileri ve belgeleri komisyona vermekle yükümlüdür.

Tapu sicil müdürlüğü ve ilgili diğer kuruluşlar mera, yaylak ve kışlak ola-

rak tespit edilecek yerlerin 5 inci maddede belirtilen şartları taşıdığını gös-

teren bilgi ve belge örneklerini, en kısa sürede komisyona vermekle yükümlüdür-

ler.

Tespit ve Tahdit Çalışmaları

Madde 9- Komisyonca görevlendirilen teknik ekipler mevcut mera, yaylak ve

kışlaklar ile bu Kanun gereğince mera, yaylak ve kışlak kapsamına alınacak alan-

ları tespit ederek bu alanların sınırlarının belirlenmesi ve işaret konulması

işlemlerini yapar, 1/5000 ölçekli haritalarını tanzim ederek bu yerleri sınır-

landırır.

Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit edilen yerlerin, bu Kanunda gösterildi-

ği şekilde sınırlandırılmasına esas olmak üzere, yapılması gereken arazide sınır

belirlemesi ve işaret konulması işlemleri, ilgili köy muhtarları ile belediye

başkanlarının veya görevlendirecekleri temsilcilerinin de hazır bulunması kay-

dıyla gerçekleştirilir.

Teknik ekiplerce, bu Kanunun uygulandığı köy veya belediyelerin ekolojik,

tarımsal ve ekonomik özellikleriyle mevcut hayvan varlıkları ve bunların ge-

lecekteki muhtemel gelişmeleri dikkate alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak yö-

netmelikteki normlara göre mera, yaylak ve kışlak ihtiyaçları tespit edilir.

Bu işlemlerin sonunda bir tutanak düzenlenir ve hazır bulunanlarca imza-

lanır.

Çalışma alanları içinde orman tahdidi yapılmamış ormanlık sahalardaki mera,

yaylak ve kışlaklar, Bakanlıkça Orman Bakanlığının uygun görüşü alınarak tes-

pit edilir.

Mahkeme kararı ile kesin hükme bağlanan, orman tahdidi kesinleşen ve ka-

dastrosu yapılan yerlerde mera, yaylak ve kışlakların kesinleşmiş sınırları

esas alınır.

Bu Kanun uygulamalarında kullanılacak haritalar, Bakanlıkça gerektiğinde

gerçek veya tüzel kişilere ihale yolu ile yaptırılabilir.

Özel Sicile Kayıt

Madde 10- Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit ve tahdit edilen yerlerin

haritalarının birer örneği, ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilir.

Kadastro gören yerler, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinin

(B) bendine göre düzenlenen özel siciline kaydedilir.

Birden fazla il veya ilçenin sınırları içinde kalan mera, yaylak ve kışlak-

lar, idari sınırlar içerisinde kaldığı yerin Tapu Sicil Müdürlüğündeki özel

sicile kaydedilir.

Komisyonlarca, kadastro görmeyen yerlerde tespit, tahdit ve tahsisi yapılan

mera, yaylak ve kışlaklar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce özel sicile kay-

dedilmek üzere Tapu Sicil Müdürlüklerine bildirilir.

Komisyon ve Kadastroca tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak ve

kışlakların ayrıca Bakanlık il müdürlüğünce envanteri tutulur.

Tahsis İçin İhtiyaç Tespiti

Madde 11- Komisyon; bölgenin ekonomik durumunu, iklim özelliklerini, toprak

işleme esaslarını, arazi kullanma şekillerini ve kullanma kabiliyet sınıflarını

dikkate alarak mevcut mera, yaylak ve kışlaklar ile bu amaçla kullanılabilecek

diğer alanları, sulama ve geçit yerlerini tespit eder ve haritaları üzerinde

belirler.

Köy veya belediyenin münferiden veya müştereken yararlanacağı mera, yaylak

ve kışlak ihtiyacının belirlenmesinde, bu alanların karakter ve otlatma kapa-

sitesi, bitkisel ve hayvansal gelişme ve otlatılacak hayvan miktarı dikkate

alınır. Hesaplamada, bir büyükbaş hayvan birimi için verilmesi gerekli olan

mera, yaylak ve kışlak alanı üzerinden o yerlerdeki çiftçi ailelerinin otlatma

hakkı bulunur.

Tahsis Kararı

Madde 12- Komisyon, 11 inci maddeye göre belirlenen ihtiyacı karşılayacak

miktarda mera, yaylak ve kışlaklar ile bunlarla ilgili sulama ve geçit yeri

olarak tespit edilen alanları halkın ortak olarak yararlanmaları amacıyla,

o köy veya belediye tüzel kişiliğine tahsis eder ve tahsis kararı valiliğin

onayına sunulur. Bu kararda, tahsis edilen yerin niteliği, miktarı, sınırları,

hayvan sulama ve geçit yerleri, tahsis amacı, otlatma kapasitesi, aile işlet-

melerinin büyükbaş hayvan birimi üzerinden otlatma hakkı ve otlatabilecekleri

hayvan sayısı da belirtilir. İhtiyaçtan fazla çıkan kısım ise, ihtiyaç içinde

bulunan çevre köy veya belediyelerle hayvancılık yapan özel veya tüzel kişilere

kiralanabilir. Ancak kiralama durumu tahsis edilen köy ve belediyelerin hayvan

sayısına göre her 5 yılda yeniden değerlendirilir.

Ayrıca bu Kanun kapsamına alınmakla birlikte, ancak ıslah edilmek suretiyle

mera olarak kullanılabilecek alanlar, gerekli ıslah işlemlerini taahhüt eden

özel ve tüzel kişilere kiralanabilir.

Kiralama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.

Tahsis Kararının Tebliği, İlanı, İtirazı ve Kütüğe Kayıt

Madde 13- Teknik ekiplerce yapılan çalışmaların sonuçları komisyonca ilgili

köy ve belediyelerin ilan yerlerinde 30 gün süre ile askıda kalır.

Teknik ekiplerin tespit ve tahdit sonuçlarına karşı askı ilanı süresi için-

de komisyona itiraz edilebilir.

Komisyon yapılan itirazları 60 gün içinde karara bağlar.

Komisyonun itirazları inceleyerek aldığı kararlar ile tahsis kararları, o

yerin köy muhtarlığı ile belediye başkanlığına, defterdarlık veya mal müdürlü-

ğüne, ilgili orman müdürlüğüne ve Tarım Reformu Teşkilatına tebliğ edilir.

Ayrıca köy ve belediyelerde ve bunların bağlı olduğu ilçelerde alışılmış araç-

larla ilan edilir ve bu konuda tutanaklar ve haritalar eklenecek 30 gün süre

ile askıya çıkartılır.

Komisyon kararlarına karşı 30 günlük askı ilan süresi ve tebligatı gerekti-

ren hallerde tebliğden itibaren 30 günlük süre içinde asliye hukuk mahkemesine,

kadastro yapılan yerlerde ise kadastro mahkemesine dava açılabilir.

Dava konusu mera, yaylak ve kışlakların kadastro çalışma alanı dışında kal-

ması halinde kadastro mahkemelerinin yetkisi bu alanlarla ilgili davaları da

kapsar.

30 günlük ilan süresi içinde haklarında dava açılmayan kararlar kesinleşir

ve tapu sicil müdürlüğüne gönderilerek özel sicile kaydedilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Tahsis Amacının Değiştirilmesi

Madde 14- Tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Ka-

nunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha

önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya

kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerden;

a) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının talebi üzerine; 3213 sayılı Ma-

den Kanunu ve 6326 sayılı Petrol Kanunu hükümlerine göre verimliliği kesin-

likle saptanan maden ve petrol arama, ön işletme ve işletme faaliyeti için

zaruri olan,

b) Turizm Bakanlığının talebi üzerine, turizm yatırımları için zaruri

olan,

c) Kamu yatırımları yapılması için gerekli bulunan,

d) İmar planlarının hazırlanması, toprak muhafazası, gen kaynaklarının ko-

runması, milli park ve muhafaza ormanı kurulması, doğal, tarihi ve kültürel

varlıkların korunması, sel kontrolü, akarsular ve kaynakların düzenlenmesi için

ihtiyaç duyulan,

Yerler, ilgili Bakanlığın Bakanlığa talebi, Maliye Bakanlığının ve valili-

ğin uygun görüşü üzerine Bakanlıkça tahsis amacı değiştirilebilir ve söz ko-

nusu yerlerin Hazine adına tescili yapılır.

Bu maddenin (a) bendi kapsamında başvuruda bulunan işletmeciler, faaliyet-

lerini çevre mera alanlarına zarar vermeyecek şekilde yürütmekle ve kendileri-

ne tahsis edilen yerleri tahsis süresi bitiminde eski vasfına getirmekle yü-

kümlüdürler. Bu yerler tahsis süresi bitiminde özel sicile kaydedilir.

Komisyon gerektiğinde 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine

Dair Tarım Reformu Kanununun uygulanmasını Bakanlıktan talep edebilir.

Tahsis Kararında Değişiklik

Madde 15- Köy veya belediyelerin mera, yaylak ve kışlak ihtiyaçlarındaki

değişme ve gelişmeler göz önünde tutularak, tahsis kararının değiştirilmesi

komisyonun teklifi üzerine valiliğin onayı ile yapılır. Ancak bu değişikliğin

yapılabilmesi için, son tahsis kararından itibaren beş yıl geçmiş olması ge-

rekir. Bu süre, 14 üncü maddede öngörülen tahsis amacının değiştirilmesi ba-

kımından uygulanmaz.

Tahsis kararındaki değişiklikler mera, yaylak ve kışlaklarla ilgili özel

sicile işlenir.

Zilyedlik Yoluyla Yapılmış Olan Tesciller

Madde 16- Komisyonlar, köy ve belediyelere tahsisli veya kadimden beri bu

amaçla kullanılan mera, yaylak ve kışlaklar üzerinde zilyedlik yoluyla hasım

gösterilmeksizin yapılmış bulunan tescillerin iptalini sağlamak üzere, durumu

Hazineye ihbar etmekle yükümlüdürler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Mera, Yaylak ve Kışlakların Korunma, Bakım ve Islahı

Sınırların İşaretlenmesi

Madde 17- Tespit, tahdit ve tahsis edilen mera, yaylak ve kışlakların çev-

releri, teknik esaslara uygun olarak sınır işaretleriyle belirlenir.

Mera Araştırma Bölümlerinin Kurulması

Madde 18- Mera, yaylak ve kışlakların bakım, ıslah, koruma, kontrol ve uy-

gun kullanımını sağlamak için, araştırma, planlama, ıslah projeleri, otlatma

zamanı, kullanma sistemi, koruma ve kontrol tedbirlerini tespit etmek üzere;

Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, mevcut zirai araştırma enstitüleri ve üni-

versiteler bünyesinde mevzuat çerçevesinde mera araştırma bölümleri kurulur ve

mevcut bulunanlar yukarıdaki amaca hizmet edebilecek şekilde yeniden düzenle-

nebilir.

Mera, Yaylak ve Kışlakların Korunması

Madde 19- Muhtarlar ve belediye başkanları; mera, yaylak ve kışlakların ve

sınır işaretlerinin korunmasından ve ayrıca tahsis amacına göre en iyi şekilde

kullanılmasının sağlanmasından sorumludur. Muhtarlar ve belediye başkanları

ayrıca, geliştirme projelerinde öngörülen hususların yerine getirilmesinde,

kamu görevlilerine yardımcı olmakla görevli ve sorumludurlar.

Bu amaçla ilgili köy ve belediyelerde "Mera Yönetim Birlikleri" kurulur.

Mera Yönetim Birliklerinin kuruluş ve çalışma esas ve usulleri yönetmelikle

belirlenir.

Muhtarlar ve belediye başkanları, mera, yaylak ve kışlaklara tecavüz oldu-

ğu takdirde durumu derhal Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne, il ve ilçe mü-

dürlükleri de valilik veya kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdürler. Bu makam-

larca 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi

Hakkında Kanun veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi uya-

rınca gerekli işlemler yapılır.

İnşaat Yasağı

Madde 20 - Yaylak ve kışlaklarda, 442 sayılı Köy Kanununda öngörülen inşaat-

lar ile valiliklerden izin alınmak suretiyle imar mevzuatına göre yapılacak kul-

lanma amacına uygun mandıra, suluk, sundurma ve süreklilik göstermeyen barınak

ve ağıllar ile Turizm Bakanlığının talebi üzerine turizme açılması uygun görülen

bölgelerde ahşap yapılar dışında, ev, ahır ve benzeri inşaatlar yapılamaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Mera, Yaylak ve Kışlak İddiasının İspatı

Madde 21 - Bu Kanuna göre tahsis yapılmış olan köy veya belediyelerde, mera,

yaylak ve kışlak alanları ile ilgili iddialar, ilgili tapu sicil müdürlüğünde

tutulan özel sicillerin tanziminden sonra, ancak bu sicildeki kayda dayanılarak

ispat edilir.

Tahsis kararlarında belirtilen haklara tahsislerin kesinleştiği tarihten

itibaren 5 yıl geçtikten sonra tespitlerden önceki hukuki sebeplere dayanılarak

itiraz edilemez ve bunlara karşı dava açılamaz.

Yararlanma Hakkı ve Kapsamı

Madde 22 - Çiftçi ailelerinin bir mera, yaylak ve kışlaktan yararlanabilme-

leri için, bu yerin bulunduğu köy veya belediye sınırları içinde, tahsisin ya-

pıldığı tarihte en az altı aydan beri ikamet ediyor olmaları gerekir. Ancak,

Devletçe naklen yerleştirilenler için bu şart aranmaz.

Köy ve belediye sınırları içinde arazisi olmakla birlikte tahsis kararı

kapsamına girmeyen çiftçi aileleri, o köy veya belediyeye tahsis edilen mera,

yaylak ve kışlaktan yararlanamazlar.

Başka yere yerleşme amacı ile bulundukları yeri terkeden çiftçi aileleri,

yararlanma hakkını kaybeder. Ancak, bunların sürekli ikamet amacıyla geri dön-

meleri halinde, bu hak komisyon kararı ile tanınabilir.

Göçerlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlandırılmalarında bu Kanun hü-

kümleri uygulanır.

Göçerlerle ilgili uygulama usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Aşırı Otlatmanın Önlenmesi

Madde 23 - Mera, yaylak ve kışlağa, komisyonun tahsis kararında belirtilen

miktardan fazla hayvan sokulamaz.

Ancak, daha sonra bakım, koruma ve ıslah sonucu mera, yaylak ve kışlağın

otlatma ve barındırma kapasitesinde bir artışın olması halinde, köy veya bele-

diyelerin teklifi üzerine veya doğrudan doğruya komisyonca yeniden tespit yapı-

larak otlatılacak hayvan miktarı artırılabilir.

Sonradan Yerleşenlerle Yeni Ailelerin Yararlanma Hakkı

Madde 24 - Köy veya belediye sınırları içinde çiftçilikle geçinmek üzere

yerleşenlerle bu yerleşim yerinde oturup yeni aile kuranlara; mera, yaylak ve

kışlağın o tarihteki yeterlilik durumu dikkate alınarak, komisyon tarafından

yararlanma hakkı tanınabilir.

İhtiyaç Fazlası Ürünlerin Satılması

Madde 25 - Mera, yaylak ve kışlaklardan elde edilen ürünlerin ihtiyaç faz-

lası, Mera Yönetim Birlikleri kararı ile satılabilir. Bu satıştan elde edilen

gelir, mera alanlarının geliştirilmesi amacı ile köy sandığına veya belediye

bütçesinde ayrı bir hesaba gelir kaydedilir ve amacı dışında kullanılamaz.

Mera, Yaylak ve Kışlaklardan Yararlananların Yükümlülükleri

Madde 26 - Mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanan çiftçi aileleri, yapıla-

cak bakım ve ıslah çalışmalarına ait giderlere, komisyonca gerekli görülmesi

halinde, valiliğin onayı ile belirlenecek süre ve miktarlarda katılmakla yüküm-

lüdürler. Bu katılma şekli nakdi olabileceği gibi, işçilik, araç, makina veya

bunların işletme giderleri şeklinde de olabilir.

Mera, yaylak ve kışlaklardan komisyonca tespit edilecek otlatma haklarına

göre yararlanacak hak sahipleri bölgenin ekonomik durumu, otlatma kapasitesi ve

otlatma süresi dikkate alınarak, komisyonca her yıl tespit edilecek belli bir

ücreti ödemekle yükümlüdürler. Bu alanlarda otlatma hakkının üstünde hayvan

otlatılamaz, otlatma haklarından fazla hayvan otlatanlardan bu ücret, fazla

her hayvan sayısı için üç katı olarak tahsil edilir. Muhtarlık veya belediye-

ler tarafından bu amaçla yapılacak tahsilat, o yerin mera alanlarının ıslah ve

geliştirilmesi amacı ile köy sandığına veya belediye bütçeinde ayrı bir hesaba

gelir kaydedilir ve amacı dışında kullanılamaz.

Komisyonca tespit edilen ücret ve para cezalarının takip ve tahsilinde 6183

sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Yükümlülükleri Yerine Getirmeyenler

Madde 27 - 26 ncı maddede öngörülen hususlara riayet etmeyen ve yükümlülük-

lerini yerine getirmeyenlerin mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanma hakları,

Bakanlık taşra teşkilatının teklifi ve valilik onayı ile en az 7 gün, en çok 30

gün süre ile geçici olarak, aynı fiilin tekrarı halinde ise yararlanma hakkı bir

otlatma dönemi için iptal edilir.

Yasaklanmış yerlerde hayvanlarını otlatmaya devam edenlerle mera, yaylak

ve kışlak arazisini sürmek sureti ile tahrip edenler ve izinsiz inşaat yapan-

lar hakkında, valilik tarafından 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan

Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ile Türk Ceza Kanununun 513 üncü ve deva-

mı maddelerine göre gerekli kanuni işlem yapılır.

Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen fiilleri işleyenleri zamanında

duyurmayan muhtar, belediye başkanı gibi bu Kanunun uygulanmasında görev ve

sorumluluk verilen kişiler hakkında, genel hükümlere göre işlem yapılır.

Orman Bölgelerinden Yararlanma

Madde 28 - Orman bölgelerindeki köy ve belediyelere tahsis edilen mera,

yaylak ve kışlaklardan o köy veya belediye halkı, bu Kanun ve 6831 sayılı Orman

Kanunu gereğince konulan kayıtlara uymak şartı ile yararlanırlar.

Orman Bakanlığı, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı mera, yaylak,

kışlak ve otlakların koruma, bakım ve ıslahı konusunda kanunlar ile verilen

görevi yapmaya devam eder.

Sınır Değişikliği

Madde 29 - Özel kanunları gereğince köy ve belediye veya diğer mülki idare

sınırlarında yapılacak değişiklikler, mera, yaylak ve kışlaklara ilişkin tahsis

kararlarını etkilemez.

Fon Kurulması

Madde 30 - Bu Kanunda verilen görevlerin gerçekleşmesi ile ilgili olarak

Bakanlığın yönetiminde "Mera Fonu" adı ile bir fon kurulur. Fonun gelirleri

T.C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğünde açılacak bir hesapta toplanır. Fonun

gelirleri, tahsilatın yapıldığı tarihi takip eden ayın en ge