ENERJİ
VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞININ TEŞKİLAT
VE
GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN (1)
Kanun Numarası :3154
Kabul Tarihi :19/2/1985
Yayımlandığı R. Gazete :Tarih:1/3/1985 Sayı:18681
Yayımlandığı Düstur :Tertip:5 Cilt:24 Sayfa:261
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı" nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Görev, Teşkilat
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı, enerji ve tabii kaynaklarla ilgili hedef ve po-
litikaların, ülkenin savunması, güvenliği ve refahı, milli ekonominin gelişmesi
ve güçlenmesi doğrultusunda tespitine yardımcı olmak, enerji ve tabii kaynakla-
rın bu hedef ve politikalara uygun olarak araştırılmasını, geliştirilmesini,
üretilmesini ve tüketilmesini sağlamak için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlı-
ğının kurulmasına, teşkilat ve görevlerine ilişkin esasları düzenlemektir.
Görev
Madde 2 - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görevleri şunlardır:
a) Ülkenin enerji ve tabii kaynaklara olan kısa ve uzun vadeli ihtiyacını
belirlemek, temini için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, plan-
lamalarını yapmak,
b) Enerji ve tabii kaynakların ülke yararına, teknik icaplara ve ekonomik
gelişmelere uygun olarak araştırılması, işletilmesi, geliştirilmesi, değerlen-
dirilmesi, kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarının tespit ve
tayinine yardımcı olmak, gerekli programları yapmak, plan ve projeleri hazır-
lamak veya hazırlatmak,
c) Bu kaynakların değerlendirilmesine yönelik arama, tesis kurma, işletme
ve faydalanma haklarını vermek, gerektiğinde bu hakların devir, intikal, iptal
işlemlerini yapmak, ipotek, istimlak ve diğer takyit edici hakları tesis et-
mek, bunların sicillerini tutmak ve muhafaza etmek,
d) Kamu ihtiyaç,güvenlik ve yararına uygun olarak enerji ve tabii kaynaklar
ile enerjinin üretim,iletim,dağıtım,tesislerinin etüt,kuruluş,işletme ve devam
ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit çalışmalarının koordinasyonunu
temin etmek ve denetlemek,
---------------------------
(1) a- Bu Kanunun evveliyatını teşkil eden 13/12/1983 tarih ve 186 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname ile, 8/6/1984 tarih ve 215 sayılı Kanun Hükmünde Karar-
name sırasiyle, 14/12/1983 ve 18/6/1984 tarihlerinde yürürlüğe girmişlerdir.
(Bkz. Düstur: Tertip: V, Cilt: 23, Sayfa:489 ve 662 ).
b- Bu Kanunun adı, 12/8/1993 tarih ve 505 sayılı KHK'nin birinci maddesi ile
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
KANUNLAR,KASIM 1993 (Ek - 18)
e) Yeraltı ve yerüstü enerji ve tabii kaynaklar ile ürünlerinin üretim,
iletim, dağıtım ve tüketim fiyatlandırma politikasını tayin ve gerektiğinde
fiyatlarını tespit etmek,
f) Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının işletme ve yatırım programla-
rını inceleyerek tasvip etmek ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip
etmek, değerlendirmek,
g) Bakanlığa bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların çalışmalarını ve iş-
lemlerini her bakımdan tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü
emri vermek ve denetlemek,
h) Yukarda belirtilen görevleri yerine getirmek amacı ile gerekli bilgile-
ri toplamak, değerlendirmek ve uzun vadeli politikaların tespiti ve geliştiril-
mesi ile ilgili hazırlık çalışmalarını yapmak.
Teşkilat
Madde 3 - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı teşkilatı merkez teşkilatı
ile bağlı ve ilgili kuruluşlardan meydana gelir.
İKİNCİ KISIM
Bakanlık Merkez Teşkilatı
Merkez teşkilatı
Madde 4 - Bakanlık merkez teşkilatı anahizmet birimleri ile danışma ve
denetim birimleri ve yardımcı birimlerden meydana gelir.
Bakanlık merkez teşkilatı Ek - 1 sayılı cetvelde gösterilmiştir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Bakanlık Makamı
Bakan
Madde 5 - Bakan, Bakanlık kuruluşunun en üst amiridir ve Bakanlık hizmet-
lerinin mevzuata, hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine, kal-
kınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın
faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyo-
nu sağlamakla görevli ve Başbakana karşı sorumludur.
Bakan, emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumlu olup, Bakanlık
merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının faaliyetlerini, işlemleri-
ni ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir.
Müsteşar
Madde 6 - Müsteşar, Bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup, Bakanlık hiz-
metlerini Bakan adına ve Bakanın direktif ve emirleri yönünde, Bakanlığın amaç
ve politikalarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara, mevzuat hükümle-
rine uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla Bakanlık Teftiş Kurulu hariç
Bakanlığın tüm birim ve kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygu-
lanmasını takip eder ve sağlar.
Müsteşar yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı
sorumludur.
Müsteşar yardımcıları
Madde 7- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında anahizmet kuruluşları ile
danışma ve yardımcı birimlerin yönetim ve koordinasyonunda Müsteşara yardımcı
olmak üzere üç Müsteşar Yardımcısı görevlendirilebilir.(1)
-------------------
(1) Bu maddede yeralan müsteşar yardımcılığı kadrosu,4/8/1993 tarih ve 93/42016
sayılı Kararla üç'den dört'e çıkarılmıştır.(Bkz.R.G:7/8/1993-21661.)
İKİNCİ BÖLÜM
Anahizmet Birimleri
Anahizmet Birimleri
Madde 8 - (Değişik:12/8/1993 - KHK - 505/2 md.)
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığındaki anahizmet birimleri şunlardır:
a) Maden İşleri Genel Müdürlüğü,
b) Enerji İşleri Genel Müdürlüğü,
c) Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığı,
d) Avrupa Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanlığı.
e) Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı.
Maden İşleri Genel Müdürlüğü
Madde 9-(Değişik:12/8/1993 - KHK - 505/3 md.)
Maden İşleri Genel Müdürlüğünün Görevleri Şunlardır:
a) Maden hakları ile ilgili ruhsatları vermek ve bu ruhsat sahalarındaki ma-
dencilik faaliyetlerini takip etmek,
b) Maden aranmasını ve üretimini teşvik etmek amacıyla,mali olanaklar geti-
rici arama ve üretimle ilgili faaliyetleri destekleyici tedbirleri almak,
c) Madencilik faaliyetlerinin ülke ihtiyaçları,yararı,güvenliği ve gelişen
teknoloji doğrultusunda yürütülmesini sağlayacak tedbirleri almak ve teşvik için
gerekli önerilerde bulunmak,
d) Faaliyetlerin iş güvenliği ve işçi sağlığı ilkelerine uygun yürütülmesini
takip etmek,
e) Madencilik faaliyetlerinin çevre ve kaynak koruma ilkesine uygun olarak
yürütülmesini,ilgili kuruluşlar ile işbirliği içinde izlemek ve gerekli tedbir-
leri almak,
f) Maden kaynaklarının ülke menfaatlerini en uygun şekilde değerlendirilme-
si için gerekli arama,üretim,stoklama ve pazarlama politikalarının esaslarını
tesbit etmek,
g) Ülke ve Dünya madencilik faaliyetlerini takip etmek,gerekli bilgileri
derlemek,değerlendirmek ve yayınlamak,
h) Maden sicilini tutmak,madenlerin genel envanterini yapmak,
ı) Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.
Enerji İşleri Genel Müdürlüğü
Madde 10 - (Değişik:12/8/1993 - KHK - 505/4 md.)
Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:
a) Enerji kaynaklarını ve tesislerinin envanterini tutmak,memleketin her
türlü enerji ihtiyacını karşılamak için gerekli planlamaları yapmak,
b) Enerji kaynaklarının ve enerjinin plan ve programlara uygun miktar ve ev-
safta üretilmesi,nakli ve dağıtımı için gerekli tedbirleri almak ve aldırtmak,
c) Enerji kaynaklarının üretim,iletim ve dağıtım tesislerinin milli menfaat-
lere ve modern teknolojiye en uygun şekilde kurulmaları ve işletilmeleri için
gerekli tedbirleri almak ve aldırtmak,
d) Enerji kaynaklarının araştırılıması,geliştirilmesi,işletilmesi,değerlen-
dirilmesi,kontrolü,korunması ve enerji tasarrufu ile ilgili çalışmaları teşvik
ve koordine etmek,
e) Enerji fiyatlandırma esaslarını tespit etmek,kamu yararı ve piyasa ihti-
yaçlarını dikkate alarak tüketicilere yapılan her türlü enerji satışında taban
ve tavan fiyatlarını belirlemek ve uygulanmasını denetlemek,
f) Enerji konusunda teknolojik araştırma-geliştirme faaliyetlerini izlemek,
değerlendirmek,envanterini hazırlayarak sonuçlarını ilgili mercilere iletmek ve
koordine etmek,
KANUNLAR,KASIM 1993 (Ek-18)
g) Enerji kaynaklarının yol açtığı çevresel kirlenmenin azaltılması konusun-
da ulusal ve uluslararası boyutlarda çalışmalar yapmak,bunu teşvik etmek,
h) Enerji konusunda özel kanunlarla ve Bakanlıkça verilecek benzeri görevle-
ri yapmak.
Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığı
Madde 11- Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığının görevleri şunlar-
dır:
a) Bakanlığın bağlı ve ilgili kuruluşlarının faaliyetlerini izlemek,bunların
kanun,tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gözetmek,
b) Bu faaliyetlerin plan ve program ilke ve hedeflerine uygun olarak yürü-
tülmesi için gerekli çalışmaları yapmak,
c) Bakanlığın,bağlı ve ilgili kuruluşlarının milletlerarası ilişkilerini dü-
zenlemek,yönlendirmek,koordinasyonu sağlamak,
d) Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.
Avrupa Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
Madde 11/A-(Ek:14/4/1989 - 367/10 md.)
Avrupa Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,Bakanlığın görev ve faali-
yet alanına giren konularda,Avrupa Topluluğu ile ilgili konularda koordinasyo-
nu sağlar.Avrupa Topluluğu ile görevli Devlet Bakanlığının koordinasyon çalış-
malarına yardımcı olur,bu alanda Hükümetin genel politikasını uygulamaya yönelik
tedbirleri alır,uyum ve uygulama çalışmaları ile ilgili işleri yürütür.
Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
Madde 11/B-(Ek:12/8/1993 - KHK - 505/5 md.)
Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığının görevleri,244 ve 1173 sayılı kanunlarla
Dışişleri Bakanlığına verilen görev ve yetkiler saklı kalmak ve yabancı devlet
ve uluslararası kuruluşlarla ilgili konularda Dışişleri Bakanlığıyla gerekli is-
tişare ve işbirliğinde bulunmak kaydıyla,şunlardır:
a) Milletlerarası ilişkilere ait konularda görevli kuruluşlarla sürekli temas
halinde bulunmak,bunlar arasında koordinasyonu sağlamak,
b) Milletlerarası ilişkilerde ortaya çıkan meseleler hakkında inceleme ve
araştırmalar yapmak ve yaptırmak,bunları değerlendirmek ve teklifleri hazırla-
mak,
c) Bakanlığın koordinatörlüğünde görevleri ile ilgili konularda teşkil edilen
kurullara sekreterya hizmeti yapmak,
d) Bakanlığın,bağlı ve ilgili kuruluşlarının milletlerarası ilişkilerini dü-
zenleyip yürütmek,koordinasyonu sağlamak,
e) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Danışma ve Denetim Birimleri
Danışma ve denetim birimleri
Madde 12-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı merkez kuruluşundaki danışma ve
denetim birimleri şunlardır:
a) Teftiş Kurulu Başkanlığı,
b) Araştırma,Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı,
c) Hukuk Müşavirliği,
d) Bakanlık Müşavirleri,
e) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
Teftiş Kurulu Başkanlığı
Madde 13- Teftiş Kurulu Başkanlığı,Bakanın emri veya onayı üzerine Bakan
adına aşağıdaki görevleri yapar:
a) Bakanlık Teşkilatı ile Bakanlığa bağlı veya Bakanlıkla ilgili kuruluşla-
rın her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak teftiş,inceleme ve soruş-
turma işlerini yürütmek,
b) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek,mevzuata,plan ve progra-
ma uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli teklifleri hazırlamak ve Ba-
kana sunmak,
c) Özel kanunlarla verilen diğer görevleri yürütmek.
Teftiş Kurulu ve müfettişlerinin görev,yetki ve sorumlulukları ile çalışma
usulleri tüzükle düzenlenir.
Araştırma,Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı
Madde 14- Araştırma,Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığının görevleri
şunlardır:
a) Bakanlığa hükümet programı,kalkınma planları,yıllık programlar,Bakanlar
Kurulu Kararları ve milli güvenlik siyaseti çerçevesinde verilen emir ve görev-
lerin yerine getirilmesi için çalışma esaslarını tespit etmek,bu esaslara uygun
olarak Bakanlığın anahizmet politikasının ve planlarının hazırlanmasına yardımcı
olmak,
b) Uzun vadeli planlarla,kalkınma planlarında ve yıllık programlarda önce-
likle yer alması gerekli görülen hizmet ve tedbirlerin ve bunlarla ilgili te-
mel politikaların ilmi araştırma esaslarına göre tespitini sağlamak,Bakanın
onayını aldıktan sonra Devlet Planlama Teşkilatına göndermek,
c) Hizmet ve faaliyetlerin ekonomik ve etkin bir şekilde yerine getirilmesi
için insan gücü,para ve malzeme gibi mevcut kaynakların en uygun ve verimli bir
şekilde kullanılmasını sağlamak üzere,Bakanlık bütçesini plan ve program esasla-
rına göre hazırlamak ve uygulamasını takip etmek,
d) Bakanlık yıllık çalışma programlarını hazırlamak,bakanlık hizmetleriyle
ilgili gerekli istatistikleri toplamak ve değerlendirmek,
e) Kalkınma plan ve programları ile Bakanlık yıllık çalışma programlarının
uygulanmaları sırasında, Bakanlık teşkilatında ortaya çıkan çözümlenmesi gere-
ken güçlükleri, aksaklıkları ve tıkanıklıkları bakanlık veya bakanlıklararası
seviyede giderici tedbirleri tespit ederek makama sunmak, organizasyon ve me-
tod hizmetlerini yürütmek,
f) Planlama ve koordinasyon konularında verilen diğer görevleri yerine ge-
tirmek, yıllık çalışma programlarının yürütülmesini takip etmek,
g) Kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları ile kanun teklifleri hakkında Ba-
kanlık görüşünün tespitine yardımcı olmak,
h) Bakanlığın tarihçesini hazırlamak,
i) Bakan tarafından verilen konularda araştırma ve inceleme yapmak ve diğer
hizmetleri yürütmek,
Hukuk Müşavirliği
Madde 15 - Hukuk Müşavirliğinin görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki, mali,
cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek,
b) Bakanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki
tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak
yapılmasına yardımcı olmak,
KANUNLAR,KASIM 1993 (Ek-18)
c) 8 Ocak 1943 tarih ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adli ve idari
davalarda gerekli bilgileri hazırlamak ve Hazineyi ilgilendirmeyen idari dava-
larda Bakanlığı temsil etmek,
d) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek,mevzuat,plan ve programa
uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırlamak ve
Bakana sunmak,
e) Bakanlık kuruluşları tarafından hazırlanan,diğer bakanlıklardan veya Baş-
bakanlıktan gönderilen kanun,tüzük ve yönetmelik tasarılarını hukuki açıdan in-
celeyerek görüşlerini bildirmek.
Bakanlık Müşavirleri
Madde 16-(Değişik birinci fıkra:12/8/1993-KHK-505/6 md.)Bakanlıkta özel önem
ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak üzere yirmi Bakanlık Müşaviri
görevlendirilebilir.
Bakanlık Müşavirleri Bakanlık makamına bağlıdır.
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
Madde 17- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında basın ve halkla ilgili
faaliyetleri planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre
yürütülmesini sağlamak üzere Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği teşkil edi-
lebilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yardımcı Birimler
Yardımcı Birimler
Madde 18- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının merkez kuruluşundaki yar-
dımcı birimler şunlardır:
a) Personel Dairesi Başkanlığı,
b) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı,
c) Savunma Sekreterliği,
d) Özel Kalem Müdürlüğü.
Personel Dairesi Başkanlığı
Madde 19 - Personal Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın insangücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalış-
maları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde bulun-
mak,
b) Bakanlık personelinin atama, özlük ve emeklilik işlemleriyle ilgili
işleri yapmak,
c) Eğitim planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programla-
rını düzenlemek ve uygulamak,
d) Bakanlıkça verilecek benzeri işleri yapmak.
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı
Madde 20 - İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ile ilgili hiz-
metleri yürütmek,
b) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralanma, satın alma işlemlerini yü-
rütmek,
c) Bakanlığın mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek,
d) Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yap-
mak,
e) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek
ve yürütmek,
f) Bakanlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanma-
larını sağlamak,
g) Bakanlığa gelen yazı ve mesajlardan gerekenlerin Bakan veya Müsteşara
sunulmasını sağlamak,
h) Bakan ve Müsteşarın direktif ve emirlerini ilgililere duyurmak ve işl